NON PAPER

Ελληνικός φιλοπουτινισμός

Ας αφήσουμε τους αριθμούς να μιλήσουν. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Euroskopia που διεξάχθηκε σε Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία και Ολλανδία και δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα στο Politico, τρεις στους πέντε συμπολίτες μας θεωρούν απαράδεκτη την εισβολή του Πούτιν στην Ελλάδα. Δηλαδή, λίγο περισσότεροι από τους μισούς. Που σημαίνει ότι λίγοι λιγότεροι από τους μισούς τη θεωρούν όχι και εντελώς απαράδεκτη ή, τέλος πάντων, βάζουν αστερίσκους. Συγκεκριμένα, ένας στους τρεις (34%) θεωρεί την εισβολή απαράδεκτη μεν, κατανοητή δε. Που σημαίνει ότι τη δικαιολογούν (πώς μπορούν να συνδυάζονται αυτά τα δύο, μόνο στο θολωμένο μυαλό του έλληνα ερωτώμενου υπάρχει η απάντηση). Για να έχουμε μια ιδέα της μεγάλης εικόνας, εννέα στους δέκα Ολλανδούς καταδικάζουν απερίφραστα τη ρώσικη εισβολή και ένας, περίπου, στους δέκα Ολλανδούς, Ισπανούς και Γερμανούς την «κατανοούν». Εχει κι άλλο όμως. Δύο, σχεδόν, στους τρεις Ελληνες (65%), σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Public Issue, θεωρούν ότι η Ελλάδα πρέπει να κρατήσει ουδέτερη θέση στον πόλεμο. Σαν να λέμε να γίνεται μπροστά στα μάτια μας ένας βιασμός και εμείς να τρώμε ποπ κορν. Και άμα έχουμε κέφια μπορεί να κρατάμε κι ένα πανό που θα λέει πόσο κακό πράγμα είναι ο βιασμός.

Αυτός ο υφέρπων εν Ελλάδι φιλοπουτινισμός δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Είναι απότοκο μιας μακράς παράδοσης αντιδυτικισμού. Που θα μπορούσε να είναι και η επιτομή της εθνικής μας υποκρισίας. Εκεί που, στις μέρες μας, συναντιούνται ακροδεξιοί, εθνικιστές, αριστεροί, «αντικουλικοί», αντιεμβολιαστές, ανορθολογικοί, και κάθε λογής «…αντάρτες της πορδής με τα λεφτά του μπαμπά» όπως τους λέει ο Πορτοκάλογλου στο τραγούδι του «Υπάρχει λόγος». Ανθρωποι που ουρλιάζουν εναντίον της Δύσης, προκειμένου να υπερασπιστούν, επί της ουσίας, τον ακρογωνιαίο λίθο του δυτικού τρόπου ζωής και της δυτικής σκέψης. Δηλαδή την ελευθερία και τη δημοκρατία. Μιλάμε για παράνοια.

Αυτός ο αντιδυτικισμός φούντωσε τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Αισθανθήκαμε ότι έτσι ξεπληρώναμε τη χούντα. Και βρεθήκαμε, τότε, εφηβάκια με σοσόνια και τίγκα στην ακμή, να χασκοτραγουδάμε λες και είμαστε υπασπιστές του καπετάν Ορέστη, «Θα ‘ρθουν καιροί, καιροί ευτυχισμένοι / σκλάβοι δεν θα ‘ναι τότε οι λαοί / θα ζούμε τότε όλοι αδελφωμένοι / σε μια ελεύθερη, μαρξιστική ζωή». Και, βεβαίως, το τραγουδούσαμε διότι, στο καπάκι, είχαμε την ελευθερία να πάμε αμέσως μετά «Saturday Night Fever».

Εμείς μεγαλώσαμε και ήρθαμε στα ίσα μας. Το φάντασμα του αντιδυτικισμού όμως σέρνεται εδώ και, σχεδόν, πενήντα χρόνια. Αλλωστε εργαλειοποιήθηκε, κεφαλαιοποιήθηκε και εξαργυρώθηκε με πολλούς τρόπους. Στήθηκαν πάνω του καριέρες πολιτικές, καλλιτεχνικές, ακαδημαϊκές, κοινωνικές, δημοσιογραφικές. Σε αυτό το, επί της ουσίας, μίσος για τη δημοκρατία και την ελεύθερη σκέψη, το οποίο μπορούν κάποιοι να εκφράζουν δημόσια μέσα από ελλιπή, παρωχημένα, στην πράξη αποτυχημένα και ασαφή ιδεολογήματα, ακριβώς επειδή έχουμε δημοκρατία. Σε αυτό στρογγυλοκάθισαν «ανθρωπάκια» που βλέπουν τη σκιά τους στον τοίχο και νομίζουν ότι είναι «ανθρωπάρες». Φοβούνται δε μη μετακινηθούν έστω και κατ’ ελάχιστον και χαλάσει αυτή η ισορροπία που κάνει τα μικρά να μοιάζουν μεγάλα.

Ποια ειρήνη;

Αυτός ο φόβος, μεταλλαγμένος σε θράσος, διακατέχει και όσους από αυτούς θυμούνται – μια στις τόσες – να πάρουν θέση για το μακελειό στην Ουκρανία γράφοντας, μιλώντας και τραγουδώντας υπέρ της ειρήνης. Φοβούνται να αρθρώσουν το όνομα του Πούτιν, να τον ονοματίσουν «εγκληματία πολέμου». Ελα όμως που τα φέρνει έτσι η Ιστορία και το 2022 δεν μπορείς να παίρνεις θέση με συνθήματα του 1965.

Καλό το Give peace a chance αλλά χρειάζεται αναδιατύπωση. Ειδικά στην προκειμένη περίπτωση. Διότι δεν ξέρω και δεν με ενδιαφέρει τι σημαίνει ειρήνη για τον Πούτιν. Για τους Ουκρανούς όμως σημαίνει να παραδοθούν σε έναν τύραννο. Και για τους κρυφούς, φανερούς ή έξυπνα μεταμφιεσμένους οπαδούς διαφόρων ολοκληρωτισμών αυτό μπορεί και να μην έχει και τόση σημασία. Για τους δημοκρατικούς πολίτες όμως έχει τεράστια.