Μια εισβολή θα δοκιμάσει την «ουδετερότητα»

Εναν ρόλο «διαμεσολαβητή» θα επέλεγε στην ουκρανική κρίση η Αθήνα, εάν έπρεπε να εμπλακεί, δηλώνοντας πρόθυμη να μεταφέρει το μήνυμα της αποκλιμάκωσης, όπως της ζητήθηκε από το Κίεβο. Οι σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας και η αποφασιστικότητα της Αθήνας να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα είναι αυτά που μπορεί να την καταστήσουν χρήσιμη προς την κατεύθυνση όχι της κλιμάκωσης, αλλά της προσπάθειας να κρατηθούν οι ισορροπίες στην περιοχή και να αποφευχθεί η έκρηξη.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, με την κίνηση να επισκεφθεί τη Μαριούπολη την προηγούμενη εβδομάδα, αποφεύγοντας το Κίεβο, επεδίωξε να αναδείξει τη στήριξη της Αθήνας στην Ομογένεια και το ενδιαφέρον της Ελλάδας για την ασφάλειά της. Με τον πλέον επίσημο τρόπο η Αθήνα τονίζει ότι υποστηρίζει την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών σύμφωνα με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Η Ελλάδα, όπως ξεκαθάρισε ο Δένδιας στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», «τάσσεται υπέρ της αποκλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή, διατηρώντας, ταυτόχρονα, διαύλους επικοινωνίας με όλους τους εμπλεκομένους». Ενώ, όπως σημείωσε ο ΥΠΕΞ, του ζητήθηκε ήδη από τον ουκρανό ομόλογό του να μεταφέρει «το μήνυμα για την ανάγκη αποκλιμάκωσης στη ρωσική πλευρά», με την οποία η Αθήνα διατηρεί «συχνή επαφή».

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Οπως υποστηρίζει ο Δένδιας, «δεν πρόκειται για τήρηση ισορροπιών», καθώς είναι γνωστό ότι η Ελλάδα ανήκει στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, ωστόσο, όπως διαμηνύει η Αθήνα, «πρόκειται για ουσιαστική επιλογή να συνομιλούμε με όλους, στη βάση πάντα του Διεθνούς Δικαίου». Για την ελληνική διπλωματία δε η Ρωσία παραμένει βασικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας και σε αυτή τη βάση οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί. Με την εξίσωση για την Αθήνα σε πιθανή κλιμάκωση της κρίσης να παραμένει εξαιρετικά δύσκολη και ίσως να είναι αδύνατο να κρατήσει τις αποστάσεις που θα ήθελε.

Σε ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση, η «ουδετερότητα» που προς το παρόν επιλέγει η Αθήνα δεν θα ισχύει, αφού οι υποχρεώσεις της Ελλάδας στους συμμάχους της και, κυρίως, η εμπλοκή της μέσω των «αμερικανικών διευκολύνσεων» σε Αλεξανδρούπολη και Σούδα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες. Η σπουδή του ​αμερικανού πρεσβευτή στην Αθήνα να χαιρετίσει το ταξίδι Δένδια στη Μαριοπούλη, καθώς και η συνάντηση στο ΥΠΕΞ που ακολούθησε την προηγούμενη εβδομάδα, με θέμα στην ατζέντα την ουκρανική κρίση και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, μπορούν να χαρακτηριστούν ενδεικτικά.

Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι για την Αθήνα το παράδειγμα της Ουκρανίας – όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές – μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί διπλωματικά και υπέρ των ελληνικών θέσεων απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Το θέμα έχει τεθεί επανειλημμένα και στο πλαίσιο της ΕΕ, με την Αθήνα να τονίζει ότι η «ευαισθησία» απέναντι στην επιθετικότητα, την εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού, αλλά και την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να αφορά μόνο τη Ρωσία αλλά όχι την Τουρκία, ενώ αντίστοιχες αναφορές έχουν γίνει και σε διμερείς επαφές της Αθήνας. Ενα θέμα που η Δύση, επί του παρόντος, προτιμά να προσπερνά, με τους «συμμάχους» και «εταίρους» να δηλώνουν την ανάγκη η Τουρκία να κρατηθεί σε «ευρωατλαντικό προσανατολισμό». Υπογραμμίζουν ότι η Αγκυρα ανήκει στο ΝΑΤΟ και πρέπει να παραμείνει σε αυτό, ενώ επιμένουν να τονίζουν ότι είναι διαφορετική η ρωσική επιθετικότητα, που βαδίζει προς στρατιωτική κλιμάκωση, απέναντι στην Ουκρανία, από ό,τι η τουρκική προκλητικότητα, στην οποία βλέπουν περισσότερο πολιτικά χαρακτηριστικά.

Αλλωστε η Τουρκία επιδιώκει ξεκάθαρα τον δικό της ρόλο στην ουκρανική κρίση, προκειμένου να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο, που επαναδιεκδικεί, να ισχυροποιήσει τη θέση της στο ΝΑΤΟ, αλλά και να πατήσει στη σχέση της με το Κίεβο και για να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.