Στραβίνσκι και Σούμαν από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών

Ο Ιγκόρ Στραβίνσκι έκανε την πρώτη του μεγάλη περιοδεία στην Αμερική το 1925 ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην πορεία του. Υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρεία Columbia Records ηχογραφώντας έργα του και άρχισαν να του αναθέτουν παραγγελίες. Μια από αυτές ήρθε από τον αμερικανό διπλωμάτη Ρόμπερτ Γουντς Μπλις και την ιδιαίτερα φιλότεχνη σύζυγό του Μίλντρεντ. Το 1920 είχαν αγοράσει την πολυτελή έπαυλη στην Ουάσιγκτον με το όνομα «Dumbarton Oaks», την οποία αξιοποίησαν και ως χώρο συναυλιών Σήμερα ανήκει στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, αποτελεί μουσείο και κέντρο μελέτης της βυζαντινής και της προκολομβιανής τέχνης. Για τον εορτασμό της τριακοστής επετείου των γάμων τους το 1938, παρήγγειλαν στον Στραβίνσκι ένα έργο για ορχήστρα δωματίου. Εκείνος ανταποκρίθηκε με το Κοντσέρτο σε μι ύφεση για 16 όργανα, που εκτελέστηκε για πρώτη φορά σε ιδιωτική συναυλία στις 29 Μαρτίου 1938 υπό τη διεύθυνση της Νάντια Μπουλανζέ. Το έργο αυτό θα σηκώσει την αυλαία στην αυριανή συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, στο Μέγαρο Μουσικής, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Θέσεις και αντιθέσεις».

Πρόκειται για δημιουργία χαρακτηριστική της νεοκλασικής περιόδου του συνθέτη ο οποίος τιμάται το 2022, κατά την οποία εκείνος επικεντρώθηκε σε έργα «απόλυτης» (και όχι προγραμματικής) μουσικής, παλαιότερες φόρμες, μικρά σύνολα και πιο διαυγή γραφή. Κύρια πηγή έμπνευσης του Κοντσέρτου είναι – πέραν των υπέροχων κήπων της έπαυλης – το τρίτο Βραδεμβούργιο Κοντσέρτο του Μπαχ. Ο Στραβίνσκι δεν προέβη σε κάποιο «θεματικό δάνειο» αλλά αφομοίωσε την ενέργεια και το ύφος της μουσικής του Μπαχ μετουσιώνοντάς το κατά τρόπο προσωπικό και μοντέρνο. Τα τρία μέρη του έργου ακούγονται χωρίς διακοπή· η αντιστικτική γραφή πρυτανεύει, ενώ όλοι οι εκτελεστές έχουν την ευκαιρία να αναδειχθούν περιστασιακά σε μικρούς σολιστικούς ρόλους.

Τη σκυτάλη της βραδιάς παίρνει το νοσταλγικό Κοντσέρτο για κόρνο και ορχήστρα αρ. 2 σε μι ύφεση μείζονα του Ρίχαρντ Στράους το οποίο θα ερμηνεύσει ο γερμανός κορνίστας Στέφαν Ντορ – σόλο κόρνο της θρυλικής Φιλαρμονικής του Βερολίνου. Στα εφηβικά του χρόνια ο Ρίχαρντ Στράους είχε την ευκαιρία να αποκτήσει κοντά στον πατέρα του ιδιαίτερη οικειότητα με τον κόσμο και την τεχνική του κόρνου. Πολύ συχνά συνόδευε τον πατέρα του σε ένα ευρύ ρεπερτόριο έργων για κόρνο, ανάμεσα στα οποία περίοπτη θέση κατείχαν τα εξαιρετικά κοντσέρτα του Μότσαρτ.

Η βραδιά κλείνει με την επιβλητική Συμφωνία αρ. 3 σε μι ύφεση μείζονα, «του Ρήνου», του ρομαντικού Ρόμπερτ Σούμαν, έργο που χαρακτηρίζεται από την περιγραφικότητα και τη ζωντάνια του. Στο πόντιουμ επιστρέφει ο διεθνώς καταξιωμένος Φρανκ Μπέερμαν, ο οποίος λέει: «Οι συμφωνίες του Ρόμπερτ Σούμαν είναι πολύ στενοί κι αγαπημένοι μου συνοδοιπόροι εδώ και πολλά χρόνια κι έτσι δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιο καλύτερο έργο από τη Συμφωνία “του Ρήνου” για την επιστροφή μου στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Μια συμφωνία γεμάτη χαρά, ελπίδα και πολλά θετικά και ενθουσιώδη συναισθήματα. Ο,τι χρειαζόμαστε αυτή την περίοδο…».