ΗχοΔύναμα

Μπραμς: Οι Τέσσερις Συμφωνίες, Συμφωνική Ορχήστρα του Πίτσμπουργκ, Γουίλιαμ Στάινμπεργκ, Deutsche Grammophon, 3 CD

Ο Γουίλιαμ Στάινμπεργκ υπήρξε άλλος ένας ανάμεσα στους ουκ ολίγους μεγάλους μαέστρους που η φήμη τους δεν έφτασε ποτέ στα επίπεδα της πραγματικής αξίας τους – και που τα χρόνια έκαναν το όνομά τους να ξεχαστεί ακόμα πιο δυσανάλογα απ’ ό,τι θα έπρεπε με δεδομένα αυτή την αξία και το τι άφησαν πίσω τους στην ιστορία της μουσικής του 20ού αιώνα.

Γεννημένος στη Γερμανία, Εβραίος που όπως τόσοι άλλοι σπουδαίοι ομότεχνοί του αναγκάστηκε να την εγκαταλείψει λόγω του βάρβαρου μένους των ναζί, ο Στάινμπεργκ βρήκε και αυτός τον δρόμο του για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου και έγραψε σπουδαίες σελίδες με κορυφαίες ορχήστρες του Νέου Κόσμου. Μία εξ αυτών, η πιο σημαντική, ήταν στο Πίτσμπουργκ.

Η βιομηχανική και αρκετά απομακρυσμένη πόλη των ΗΠΑ βρήκε στον Στάινμπεργκ τον άνθρωπο που μετέτρεψε την Ορχήστρα της από ένα αξιόλογο τοπικό σε ένα κορυφαίο διεθνές μουσικό σύνολο. Ενα σημαντικό μέρος της δουλειάς του εκεί αποτυπώθηκε στην αμερικανική εταιρεία Capitol και έγινε γνωστό στην Ευρώπη μέσα από την ΕΜΙ. Ενα άλλο όμως, δυστυχώς, χάθηκε για πολλές δεκαετίες. Ηταν οι ηχογραφήσεις του στην πρωτοποριακή, κορυφαίας ποιότητας εταιρεία Command Classics, που γεννήθηκε μετά το τέλος της αντίστοιχης Everest – και οι δύο έγραψαν ιστορία στην πρωτοπορία των ηχογραφήσεων αλλά δεν άντεξαν πολύ στον χρόνο.

Ο Στάινμπεργκ ηχογράφησε δύο μείζονες συμφωνικούς κύκλους στην Command: τις πλήρεις συμφωνίες του Μπετόβεν και του Μπραμς. Και οι δύο έμειναν για πολλά χρόνια εκτός καταλόγου ύστερα από το τέλος της εταιρείας και στην εποχή του CD εκδόθηκαν σε πολύ περιορισμένη ποσότητα και ακόμα πιο μέτρια ποιότητα, που δεν τους άξιζε, ιδίως στις ΗΠΑ. Στην ουσία, ήταν σαν να μην εκδόθηκαν.

Αυτά όμως έλαβαν ξαφνικά τέλος, όταν η πολυεθνική Universal, μητρική εταιρεία της Deutsche Grammophon, αγόρασε πριν από λίγα χρόνια τα δικαιώματα της Command, όπως και άλλων μικρών, κλειστών πια, σημαντικών εταιρειών. Ο πρώτος καρπός της εξαγοράς αυτής ήταν ο κύκλος Μπετόβεν του Στάινμπεργκ – ο οποίος δεν έχει απολύτως τίποτα να ζηλέψει από κανέναν άλλον αντίστοιχο σε Ευρώπη και Αμερική: κορυφαίες ερμηνείες, υπό έναν ιδιαίτερα οξυδερκή και γεμάτο ενέργεια μαέστρο, που ήξερε όσο λίγοι τη δουλειά και το ρεπερτόριό του. Η έκδοση Μπετόβεν, πριν από λίγο καιρό, ήταν μια σημαντική προσθήκη στη δισκογραφία – και, φυσικά, με έναν αληθινά μοναδικό ήχο.

Τώρα, ήρθε η σειρά του κύκλου Μπραμς, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ίσως και ακόμα πιο σημαντικός από εκείνον του Μπετόβεν. Οταν πρωτοεκδόθηκε, προκάλεσε πολύ μεγάλη διεθνή αίσθηση πρωτίστως για τις ερμηνείες του Στάινμπεργκ και της Συμφωνικής του Πίτσμπουργκ, αλλά εξίσου και για την ποιότητα εκείνων των LP που σήμερα αποτελούν «τρόπαια» για τους συλλέκτες δισκογραφίας.

Ο Μπραμς του Στάινμπεργκ ανήκει στην ελίτ του είδους του. Είναι ισορροπημένος, γεμάτος ενέργεια και σιγουριά, απολλώνιος στη βασική λογική του, με τις δομές του να μην πέφτουν στις γνωστές παγίδες του υπερβάλλοντος φόρτου του υστερορομαντισμού και με τον ήχο της Ορχήστρας να υπηρετεί υπέροχα το μουσικό κείμενο. Είναι, χωρίς καμία αμφιβολία, ένας από τους κορυφαίους κύκλους των τεσσάρων αυτών αριστουργημάτων της συμφωνικής μουσικής.