Περιπλάνηση, φόβος, ήττα

Ο Herve Le Corre, αυθεντικός εκπρόσωπος της σύγχρονης γαλλικής σχολής αστυνομικών συγγραφέων, έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό κοινό αναγνωστών και στη χώρα μας, μικρό μεν, απαιτητικό και ενημερωμένο όμως. Αυτό το κοινό είναι που περιμένει κάθε νέα του κυκλοφορία και πιστεύω ότι θα αποζημιωθεί για την υπομονή του με το «Διασχίζοντας τη νύχτα» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, σελίδες 309, σε μετάφραση Γιάννη Καυκιά).

Μια νεαρή γυναίκα, η Λουίζ, έχει αποκλειστική αποστολή την ανατροφή του μικρού γιου της Σαμ, του «μικρού μάγου» όπως τον αποκαλεί. Η Λουίζ είναι κάτοικος και πολίτης του περιθωρίου. Καθημερινά παλεύει μέσα σε μια σκληρή, αυταρχική κοινωνία, όπου όπως φαίνεται οι ελπίδες επιβίωσης γίνονται όλο και λιγότερες. Εχει κάποια προϋπηρεσία σε ναρκωτικά και πορνεία και εργάζεται σαν περιστασιακή οικιακή βοηθός σε ηλικιωμένα ζευγάρια. Ο τελευταίος σύντροφός της, παρά το γεγονός ότι την έχει εγκαταλείψει, επανέρχεται κατά διαστήματα στη ζωή της με μόνο σκοπό να την κακοποιεί. Και η Λουίζ πρέπει να βρει ένα δρόμο διαφυγής, όχι τόσο για την ίδια, όσο για τον «μικρό μάγο» της, τον Σαμ.

Παράλληλα με την ιστορία της παρακολουθούμε και τη ζωή ενός διαταραγμένου δολοφόνου, που περιπλανιέται σαν βασανισμένο, αλύτρωτο φάντασμα και σπέρνει πτώματα στους δρόμους του Μπορντώ. Ενας διεστραμμένος νεαρός, με βαθιά τραύματα από την οικογένεια, με μια μητέρα που έχει αρρωστημένη εμμονή μαζί του, βγαίνει για σεργιάνι και σκοτώνει γυναίκες, ωθούμενος από μια ανεξέλεγκτη καταστροφική μανία.

Και τέλος, μια τρίτη διαδρομή. Αυτή του αστυνόμου Ζουρντάν, που αναλαμβάνει την υπόθεση του serial killer των γυναικών. Ενας λιγόλογος, μοναχικός λύκος, μελαγχολικός κι αποκαμωμένος, που κάτω από το σκληρό πετσί του μπάτσου κρύβει μια απόλυτα επιλεκτική ευαισθησία για τους αδύνατους, αβοήθητους κι εγκαταλειμμένους του περιθωρίου.

Ο Le Corre μοιάζει να δημιουργεί με επιμονή, έμπνευση και ευφυία τρεις μικρούς παραποτάμους, που συγκλίνουν αργά και σταθερά για να εκβάλουν σε μια περίκλειστη θάλασσα. Οπου οι τρεις παραπόταμοι είναι οι ζωές της Λουίζ, του serial killer και του αστυνόμου Ζουρντάν. Τρεις τόσο διαφορετικές ζωές κι όμως, κι εδώ έγκειται η δύναμη της συγγραφικής σύλληψης του Le Corre, με τόσα κοινά στοιχεία. Η λέξη κλειδί είναι η «περιπλάνηση». Κοινό στοιχείο και των τριών κεντρικών χαρακτήρων.

Η Λουίζ περιπλανιέται στην καθημερινή μιζέρια του περιθωρίου, ζώντας με τον φόβο της επόμενης κακοποίησης από τον πρώην σύντροφό της, γυρεύοντας σωτηρία από τον πρώην προμηθευτή της στα ναρκωτικά, γεμίζοντας ψεύτικες ελπίδες τον μικρό της γιο και τον ίδιο τον εαυτό της, ιδιαίτερα από τη στιγμή που γνωρίζει τον αστυνόμο Ζουρντάν. Ο Κριστιάν περιπλανιέται μέσα στη νύχτα, χωρίς σκοπό, παλεύοντας απεγνωσμένα να ξεφύγει από τα τραύματα μιας αρρωστημένης παιδικής ηλικίας και κυρίως μιας καταπιεσμένης σεξουαλικά μάνας κι αναζητώντας αθώα θύματα, ανυπεράσπιστες γυναίκες για να δολοφονήσει. Οσο για τον τραγικό, καταραμένο Ζουρντάν, περιπλανιέται χωρίς φανερό σκοπό, παλεύοντας να γλιτώσει το ανελέητο κυνηγητό των φαντασμάτων που τον στοιχειώνουν… Με μόνο σκοπό να βουλιάξει στον θολό, βρώμικο ωκεανό του εγκλήματος, εκεί όπου νιώθει πιο ανθρώπινα και οικεία. Παράλληλα αποφεύγει να αναλάβει τις οποιεσδήποτε ευθύνες του απέναντι στην συνεχή απομάκρυνση από την γυναίκα και την θυγατέρα του και την επερχόμενη διάλυση της οικογένειας του. Οσο κι αν την παρατηρεί να έρχεται πάνω του με ισχύ χιονοστιβάδας, ο αστυνόμος δεν φαίνεται ούτε ικανός ούτε πρόθυμος να κάνει κάτι για να διασωθεί.

Διαφθορά και σήψη

Το κοινωνικό σχόλιο του γάλλου συγγραφέα είναι συγκλονιστικό και σπαρακτικό. Ο Le Corre περιγράφει μια κοινωνία βυθισμένη στη διαφθορά και τη σήψη, έναν κόσμο που ζει στο κοινωνικό περιθώριο και παλεύει με μοναδικό στόχο την επιβίωση, αλλά σύντομα συνειδητοποιεί ότι κάτι τέτοιο υπερβαίνει τις δυνάμεις του και οδηγείται σχεδόν νομοτελειακά στην παραίτηση και τελικά την ήττα… Ενας σκληρός, ζοφερός πίνακας της σύγχρονης γαλλικής κοινωνίας, με σκοτεινές απειλητικές πινελιές, που προκαλεί αποστροφή, φόβο έως και τρόμο στον αναγνώστη. Και κάποια αισθήματα συμπάθειας και συμπόνιας στους πιο ευαίσθητους και σε όσους πιστεύουν ότι και η δική τους κοινωνία έχει κάμποσα παρόμοια θέματα.

Ο τρόπος γραφής του Le Corre εντελώς προσωπικός και ιδιαίτερος, το ύφος του απόλυτα αναγνωρίσιμο. Το ύφος γραφής είναι καθαρά λογοτεχνικό, για εμάς τους απλούς αναγνώστες ένα κείμενο υψηλής αισθητικής, αληθινά μια αναγνωστική απόλαυση υψηλού επιπέδου. Μπορεί, ειδικά στην αρχή, να θεωρήσουμε ότι ο συγγραφέας πλατειάζει, ίσως και ότι φλυαρεί, αλλά στη συνέχεια διαπιστώνουμε ότι πρόκειται για έναν εξαιρετικό τεχνίτη, που υφαίνει λέξη με τη λέξη ένα αληθινό λογοτεχνικό κέντημα, βγαλμένο από τις καλύτερες παραδόσεις του είδους. Συνολικά, ένα δυνατό και συνάμα απολαυστικό κοινωνικοαστυνομικό μυθιστόρημα, λίαν αντιπροσωπευτικό της μεγάλης σύγχρονης γαλλικής σχολής. Εξαιρετική η μετάφραση του Γιάννη Καυκιά, απόλυτα αρμονική με το σκοτεινό ύφος του συγγραφέα.