Αφιέρωμα σε έναν μεγάλο μοντερνιστή

Το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ) υποδέχεται στα Χανιά το έργο του Νίκου Βαλσαμάκη με μια έκθεση – αφιέρωμα στον σημαντικό μοντερνιστή αρχιτέκτονα που φιλοξενείται στο Μεγάλο Αρσενάλι. Είχε παρουσιαστεί μάλιστα για πρώτη φορά το 2007 στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς και τώρα εμπλουτίζεται με επιλεγμένα έργα από το 2007 μέχρι σήμερα. Η έκθεση αποτελείται από οπτικό υλικό, αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες, μακέτες με το σύνολο του έργου του 98χρονου αρχιτέκτονα, ο οποίος υπογράφει τη σύλληψη και τον σχεδιασμό της.

Ο απόφοιτος της Σχολής Αρχιτεκτόνων του Μετσόβιου Πολυτεχνείου άνοιξε το 1953 το γραφείο αρχιτεκτονικών μελετών, στο οποίο εργάζεται αδιάκοπα έως σήμερα με ολιγομελή ομάδα συνεργατών, ώστε να μπορεί να ελέγχει πλήρως κάθε μελέτη. Γρήγορα καθιερώθηκε στη σύγχρονη αρχιτεκτονική με τους απλούς γεωμετρικούς όγκους του και παρέμεινε στην πρωτοπορία υπηρετώντας τις αρχές του για την αναζήτηση της ομορφιάς και της λειτουργικότητας, προσαρμοσμένων κάθε φορά στο θέμα, τον τόπο και το περιβάλλον. Στα κτίριά του τα ενταγμένα στο κλίμα και το φως της Ελλάδας, το ύπαιθρο συνδιαλέγεται με τον εσωτερικό χώρο ακολουθώντας τις αρχές που διέπουν την αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική και τη λαϊκή μας παράδοση.

Ο γάλλος ιστορικός τέχνης Φρανσουά Λουαγέ ήταν ο πρώτος που τη δεκαετία του ’50 κατέγραψε τους αρχιτέκτονες του ελληνικού μοντερνισμού. Ο Νίκος Βαλσαμάκης ήταν ανάμεσά τους καθώς ήδη είχε δημιουργήσει τις πολυκατοικίες στις οδούς Σεμιτέλου 5, Βασ. Σοφίας 86, Λεωφ. Κηφισίας 272. Ακολούθησαν οι κατοικίες Παράσχη και Λαναρά στην Ανάβυσσο, η δική του κατοικία στη Φιλοθέη τη δεκαετία 1960 καθώς και οι μελέτες του για πάνω από 300 κτίρια, περισσότερα από 30 βραβεία σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, οι δημοσιεύσεις των έργων του και η παρουσίασή τους σε εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

ΒΡΑΒΕΥΣΗ. Το 1999 η βράβευσή του με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών από την Ακαδημία Αθηνών σηματοδότησε την αποτίμηση του έργου του στην ελληνική μεταπολεμική αρχιτεκτονική καθώς και τον συσχετισμό της με τους συγχρόνους του στην Ελλάδα και την Ευρώπη, στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και μετέπειτα. «Ο τόπος, ο χρόνος και οι πολιτιστικές συνθήκες είναι οι παράμετροι που δίνουν καλή αρχιτεκτονική» είχε πει ο ίδιος στη λιτή διάλεξή του το 2005 στο πλαίσιο του Megaron Plus, αποφεύγοντας μεθοδικά την προσωπική του προβολή και επιδιώκοντας το ίχνος του πάνω στα πράγματα να δείχνει σχεδόν ότι δεν τα ακούμπησε.

Για το έργο του θα μιλήσουν απόψε το απόγευμα η καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του Πολυτεχνείου Κρήτης Αμαλία Κωτσάκη και ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Πατρών Ηλίας Κωνσταντόπουλος. Οι ξεναγήσεις για το ευρύ κοινό θα γίνονται στη διάρκεια της έκθεσης έως τις 14 Μαρτίου.