«Τον δρόμο τον φτιάχνουμε εμείς ενώ βλέπουμε το τέρμα»

Μια κοινωνία με ακλόνητους δεσμούς. Μια νύφη που ανήκει σε κάποιον άλλον. Ενας πατημένος όρκος. Ενα άλογο που καλπάζει βαθιά μέσα στο σκοτεινό δάσος και ένας κάμπος που γίνεται αρένα του έρωτα και του θανάτου. Αυτές είναι οι πρώτες ύλες από τις οποίες κατασκευάζεται ο «Ματωμένος γάμος», που ανεβαίνει από τις 11 του μήνα στη Σκηνή Νίκος Κούρκουλος του Εθνικού Θεάτρου. Η Μαρία Μαγκανάρη καταπιάνεται με το αριστούργημα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα και εισέρχεται με ανανεωτική πνοή στο ποιητικό στερέωμα του συγγραφέα, εξερευνώντας το πώς μπορεί να μεταφραστεί σκηνικά ο τολμηρός λυρισμός του έργου.

«Αυτό που με συγκινεί στο έργο του Λόρκα είναι ότι δεν υπάρχουν όρια στο λογικό και στο μεταφυσικό. Δεν υπάρχουν δηλαδή χώρος, χρόνος όταν φέρνει πάνω στη σκηνή έννοιες όπως είναι ο θάνατος. Τις φανερώνει πάνω στη σκηνή και κυκλοφορούν ανάμεσα στους ανθρώπους. Κατεβάζει με αυτόν τον τρόπο το φεγγάρι και το βλέπουμε μπροστά μας να συνομιλεί και να υπάρχει. Οπως συμβαίνει στα όνειρα, όπου δεν υπάρχουν κανόνες. Αφηνόμαστε και μπορούμε να δεχτούμε τα πάντα» αναφέρει η Μαρία Σκουλά στο «ΝΣυν», η οποία συμμετέχει στην παράσταση.

Η ίδια εμφανίζεται στη σκηνή άλλοτε ως υπηρέτρια, άλλοτε ως απλή κοπέλα και ξυλοκόπος, δίνοντας διαφορετικές διαστάσεις στη μοίρα, μαζί επίσης με τη Νόνη Ιωαννίδου και την Ευσταθία Λαγιόκαπα. «Αποτελούμε μια τριπλέτα γυναικών, η καθεμία διαφορετικής ηλικίας, με διαφορετική σχέση με τη φύση. Είμαστε με έναν τρόπο οι τρεις Μοίρες που παρακολουθούν και οδηγούν τη δράση. Η λειτουργία η δική μου έχει να κάνει με το να βοηθήσω τη νύφη να δει τους διαφορετικούς δρόμους που μπορεί να ακολουθήσει. Της φανερώνω τις δύο επιλογές που έχει, είτε να προχωρήσει στον γάμο είτε να ακολουθήσει την καρδιά της, χωρίς να πάρω θέση απέναντι σε αυτό» επισημαίνει η ηθοποιός, η οποία πρωταγωνιστεί δίπλα στους Βαγγέλη Αμπατζή, Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Σύρμω Κεκέ, Μαρία Κεχαγιόγλου, Πέτρο Μάλαμα, Νικόλα Παπαγιάννη και Γιάννη Σιαμσιάρη.

Μία από τις πιο ιδιαίτερες στιγμές της στην παράσταση είναι όταν συμμετέχει στα μοιρολόγια και στα τραγούδια του γάμου, ζώντας με τρόπο που τη συγκινεί αυτή την ιχνηλάτηση της ανθρώπινης περιπέτειας από τη ζωή στον θάνατο. «Το έργο καταφέρνει να δούμε μπροστά μας πάνω στη σκηνή να συμβαίνουν στιγμές, τελετές, γεγονότα, πράξεις όπως ακριβώς τα κάνουμε στη ζωή. Τέτοια είναι ο γάμος ή ο θρήνος μετά από μια απώλεια. Αυτά είναι στιγμές που συνορεύουν πραγματικά, και σαν λειτουργία και μέσα μας, με την ποίηση. Γι’ αυτό και τραγουδάμε, χορεύουμε σε αυτές τις στιγμές. Είναι η στιγμή που οι απλοί άνθρωποι γινόμαστε στη ζωή ποιητές γιατί η ανάγκη μάς οδηγεί εκεί – προκειμένου να χωρέσουμε ένα συναίσθημα, το κάνουμε τραγούδι, το κάνουμε χορό. Αυτό που καταφέρνει ο Λόρκα πάνω στη σκηνή, χωρίς να είναι κατασκευασμένο, είναι σαν να παύει να κάνει θέατρο. Γίνεται η πιο μεγάλη πραγματικότητα. Διαχειρίζομαι εκείνη τη στιγμή κάτι που είναι τόσο αληθινό όπως είναι και στη ζωή μας» παραδέχεται η ίδια.

ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Στο ίδιο πλαίσιο λοιπόν, η Μαρία Μαγκανάρη μέσα από το έργο του Λόρκα επεξεργάζεται το ερώτημα αν οι επιλογές στη ζωή μας είναι αληθινά δικές μας ή τις κουβαλάμε στο αίμα μας. «Ολοι μας νομίζουμε ότι επιλέγουμε, ότι όλα είναι δικές μας επιλογές. Υπάρχει όμως ένα κομμάτι έτσι όπως παρουσιάζεται στο ίδιο το έργο από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε. Και έχει να κάνει με την ιστορία της οικογένειας και των προγόνων. Εχει να κάνει και με το κομμάτι του τόπου. Επειδή ο κάθε τόπος νομίζω ότι καθορίζει πάρα πολύ τις επιλογές μας. Καθορίζει τον δρόμο μας. Μέσα στο έργο λοιπόν μοιάζει σαν να δείχνει ότι δεν μπορούμε να ξεφύγουμε. Δεν μπορώ να δεχθώ όμως ότι ο Λόρκα, ένας τέτοιος άνθρωπος που αντιλαμβάνεται τον κόσμο μέσω της ποίησης και μιας άλλης ευαισθησίας, λέει αυτό. Οπότε νομίζω ότι παλεύει και ισορροπεί τα πρόσωπα στο όριο της επιλογής. Οπως έτσι πιστεύω και εγώ στη ζωή μας ότι είμαστε. Μπορούμε να επιλέξουμε κάτι διαφορετικό, μπορούμε να πάμε πιο πέρα από αυτό που φαινομενικά μας δένει, που μας κρατάει στη γη» δηλώνει η Μαρία Σκουλά.

Οταν η αναγωγή γίνεται, ωστόσο, για τον εαυτό μας, μπορεί κανείς να αποδράσει ποτέ από αυτόν; «Νομίζω ότι μπορείς να συνεχίσεις και να κάνεις διαφορετικά πράγματα αλλά δεν μπορείς ακριβώς να δραπετεύεις από τον εαυτό σου. Μπορείς όμως παρέα με τον εαυτό σου να προχωράς, να κάνεις άλλα βήματα, να μην κάνεις δηλαδή αυτό που καθορίζεται από την εκάστοτε συνθήκη ή από τους γύρω. Αν ακούς την καρδιά σου, αν ακούσεις το αίμα, δηλαδή τη ζωή και όχι τον θάνατο, και πάρεις μαζί σου τον εαυτό σου με όλα του τα χαρακτηριστικά, μπορείς να πας πιο πέρα. Να ακολουθήσεις έναν λίγο πιο διαφορετικό δρόμο από αυτό που νομίζουμε ότι έχει προαποφασιστεί. Δηλαδή τον δρόμο τον φτιάχνουμε εμείς ενώ νομίζουμε ότι βλέπουμε την άκρη του. Αν πάρουμε τον εαυτό μας και προχωρήσουμε σε άγνωστο δρόμο, μπορεί να φτιάξουμε έναν καινούργιο και να τον ανοίξουμε και για τους άλλους» καταλήγει η ηθοποιός.