Οταν ο Μητσοτάκης (ξανα)έγινε Κυριάκος

Ο Εμανουέλ Μακρόν εμφανίζεται σε φωτογραφία της προσωπικής του φωτογράφου αξύριστος, με φούτερ αλεξιπτωτιστή και τζιν, μπροστά σε ένα ακατάστατο γραφείο εργασίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από ένα δωμάτιο του σπιτιού του, με γένια δύο ημερών και με ένα απλό γκρι μπλουζάκι, απευθύνει μήνυμα στους πολίτες της χώρας.

Ο πειρασμός να πεις ότι οι δύο ηγέτες «έπαθαν Ζελένσκι» είναι μεγάλος. Αλλά είναι έτσι; Στην πραγματικότητα βλέπουμε τρεις παράλληλες εικόνες, γιατί αυτή είναι η εποχή μας και στις συνθήκες και απαιτήσεις της εποχής προσαρμόζονται οι πολιτικοί που έχουν καλό ένστικτο.

Ο ουκρανός πρόεδρος μπορούσε να εμφανιστεί με στολή στρατηγού, αλλά επιλέγει ένα χακί μπλουζάκι. Απευθύνεται στον λαό του και ταυτόχρονα στους πολίτες της Δύσης. Η εικόνα του σύγχρονου αρχηγού κράτους στις δημοκρατίες δεν είναι εικόνα απόμακρου ηγέτη που προβάλλει την εξουσία του αλλά κανονικού ανθρώπου που μπορεί να προκαλέσει ταυτίσεις στους συμπολίτες του. Ο Ζελένσκι «κατεβαίνει» δίπλα στον στρατιώτη της χώρας του. Και κερδίζει με αυτή την εικόνα.

«Ενας κανονικός άνθρωπος»
Ο Μακρόν δεν τον αντιγράφει. Αυτή θα ήταν μια απλοϊκή ερμηνεία της εικόνας που ανέβασε η φωτογράφος του. Η συγκυρία προσφέρεται και η επιτυχία της επικοινωνίας του ουκρανού προέδρου μπορεί να έδωσε άλλη μία αφορμή – αλλά ως εκεί! Ο γάλλος πρόεδρος ξεκίνησε τη θητεία του με μια τελετή με όλη την επισημότητα και τους συμβολισμούς που αρμόζουν σε έναν από τους διαδόχους του Ντε Γκολ. Ισως μάλιστα το γεγονός ότι ήταν πολύ νέος να τον έκανε να τονίσει ακόμη πιο έντονα την εικόνα του Ηγέτη με συναίσθηση της βαριάς ευθύνης που αναλαμβάνει. Με τον καιρό όμως δούλεψε όλο και περισσότερο το προφίλ του σύγχρονου, προσιτού στον κόσμο πολιτικού. Κατέβηκε στον δρόμο και συνομίλησε με απλό κόσμο (ντυμένος με ένα τζιν κι ένα μπουφάν), με αγρότες και εργάτες στη γαλλική επαρχία, μετά την κινητοποίηση των Κίτρινων Γιλέκων. Κι αν ψάξει κάνεις τον λογαριασμό του στο Instagram, θα τον δει και χωρίς γραβάτα. Οι τελευταίες φωτογραφίες είναι η συνέχεια στη σειρά εμφανίσεων με κωδικό «Ενας κανονικός άνθρωπος»! Το Σαββατοκύριακο του προέδρου είναι κουραστικό, με έκτακτες υποχρεώσεις λόγω πολέμου, ιδού λοιπόν κάποιες στιγμές του όπως πραγματικά είναι όταν δεν πρέπει να φορέσει την επίσημη «στολή»!

Η σημειολογική υπέρβαση
Η περίπτωση του δικού μας Πρωθυπουργού έχει αρκετές ομοιότητες με αυτή του Μακρόν. Ξεκίνησε ως Μητσοτάκης με κοστούμι και γραβάτα για να τονίσει την αντίθεση με τη «χαλαρότητα» του Αλέξη Τσίπρα, αλλά σταδιακά (ξανα)έγινε ο Κυριάκος με το σπορ ντύσιμο. Και στους δικούς του λογαριασμούς στα social media έχουμε δει στιγμές με την οικογένεια ή με πολίτες που συναντά στον δρόμο. Αρα η έλλειψη γραβάτας που σχολίασαν κάποιοι δεν θα έπρεπε να μας κάνει εντύπωση. Αν κάτι είναι πραγματικά αξιοσημείωτο, είναι ότι το τελευταίο βίντεο δεν γυρίστηκε για να ανέβει στα social media ως μια στιγμή ανθρώπινης χαλάρωσης. Είδαμε για πρώτη φορά τον Πρωθυπουργό να κάνει ανακοινώσεις στους πολίτες από την τηλεόραση καταργώντας όλους τους κώδικες της επίσημης ομιλίας. Ηταν στο σπίτι του και όχι στο γραφείο τού Πρωθυπουργού, ήταν αδιάθετος και αυτό φαινόταν από τη φωνή του, φορούσε ένα μπλουζάκι και δεν είχε καν ξυριστεί. Εχουμε δηλαδή μια κανονική σημειολογική υπέρβαση. Οι φωτογραφίες του Μακρόν ήταν, όπως λέμε, backstage. Η ομιλία Μητσοτάκη ήταν επίσημη! Και την ώρα που πετάει όλα τα σύμβολα της εξουσίας θα μπορούσε να φανεί ευάλωτος. Φαίνεται ότι αισθάνεται αρκετά ασφαλής να το τολμήσει! Πιστεύω ότι κάνει σωστό υπολογισμό. Η εποχή το ευνοεί.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος – διευθυντής Marketing Mega