Ο Ντ. Χ. Λώρενς {LF}ξανά {LF}στην πυρά;

Ο Ντ. Χ. Λώρενς έχει καταδικαστεί πολλάκις με την κατηγορία του απολογητή της πατριαρχίας και τη θρησκευτική του εμμονή στον φαλλό. Ενας συγγραφέας που συνεχίζει να απασχολεί με τον σχισματικό ερωτισμό των κειμένων του. Η νέα ογκώδης βιογραφία που κυκλοφόρησε πρόσφατα έχει τίτλο: «Burning Man» (Bloomsburry). Ενα οπωσδήποτε χορταστικό οδοιπορικό, που ξεκινά από τις μάχες των παιδικών του χρόνων, τις ασθένειές του, τα πάμπολλα ταξίδια του, τις συναισθηματικές αναταράξεις του, τις επώδυνες απώλειες του. Η καταδίκη του ως πατριάρχη της φτηνής πορνογραφίας, μπορεί να μείνει χωρίς απάντηση έστω και στις μέρες μας; Εδώ δίνεται μια εξήγηση, μετά από αιώνες σχεδόν.

Πολλά χρόνια ύστερα από τον θάνατό του και κάτω από περίεργες συνθήκες όπως διαβάζουμε, ο φημισμένος εκδοτικός οίκος Penguin, κυκλοφορεί το μη λογοκριμένο πρωτότυπο χειρόγραφο του περίφημου μυθιστορήματος «Ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλι». Βρισκόμαστε στο ξεκίνημα της δεκαετίας του ’60. Το σκαρίφημα της αστικής τάξης μέσα από το μπουντουάρ των ελευθεριακών ενστίκτων που κοντράρουν τις καταπιέσεις των κοινωνικών ρόλων, καθιστούν αμέσως τον Ντ. Χ. Λώρενς ως έναν υπερήρωα της σεξουαλικής απελευθέρωσης που ερχόταν. Ενα βιβλίο που δεν φοβόταν να «λερωθεί» στο μεταίχμιο της μετατροπής του ερωτικού σε χυδαίο και το αντίθετο.

Μια δεκαετία μετά κυκλοφορεί το μελέτημα «Οι πολιτικές της σεξουαλικότητας» από τη γνωστή φεμινίστρια, Κέιτ Μίλετ. Ενα βιβλίο που επανέρχεται σήμερα στον δημόσιο διάλογο. Εκεί η Μίλετ επιχειρεί την αποδόμηση μερικών κυρίαρχων λευκών αντρικών προτύπων της διανόησης και της λογοτεχνίας: Σίγκμουντ Φρόιντ, Χένρι Μίλερ, Ντ. Χ. Λώρενς και Νόρμαν Μέιλερ. Ο πρώτος κατηγορείται για «τον φθόνο του πέους», ο δεύτερος για «κατ’ εξακολούθηση σαδισμό», ο τρίτος για «σθεναρό προμοτάρισμα της πατριαρχίας, κλείνοντας εκ του πονηρού το μάτι στη γυναίκα», και ο τέταρτος για το ότι είναι «αθεράπευτος μισογύνης και νταής». Από τις επιθετικές ερμηνείες επέζησαν όλοι, εκτός από τον Ντ. Χ. Λώρενς. Η πατριαρχία ως εκτεταμένη έννοια ανισότητας, αποκλεισμών και καταπίεσης, δεχόταν ήδη από τη δεκαετία του ’60, αλλεπάλληλα χτυπήματα. Ο μέχρι πρότινος υπερήρωας των απαγορευμένων ορμών, έγινε ύποπτος για ισόβια δεσμά.

Στη βιογραφία διαβάζουμε ότι ο Λώρενς μεγάλωσε σ’ ένα παγωμένο, φτωχό και ακραία σκληρό περιβάλλον, με πατέρα ανθρακωρύχο που βρισκόταν σε συνεχή πόλεμο με τη μητέρα. Ο μικρός Λώρενς ένιωθε να ασφυκτιά στο μηχανιστικό περιβάλλον της βίας και της ανάγκης. Ονειρευόταν να βρεθεί πιο κοντά στα αυθόρμητα ένστικτα που γεννά η φύση. Η μητέρα του σε μια δίνη αιματηρών ψυχικών διαταραχών, εμπλέκει τον γιο της σε αιμομικτική σχέση. Καθώς ο Ντ. Χ. Λώρενς μεγαλώνει, ταλαιπωρείται από φυματίωση. Πέρασε ολόκληρους χειμώνες αποκλεισμένος μεταξύ ζωής και θανάτου. Τότε άρχισε να γράφει.

Σκοπός του ήταν να ξεφύγει από τον οικογενειακό κλοιό. Αρχισε να σπουδάζει και να διδάσκει. Ο πρώτος που ξεχώρισε τα κείμενά του ήταν ο Φορντ Μάντοξ Φορντ, ως διεθυντής του επιδραστικού περιοδικού, «The English Review». Οι πρώτες πεζογραφικές απόπειρες του Ντ. Χ. Λώρενς, ήταν σκέτη καταστροφή. Το μυθιστόρημά του «Ουράνιο τόξο» χαρακτηρίστηκε ως απολύτως αισχρό και ρίχτηκε στη πυρά. Οπως σημειώνει η Μίλετ για το μυθιστόρημα

«Γιοι και Εραστές»: «Στην καρδιά των χαρακτήρων του συγγραφέα υπάρχει ένα αδιαμόρφωτο κενό, μια μακάβρια απώθηση. Οι γυναίκες προσφέρουν θυσία τον αυθεντικό εαυτό τους, για να επανορθώσουν επειδή δεν είναι ικανά διανοούμενες. Οι γυναίκες είναι συνεχώς το άλλο». Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι πτυχές αυτές στο έργο του είναι εμφανείς.

Ο Ντ. Χ. Λώρενς παρά τις ψυχικές διαταραχές του ταξίδεψε μέχρι τα πέρατα του κόσμου. Χαρακτήριζε τον εαυτό του σαν «ένα φαινόμενο με δυο πόδια, μιας υπό αναστολή οργής». Εκρυβε πάντοτε δύο εαυτούς: έναν ήσυχο ταξιδιώτη και έναν ηφαιστειώδη λάτρη των ορμέμφυτων. Πολλές φορές αρνιόταν την πραγματικότητα, όπως και την ασθένειά του. Εψαχνε συνεχώς για τη χαμένη του Εδέμ. Εβρισκε συνεχώς μπροστά του την αδιάψευστη μαρτυρία των πληγών του. Ενας φαύλος κύκλος έκλεινε γύρω του, που όλο ήθελε να τον ξεγελάσει. Η ζωή του, η κόλαση του Δάντη. Οι αφηγήσεις για τις πολλές και κρυφές ερωτικές του επιθυμίες, ευδοκιμούν ακόμη. Η σχέση με τη μητέρα του, τον σημάδεψε. Η συναισθηματική του ανάπτυξη, πήγε σε αχαρτογράφητα μονοπάτια. Στη βιογραφία διαβάζουμε πως η βία που εξολκύεται από τα γραπτά του, έχει άμεση σχέση με την ανάγκη να αντιμετωπίσει κατάματα και να καταδείξει όλη τη σκληρότητα των άνισων σχέσεων των φύλων. Το σίγουρο είναι πως η σημερινή πορνογραφία θα σόκαρε ανεπανόρθωτα τον Ντ. Χ. Λώρενς. Ενός ανθρώπου που πάλευε εσωτερικά με τους δαίμονές του, μέχρι τέλους.