Η πολιτική της ισχύος

Διαβάζοντας τον χθεσινό Τύπο, εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι υπάρχουν και λειτουργούν διάφορες συνιστώσες του Πούτιν, υπερασπιστικές των έκνομων και αναθεωρητικών ενεργειών του στην Ουκρανία. Μερικές, εκφράζονται άμεσα υπέρ των μεθοδεύσεών του – αλλά ας πούμε ότι είναι οι αναμενόμενες αντιδράσεις ενός λούμπεν τμήματος της εγχώριας Ακροδεξιάς, που ανέκαθεν έβλεπε με συμπάθεια το «ξανθό γένος», μια συμπάθεια που ουδέποτε καρποφόρησε στην ιστορία. Αλλες, όχι από τόσο λούμπεν τμήματα της πολιτικής σκηνής, διατυπώνονται ως έμμεση επιδοκιμασία τέτοιων ενεργειών, χάριν ενός αντιδυτικού αντανακλαστικού. Οι συνιστώσες αυτές είτε αμέσως στοιχίζονται στην πάγια και μονότονη ρητορική κομμάτων της κομμουνιστικής Αριστεράς (που μέμφονται το ΝΑΤΟ και τον δυτικό κόσμο επειδή υπάρχουν, κι ας είναι λιγάκι δυσαρεστημένες με την αμφισβήτηση του αλάθητου του Λένιν από τον Πούτιν) είτε εμμέσως επιστρέφουν στις φαντασιώσεις κατάρρευσης της ισχύος της Δύσης. Η πίστη στη διεθνή νομιμότητα, στις συνθήκες, η έμπρακτη αφοσίωση του διτικού κόσμου και ιδιαίτερα της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην ειρήνη εκλαμβάνονται ως αδυναμία.

Η στάση αυτή μοιάζει με ανάλογες στάσεις του φαιοκόκκινου αντιδυτικισμού σε παρελθούσες κρίσεις στη διεθνή σκηνή – πρωτίστως έχω στο μυαλό μου τα διάφορα επεισόδια στην κρίση της Γιουγκοσλαβίας. Αυτή τη φορά όμως δεν είναι και τόσο ανέξοδη η ταύτιση με τον Πούτιν, όπως στο παρελθόν ήταν η ταύτιση με τον Μιλόσεβιτς, επειδή ο ρώσος πρόεδρος προσφέρει την ύλη ενός ευρύτερου αναθεωρητισμού σε διάφορα περίεργα καθεστώτα σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Ενα από τα αναθεωρητικά καθεστώτα, ως γνωστόν, είναι αυτό της Τουρκίας του Ερντογάν, που ήδη εκδήλωσε την αμφισβήτηση των συνθηκών διά της αμφισβητήσεως της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα.

Το ένα χέρι νίβει τ’ άλλο. Αλλωστε, η μεθόδευση του Πούτιν στην Ουκρανία μοιάζει εντυπωσιακά με τις ενέργειες των Τούρκων στην Κύπρο (η μόνη διαφορά είναι ότι εκεί προκλήθηκε και μεγεθύνθηκε από τη Ρωσία η υποτιθέμενη δράση του ουκρανικού εθνικισμού, ενώ στην Κύπρο είχε φροντίσει ο ελληνικός και, πρωτίστως, η χούντα του Ιωαννίδη). Οπως έκανε η Τουρκία στα Κατεχόμενα, έτσι και ο Πούτιν, αφού αναγνώρισε μονομερώς την ανεξαρτησία περιοχών που ανήκαν στην Ουκρανία (Ντονέτσκ και Λουχάνσκ), έστειλε στρατεύματα κατοχής στις περιοχές αυτές, που μάλιστα τα αποκαλεί ειρηνευτικά. Σε επόμενη ευκαιρία, όπως συνέβη με τον Αττίλα 2 στην Κύπρο, ο Πούτιν θα ενώσει τις περιοχές που πλέον ελέγχουν τα ρωσικά στρατεύματα με την Κριμαία, μέσω Μαριούπολης.

Αναφερόμενος στις περιοχές στις οποίες εισέβαλε, ο Πούτιν δεν επικαλέστηκε έστω ένα επιχείρημα από το διεθνές δίκαιο αλλά, αντίθετα, έκανε λόγο για ζωτικά συμφέροντα της Ρωσίας. Στην ουσία, δηλαδή, ομολογεί ότι προβαίνει στη συγκεκριμένη ενέργεια επειδή έχει την ισχύ να το κάνει. Αλλά πολιτικές ισχύος, που αγνοούν το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση και έχουν γραμμένο σε παλαιά υποδήματα το διεθνές δίκαιο, είναι πολιτικές προνεωτερικές, τις οποίες ιδίως μετά την εμπειρία του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου η ανθρωπότητα θεωρούσε ότι τις έχει αφήσει πίσω. Για να αποδειχτεί ότι η πιθανότητα επιστροφής «πίσω» είναι υπαρκτή και ο δυτικός κόσμος οφείλει να εργαστεί για να μη συμβεί αυτό.

Οσο για την Ελλάδα, ας γνωρίζουν οι αντιδυτικοί συμπαθούντες τις μεθοδεύσεις Πούτιν ότι την ισχύ επικαλείται, στην περιοχή μας, η αναθεωρητική Τουρκία του Ερντογάν. Κι αυτό οφείλει να μας κάνει ιδιαίτερα διορατικούς.