Πρόσωπα μιας επανάστασης {LF}που συμβιβάστηκε

Ως συγγραφέας λογοτεχνικών έργων ο δημοσιογράφος Κριστόφ Μπολτανσκί (Christophe Boltanski, γεν. 1962) παρουσιάστηκε το 2015 με το μυθιστόρημα «Η κρυψώνα» που στην Ελλάδα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Utopia. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που, με ασυνήθιστο δομικά τρόπο, καταγράφει το παρελθόν της οικογένειας του συγγραφέα.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στο μυθιστόρημα «Στα ίχνη της», όπου και πάλι κυριαρχούν τα κοινωνικοπολιτικά ενδιαφέροντα του συγγραφέα. Ετσι ώστε να μπορεί κανείς να ισχυριστεί πως ενσωματώνει τη δημοσιογραφική έρευνα με την ανίχνευση του οικογενειακού παρελθόντος έχοντας ως στόχο να κατανοήσει το προσωπικό του παρελθόν και μέσα από αυτό την πρόσφατη ιστορία της χώρας του.

Στο νέο βιβλίο των εκδ. Πόλις πρωταγωνίστρια είναι η μητέρα του. Μετά τον θάνατό της, ο ίδιος μαζί με την αδελφή του, εισέρχονται στο διαμέρισμά της – όπου για χρόνια η μητέρα ζούσε σχεδόν απομονωμένη – για να το αδειάσουν κι έτσι θα βρεθούν μπροστά σε ποικίλα στοιχεία αναμνήσεων που φωτίζουν το σε πολλά σημεία άγνωστο για εκείνους παρελθόν της.

Τελικά πόσο γνωρίζουμε τους γονείς μας; Και από όσα αγνοούμε, πόσα είναι εκείνα που επηρέασαν την ίδια μας την προσωπικότητα;

Το έργο έχει δομηθεί σε δύο άξονες. Στον ένα παρακολουθούμε τις ανακαλύψεις του γιου· με τον άλλον επιστρέφουμε στο παρελθόν και γνωρίζουμε την ιδιωτική μα και τη δημόσια ζωή μιας γυναίκας που θέλησε να βιώσει πολλαπλά πρόσωπα προτού επιλέξει το τελικό της απόσυρσης. Από υπάκουη κόρη μιας καλής και συντηρητικής οικογένειας θα μετατραπεί σε νέα γυναίκα, η οποία αφενός προσπαθεί να εκφράσει λογοτεχνικές ανησυχίες (χωρίς να ολοκληρώνει την απόπειρα) και από την άλλη υποστηρίζει και συμμετέχει σε ακτιβιστικές ενέργειες ως προς τα γεγονότα της δεκαετίας του 1960.

Είναι μια εποχή όπου πολλά πολιτικά θέματα διαπερνούν τα κοινωνικά στρώματα της χώρας, μια εποχή που πολλά φαίνεται να υπόσχεται πως μπορεί να ολοκληρώσει, αλλά που τελικά θα τα αφήσει μετέωρα σύμβολα μιας επανάστασης που συμβιβάστηκε.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η πρώην κόρη μιας καλής οικογένειας και ονειροπόλα πολιτική ακτιβίστρια θα στρέψει τις ανησυχίες της προς τις πράξεις συμπαράστασης καθημερινών ανθρώπων. Αλλά οι παλιές ελπίδες θα δηλώνονται πλέον ως πικρία για τη μη ολοκλήρωσή τους μέσα από την σύνθεση ημιτελών αστυνομικών μυθιστορημάτων. Τελικά, όπως τα λογοτεχνικά της έργα θα κλείνονται στα συρτάρια του γραφείου της, έτσι και η ίδια θα αυτοπεριοριστεί μέσα στο διαμέρισμά της.

Απέναντι στο μελλον

Αλλά υπήρξε και μητέρα – πράγμα που σημαίνει πως στάθηκε αισιόδοξα απέναντι στο μέλλον. Μα και πέρα από αυτό η ύπαρξη απογόνων την κρατά μόνιμα σε ένα δημιουργικό παρόν και στο τέλος της προσφέρει την ικανοποίηση ενός ωραίου προορισμού: να γίνει ηρωίδα ενός μυθιστορήματος (έτσι όπως επιτυχημένα αναφέρεται στο οπισθόφυλλο της έκδοσης).

Αξίζει ακόμα να σημειώσει κανείς πως πέρα από τους κεντρικούς και δευτερεύοντες χαρακτήρες, κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του λογοτεχνικού κλίματος του έργου έχουν οι αναφορές διαφόρων σημείων του Παρισιού – πάρκα, café, δρόμοι, κτίρια. Οπότε η ανάγνωση αποκτά και τις διαστάσεις μιας ανθρωπογεωγραφίας, αφού είναι οι τόποι που περιβάλλουν τις πράξεις και τα συναισθήματά μας. Μυθιστόρημα ιδιαίτερο – περιγραφικό, συναισθηματικό, φιλοσοφικό. Η μετάφραση του Μιχάλη Μητσού υποστήριξε αποτελεσματικά όλα αυτά τα στοιχεία.

{1BSYG}Christophe Boltanski{1BSYG}{CR}{2BTIT}Στα ίχνη της{2BTIT}{CR}{3BEKD}Μτφ: Μιχάλης Μητσός{CR}Εκδόσεις Πόλις, {LF}σελ. 312{3BEKD}{CR}{4BTIM}Τιμή 17,70 ευρ{4BTIM}ώ