Κομεντί Φρανσέζ με «Ταρτούφο», Σίμονς με «Αλκηστη», Χουβαρδάς με «Καταιγίδα»

Με δύο παγκόσμιες πρεμιέρες, 67 παραγωγές – μεταξύ αυτών τρεις διεθνείς συμπαραγωγές -, τη συμμετοχή 1.900 καλλιτεχνών, τρεις αναθέσεις νέων έργων, νέα οπτική ταυτότητα με την υπογραφή του διεθνούς έλληνα εικαστικού Γιάννη Βαρελά και των G Design, το Φεστιβάλ Αθηνών παρουσίασε χθες το πρόγραμμά του, με προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ. Ενα πρόγραμμα στο οποίο ξεχωρίζει σαφώς το μουσικό – και δη το διεθνές – σκέλος (1/6-20/8), ενώ επιστρέφει η δημιουργική απασχόληση για παιδιά ηλικίας 5-12 ετών στις παραστάσεις της αρχαίας Επιδαύρου.

Η παρουσίαση των δύο ωρών είχε μια επιπλέον χαρμόσυνη είδηση: η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι έχουν εκκινήσει οι διαδικασίες ώστε ο χώρος της Πειραιώς 260 να περιέλθει από την Εθνική Τράπεζα στο ΥΠΠΟ, με αποτέλεσμα του χρόνου το Φεστιβάλ να διαθέτει δικό του χώρο για παραστάσεις και για τις διοικητικές του υπηρεσίες, με συγκάτοικο τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Επιπλέον 3 εκατ. ευρώ ήδη έχουν κατοχυρωθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αναβάθμιση των χώρων λειτουργίας και υποδομών σε Ηρώδειο, Επίδαυρο και Πειραιώς 260. Αντιθέτως δεν ξεκαθαρίστηκε το τοπίο σχετικά με την καλλιτεχνική διεύθυνση, δεδομένου πως η θητεία της Κατερίνας Ευαγγελάτου λήγει στα τέλη Αυγούστου και ήδη από την ανάληψη των καθηκόντων της το ΥΠΠΟ είχε ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε προκήρυξη. Ο υφυπουργός Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης δεν άνοιξε τα χαρτιά του, αλλά περιορίστηκε στο ότι θα ληφθούν εγκαίρως οι αποφάσεις για να μην υπάρξει δυσλειτουργία.

Οι μεγάλες στιγμές. Το πρόγραμμα στο Θέατρο της Επιδαύρου ξεκινάει με την «Αλκηστη» του Ευριπίδη, με την υπογραφή του εκ των πρωτεργατών της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας, Ολλανδού Γιόχαν Σίμονς, και του γερμανικού θεάτρου Schauspielhaus Bochum. Μια σύγχρονη μεταγραφή με όχημα τη μουσική της ομότιτλης όπερας του Γκλουκ, με τέσσερις τραγουδιστές και ένα εκκλησιαστικό όργανο στη θέση του Χορού (1-2/7). Στον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου, εξάλλου, από τον γερμανό σκηνοθέτη Ούλριχ Ράσε και το Residenztheater επιστρατεύονται μηχανοκίνητες περιστρεφόμενες σκηνές και ζωντανή μουσική (22-23/7). Στο Ηρώδειο ξεχωρίζουν οι εμφανίσεις του πολυβραβευμένου αρχιμουσικού σερ Τζον Ελιοτ Γκάρντινερ με τη Χορωδία Μοντεβέρντι και τους άγγλους Σολίστ Μπαρόκ (14/7), του νορβηγού σαξοφωνίστα Γιαν Γκαρμπάρεκ με τον ινδό «μάγο» των κρουστών Τρίλοκ Γκούρτου (22/6), της Πάτι Σμιθ (26/6), της τζαζ πιανίστριας Νταϊάνα Κραλ (30/6), του Λεωνίδα Καβάκου (6/7) και της ακούραστης Λόρι Αντερσον (10/7).

Ελληνική μουσική. Ο συνθέτης Δημήτρης Παπαδημητρίου εμφανίζεται στο Ηρώδειο με μια αντιπροσωπευτική επιλογή τραγουδιών από το σύνολο του έργου του (16/6) και δίνει τη σκυτάλη στον Γιώργο Νταλάρα με αφιέρωμα που ετοιμάζει στον Απόστολο Καλδάρα μαζί με την Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας (18/6). Στις 4/7 η Μαρία Φαραντούρη θα τραγουδήσει Μίκη Θεοδωράκη. Στις 8/7 ο Νίκος Πορτοκάλογλου θα χωρέσει σε ένα βράδυ 40 χρόνια μουσικής διαδρομής μαζί με τους Διονύση Σαββόπουλο, ΦΑΤΜΕ και Ρένα Μόρφη, ενώ τις τέσσερις δεκαετίες του μουσικού του εργαστηρίου «Λαβύρινθος» θα γιορτάσει και ο Ρος Ντέιλι (11/7). Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών θα ερμηνεύσει έργα Χατζιδάκι υπό τον Λ. Καρυτινό (18/7).

Διεθνείς μουσικές παρουσίες. Η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Σκάλας του Μιλάνου, υπό τον αρχιμουσικό Μιουνγκ Χουν Τσουνγκ, θα εμφανιστεί στις 26/6 στο Ηρώδειο. Ο πολυβραβευμένος γαλλολιβανέζος τρομπετίστας Ιμπραήμ Μααλούφ (28/6) θα δώσει τη σκυτάλη στον πρωτεργάτη της σύγχρονης ορχηστρικής νεοκλασικής μουσικής, συνθέτη Μαξ Ρίχτερ, στην πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα (29/6). Ο θρυλικός τσελίστας Μίσα Μάισκι συμπράττει με τον γάλλο μαέστρο Λιονέλ Μπρινγκέ και την ΚΟΑ (2/7), ενώ την ορχήστρα του ρωμαϊκού ωδείου θα καταλάβει το θρυλικό δίδυμο της ηλεκτρονικής μουσικής Autechre (5/7). Ακολουθούν ο εκ των κορυφαίων της αμερικανικής τέκνο Τζεφ Μιλς (12/7), η καλλιτεχνική κολεκτίβα της post – rock σκηνής Godspeed You! Black Emperor (15/7) και οι Βερολινέζοι της ηλεκτρονικής μουσικής Moderat (16/7).

Οπερα. Η Κατερίνα Ευαγγελάτου σκηνοθετεί τον «Ριγκολέτο» του Βέρντι, την πρώτη από τις δύο παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού, με τους Δημήτρη Τηλιακό και Χριστίνα Πουλίτση (2, 5, 8, 11/6). Η δεύτερη παραγωγή είναι η «Τόσκα» του Πουτσίνι με τη σκηνοθετική υπογραφή του Αργεντινού Ούγκο ντε Ανα, υπό τη διεύθυνση του Φιλίπ Ογκέν (28-31/7). Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και την κάντρι όπερα – περφόρμανς «Μπεντ – Τουρίντο», τρίτη διεθνή συμπαραγωγή του Φεστιβάλ, την οποία υπογράφει το ανατρεπτικό δίδυμο των Nature Theater of Oklahoma. Εκτυλίσσεται σε έναν μεταποκαλυπτικό κόσμο, όπου οι κλιματολογικές αλλαγές και γενοκτονίες έχουν αφήσει ελάχιστους ανθρώπους ζωντανούς (15-16/6).

Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Ο Γιάννης Καλαβριανός ανεβάζει τη «Μήδεια» του Μποστ με το Εθνικό Θέατρο (8-9/7). Ο Δημήτρης Καραντζάς καταθέτει τη δική του οπτική στους «Πέρσες» του Αισχύλου με τους Ρένη Πιττακή, Χρήστο Λούλη και Γιώργο Γάλλο (15-16/7 και 30-31/7 στην Ελευσίνα). Ο Αργύρης Ξάφης κατεβαίνει για πρώτη φορά ως σκηνοθέτης με τον «Αίαντα» του Σοφοκλή από το Εθνικό Θέατρο (29-30/7) και τον Δημήτρη Ημελλο στον ομώνυμο ρόλο, ενώ ο Λιθουανός Τσέζαρε Γκραουζίνις επέλεξε για τον ρόλο της σοφόκλειας «Αντιγόνης» του την Ελλη Τρίγγου και τον Βασίλη Μπισμπίκη στον ρόλο του Κρέοντα (5-6/8). Ο Βασίλης Παπαβασιλείου με το ΚΘΒΕ σκηνοθετεί την «Ελένη» του Ευριπίδη με την Εμιλυ Κολιανδρή και τον Θέμη Πάνου (η περσινή παράσταση που ακυρώθηκε λόγω των πυρκαγιών), ενώ η αυλαία θα πέσει με την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη (19-20/8).

Μικρή Επίδαυρος. Στις 2/7 εμφανίζεται το μουσικό σχήμα ΤΑΚΙΜ με τους Ελένη Βιτάλη, Κώστα Τριανταφυλλίδη και Σοφία Παπάζογλου. Ο Νίκος Κηπουργός θα παρουσιάσει τα τραγούδια που έγραψε για το θέατρο στις 9/7, ενώ στις 15 και 16/7 η Εφη Θεοδώρου θα σκηνοθετήσει το έργο «Ρίζες από βαμβάκι» της Κάλλιας Παπαδάκη, εμπνευσμένο από τον «Αίαντα» του Σοφοκλή, κατόπιν ανάθεσης του Φεστιβάλ. Ο Βασίλης Μαυρογεωργίου θα σκηνοθετήσει τους «Επιτρέποντες» του Μενάνδρου (22-23/7) και ο περφόρμερ Ευριπίδης Λασκαρίδης δημιουργεί την κωμική τραγωδία «Τουρνέ», εμπνεόμενος από την κουλτούρα των θερινών θεατρικών περιοδειών (29-30/7). Οι παραστάσεις θα ολοκληρωθούν με το έργο του Ηλία Μαγκλίνη «Φάκελος Βάνκαου» – ανάθεση του Φεστιβάλ – με αναφορές στην «Αλκηστη» του Ευριπίδη και σε σκηνοθεσία Σύλλα Τζουμέρκα (5-6/8). Η τρίτη ανάθεση, το «Γίνεται δέντρο το πουλί;» του Χρήστου Χωμενίδη, εμπνευσμένο από τον «Ιωνα» του Ευριπίδη, δεν θα δραματοποιηθεί φέτος, αλλά θα εκδοθεί όπως και τα άλλα δύο κείμενα στη θεατρική σειρά του Φεστιβάλ σε συνεργασία με τη Νεφέλη.

Θέατρο. Ο κινηματογράφος συναντά το θέατρο στην «Αλλη πλευρά της καταιγίδας», την παράσταση που υπογράφει ο Γιάννης Χουβαρδάς για την Πειραιώς 260, όπου η «Καταιγίδα» του Σαίξπηρ συναντά την τελευταία, ανολοκλήρωτη ταινία του Ορσον Ουέλς «Η άλλη πλευρά του ανέμου» (1-7/6). Πολυαναμενόμενη και η επιστροφή της Κομεντί Φρανσέζ και του Ιβο βαν Χόβε με το ανέκδοτο κείμενο της απαγορευμένης εκδοχής «Ταρτούφος ή Ο υποκριτής» του Μολιέρου και πρωτότυπη μουσική του Αλεξάντρ Ντεσπλά (16-18/6). Κινηματογράφηση επί σκηνής θα δούμε και στο «Λυκόφως», παράσταση βασισμένη στην ταινία «Dogville» του Λαρς φον Τρίερ που σκηνοθετεί η βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, Βραζιλιάνα Κριστιάν Ζιτάι (27-28/6). Σε ένα τηλεοπτικό στούντιο μεταφέρει την υπόθεση της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή ο Αλέξανδρος Ραπτοτάσιος με ειδική ανάθεση στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος VAST, στο οποίο συμμετέχει το Φεστιβάλ (5-7/7), ενώ ο γάλλος δημιουργός Φιλίπ Κεν επέλεξε ως πρωταγωνιστές της παράστασης «Farm Fatale» πέντε σκιάχτρα που έχουν μείνει χωρίς δουλειά λόγω της κλιματικής αλλαγής (10-11/7).

Χορός. Ο Μάρτιν Τσίμερμαν υποδύεται τον Θάνατο που κινεί τα νήματα στις ζωές των πρωταγωνιστών της νέας του παράστασης «Danse macabre», τριών απόκληρων της κοινωνίας που περιφέρονται σε έναν εγκαταλελειμμένο σκουπιδότοπο (21-22/6). Η ουτοπία είναι η θεματική που απασχολεί την Πατρίτσια Απέργη στο νέο της έργο «Newtopia», σε συνεργασία με την αυστριακή ομάδα Bodhi Project (25-26/6). Τοποθετημένη σε μια εξέδρα, ως χορωδία, η χορευτική ομάδα της Μαρλέν Μοντέιρο Φρέιτας – που έχει διακριθεί με τον Αργυρό Λέοντα στη Βενετία – εξερευνά «Το Κακό ως θεϊκή μέθη» (30/6-1/7), ενώ το ντεμπούτο της στο ελληνικό κοινό θα κάνει η ομάδα Μπίβερ Νταμ και ο χορογράφος Εντουαρντ Χου με την παράσταση «All Ι need» (1-2/6). Παρούσα και η Ερμίρα Γκόρο που επιστρέφει με το νέο έργο της «Thirst» σε μουσική του Σταύρου Γασπαράτου (3-5/6), ενώ και η Ιωάννα Πορτόλου με την ομάδα Griffόn επανέρχεται με τη νέα της δημιουργία «Amazing» (15-18/6). Στις χορευτικές εκπλήξεις εντάσσεται η συνάντηση του διεθνώς καταξιωμένου έλληνα χορογράφου Αντώνη Φωνιαδάκη με οκτώ από τους καλύτερους χορευτές και χορεύτριες της ελληνικής χιπ – χοπ σκηνής στο πλαίσιο του κύκλου «Layers of Street» (14-16/7).