NON PAPER

Πόλεμος και ειρήνη

Ας το πιάσουμε από παλιά. Συγκεκριμένα από το 1823, από τότε, δηλαδή, που ο Διονύσιος Σολωμός έγραφε τους στίχους του «Υμνου εις την Ελευθερίαν» που έγινε, στη συνέχεια, ο εθνικός μας ύμνος. Τι λέει ο πρώτος στίχος; «Σε γνωρίζω από την κόψη / Του σπαθιού την τρομερή / Σε γνωρίζω από την όψη / Που με βία μετρά τη γη». Και τι λέει πιο κάτω; «Δυστυχιά του, ω δυστυχιά του / Οποιανού θέλει βρεθή / Στο μαχαίρι σου αποκάτου / Και σ’ εκείνο αντισταθή». Και ακόμη πιο κάτω; «Ακούω κούφια τα τουφέκια / Ακούω σμίξιμο σπαθιών / Ακούω ξύλα, ακούω πελέκια / Ακούω τρίξιμο δοντιών». Να μην το κουράζω, οι περισσότεροι από τους εκατό πενήντα στίχους περιγράφουν μάχες. Ανελέητες και αδυσώπητες. Αλλωστε πρόκειται περί ύμνου στην ελευθερία. Οχι στην ειρήνη. Διότι για να υπάρχει ειρήνη, πρέπει να προϋπάρχει ελευθερία. Ειρήνη χωρίς ελευθερία, είχαμε, τυπικά, και επί χούντας και επί γερμανικής κατοχής. Και η Ιστορία λέει ότι η ελευθερία, σπανίως, είναι δώρο εξ ουρανού. Προηγείται ένας αγώνας για την κατάκτησή της.

Υπάρχουν ωστόσο κάποιοι που δεν τους πολυαρέσει ο εθνικός ύμνος. Εχουν άλλους, δικούς τους. Οπως, ας πούμε, το ριζίτικο «Πότε θα κάνει ξαστεριά». Τι λέει εδώ ο άγνωστος ποιητής; «Πότε θα κάμει ξαστεριά, πότε θα φλεβαρίσει / να πάρω το τουφέκι μου, την όμορφη πατρόνα / να κατεβώ στον Ομαλό, στη στράτα του Μουσούρου / να κάμω μάνες δίχως γιους, γυναίκες δίχως άντρες / να κάμω και μωρά παιδιά να κλαίν’ δίχως μανάδες». Αυτός ανυπομονεί να τους μακελέψει όλους προκειμένου να ελευθερωθεί. Διότι έχουμε, προ πολλού, συμφωνήσει ότι θέλει «αρετή και τόλμη η ελευθερία», άλλωστε και ο Κάλβος στην ίδια Ωδή γράφει «Οι Σάμιοι»· -«και εσκορπίσθησαν των απίστων αι φάλαγγες.- Α, τι, ω δειλοί, δεν μένετε να ιδείτε, αν το σπαθί μας κοπτερόν είναι;».

Κοφτερά σπαθιά και «όμορφες πατρόνες» λοιπόν όταν πρέπει να προασπισθεί η ελευθερία, να αποκρουστεί αυτός που θέλει να την καταλύσει. Απλά τα πράγματα και τα κουκιά μετρημένα. Το άλλο λέγεται παράδοση, υποτέλεια, δουλοπρέπεια, μιλάμε για υποταγμένους, μηδίσαντες, εξωνημένους και όσους σχετικούς χαρακτηρισμούς μπορώ να βρω στον πλούτο της ελληνικής γλώσσας.

Οταν λοιπόν γίνεται ένας πόλεμος που έχει στόχο την κατάκτηση ενός άλλου κράτους και το πρόταγμά σου είναι η ειρήνη, έτσι αόριστα, χωρίς συντεταγμένες, τότε τάσσεσαι υπέρ της υποδούλωσης αυτού που υφίσταται την επίθεση. Η ειρήνη άνευ όρων εν μέσω ενός επεκτατικού πολέμου είναι στην καλύτερη περίπτωση ουτοπία, στην πιο μετριοπαθή αφέλεια και στη χειρότερη σκοπιμότητα. Διαλέγεις και παίρνεις ποια εκδοχή περιγράφει τους καλλιτέχνες που συμμετέχουν στη συναυλία (με τους πάρα πολλούς ηθοποιούς και τους πρώην ή επίδοξους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ) της Τρίτης. Ολους μαζί ή τον καθένα χώρια…

Αλλαξε ο Μανωλιός

Λένε ότι μπορείς να κάνεις ένα λάθος ακόμη χειρότερο όταν προσπαθείς να το διορθώσεις με τον λάθος τρόπο. Στην πρώτη αφίσα για τη συναυλία ειρήνης της Τρίτης έγραψαν στον υπέρτιτλο «Ειρήνη είναι η απάντηση όποια κι αν είναι η ερώτηση». Κι από κάτω, σαν οδηγίες πλυσίματος, ένα μικρούλι «Αλληλεγγύη σε όλους». Μετά τη θύελλα σχολίων, το «διόρθωσαν». Ο υπέρτιτλος έγινε υπότιτλος και στη θέση του μπήκε ένα «Να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Αλληλεγγύη στους πρόσφυγες». Και έμεινε κι εκείνο το «Αλληλεγγύη σε όλους».

Σοβαρά τώρα; Πουθενά η Ρωσία, πουθενά ο Πούτιν; Δηλαδή ποιος τον κάνει αυτόν τον πόλεμο, ποιος ξεκίνησε αυτό το μακελειό; Και πώς θα σταματήσει; Ετσι από μόνος του; Ή με το να παραδοθούν οι Ουκρανοί στον «πολυχρονεμένο». Μήπως νομίζουν ότι είναι game war και περιμένουν να πέσει η μπαταρία; Και το «Αλληλεγγύη σε όλους» όταν υπάρχει το «Αλληλεγγύη στους πρόσφυγες» τι σημαίνει; Οτι θα διαβαστούν και επιστολές του Δημάκη;

Μια ακόμη απορία μου είναι πώς θα συγκεντρωθεί βοήθεια για τους πρόσφυγες σε μια συναυλία χωρίς εισιτήριο αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα.