Ο Cristiano Luciani, καθηγητής Νέων Ελληνικών στο Tor Vergata

Το Τμήμα Φιλολογικών, Φιλοσοφικών και Σπουδών της Ιστορίας της Τέχνης (Dipartimento di Studi Letterari, Filosofici e di Storia dell’Arte) του πανεπιστημίου της Ρώμης Tor Vergata ίδρυσε φέτος έδρα Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Πρώτος καθηγητής της έδρας εξελέγη ο Cristiano Luciani, ύστερα από 18 χρόνια θητείας στο ίδιο πανεπιστήμιο ως συμβασιούχος καθηγητής. To επιστημονικό αντικείμενο της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας διδάσκεται στο πανεπιστήμιο Tor Vergata από το 2006.

Σε μια εποχή που οι νεοελληνικές σπουδές φθίνουν στη Δυτική Ευρώπη, και μάλιστα σε χώρες όπου στο παρελθόν είχαν μεγάλη άνθηση και λαμπρή παράδοση, η δημιουργία της εν λόγω έδρας αποτελεί χαρμόσυνο και ελπιδοφόρο γεγονός. Τους λόγους για τη φθίνουσα πορεία των νεοελληνικών σπουδών τούς εξήγησα σε παλαιότερο σημείωμά μου στην εφημερίδα (20-10-2018). Οφείλεται κυρίως στο ότι το ενδιαφέρον για τα νέα ελληνικά έχει μειωθεί δραματικά, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ο απαιτούμενος αριθμός φοιτητών. Ετσι τα Τμήματα Νεοελληνικών Σπουδών κλείνουν ή συρρικνώνονται ή εντάσσονται σε Σχολές γλωσσών και λογοτεχνιών, όπου υποβαθμίζονται και αλλοιώνεται ο χαρακτήρας τους, ενώ οι διδακτικές θέσεις που κενώνονται δεν επαναπροκηρύσσονται.

Πέρα όμως από τη δημιουργία της έδρας Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, εξίσου σημαντικό είναι ότι την κατέλαβε ο Cristiano Luciani, ένας από τους πλέον καταξιωμένους νεοελληνιστές διεθνώς, για το έργο του οποίου έχω επανειλημμένα ενημερώσει τους αναγνώστες της εφημερίδας. Υπενθυμίζω την πιο πρόσφατη κριτική μου («Για τα κρατικά βραβεία μετάφρασης», 21-8-2021), στην οποία χαρακτήρισα «σημαντικό εκδοτικό γεγονός» τη νέα συγκεντρωτική έκδοση των πεζών του Καβάφη, με πλούσια εισαγωγή, ιταλική μετάφραση και χρησιμότατα σχόλια πραγματολογικού χαρακτήρα, και πρόβλεψα ότι θα αποτελέσει «πολύτιμο βοήθημα στις καβαφικές σπουδές». Το διδακτικό έργο του Cristiano Luciani καλύπτει όλο το εύρος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Η επιστημονική του παραγωγή (εκδοτική, μεταφραστική και ερμηνευτική) είναι πλουσιότατη, με ιδιαίτερο, αλλά όχι αποκλειστικό, ενδιαφέρον για τα παλαιότερα νεοελληνικά κείμενα.