Ο τελευταίος μιας διαφορετικής γενιάς

Ακούμε συχνά για κόντρες και πολέμους μεταξύ προμηθευτών και αλυσίδων σουπερμάρκετ. Εντονες διαπραγματεύσεις, αποκλεισμοί προϊόντων από τα ράφια, διαφωνίες που στο εξωτερικό έχουν φτάσει μέχρι και στα δικαστήρια.

Την προηγούμενη εβδομάδα έφυγε από τη ζωή ο μοναδικός ίσως άνθρωπος στην Ελλάδα που κατάφερε να ισορροπήσει με τέχνη ανάμεσα στις δύο πλευρές, με τον πιο απλό και συνάμα δύσκολο τρόπο: ήταν ταυτόχρονα και βιομήχανος, και εισαγωγέας, και λιανέμπορος.

Ο Παντελής Παντελιάδης ταύτισε το όνομά του με μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες παραγωγής τυροκομικών προϊόντων στην Ελλάδα, την Ηπειρος ΑΕΒΕ και με τη μεγαλύτερη εταιρεία εισαγωγής τυροκομικών προϊόντων, την Optima ΑΕ, που διακινεί το Kerrygold, το Adoro, το Dirollo, το Κατίκι Δομοκού, το Λογάδι, το Λεβέτι και το Ταλαγάνι. Αλλά ταυτόχρονα και με τη METRO AEBE, που έχει τη μεγαλύτερη αλυσίδα Cash and Carry στη χώρα, και τα My Market.

Ποιο ήταν το μυστικό της επιτυχίας ενός ανθρώπου που ξεκίνησε φτωχός από την Ιερισσό της Χαλκιδικής για να φτάσει να δημιουργήσει έναν επιχειρηματικό όμιλο που απασχολεί σήμερα 12.000 ανθρώπους και υπερβαίνει το 1,5 δισ. πωλήσεις, με δραστηριότητες στην Ελλάδα και την Κύπρο και εξαγωγές σε 25 χώρες; Πώς κατάφερε να πετύχει την απόλυτη καθετοποίηση της παραγωγής, από τη Φάρμα Ηπειρος που εκτρέφει γαλακτοφόρα πρόβατα μέχρι μια αλυσίδα με 280 καταστήματα;

Η απαρχή. Ισως η απάντηση να βρίσκεται στην απαρχή της ιστορίας του Παντελή Παντελιάδη. Εμαθε να αγαπάει τη γη και τα προϊόντα της ως μαθητής στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης. Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων στη Βιέννη και το Αμβούργο, ενώ ταυτόχρονα έπρεπε να εργάζεται για να ζει.

Οταν επέστρεψε στην Ελλάδα, στα μέσα της πολιτικά ταραγμένης δεκαετίας του ’60, με την προηγηθείσα δράση του στον σύλλογο ελλήνων φοιτητών της Βιέννης να δυσκολεύει την επαγγελματική του πορεία, εργάστηκε για λίγο σε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες εκείνης της εποχής, την κραταιά ζυθοποιία ΦΙΞ. Στη συνέχεια εξοικειώθηκε με τις εισαγωγές τροφίμων, δουλεύοντας στις εταιρείες του Βλαχούτσικου και του Τζίκα, επιχειρήσεις με σημαντική δραστηριότητα εκείνη την εποχή.

Ετσι, όταν ξεκίνησε δειλά τη δική του επιχειρηματική δραστηριότητα το 1974 ιδρύοντας την Optima, μια μικρή εισαγωγική εταιρεία με ένα γραφείο 60 τμ και μια ημιυπόγεια αποθήκη, είχε ήδη αποκτήσει μια πολυποίκιλη και χρήσιμη επαγγελματική εμπειρία. Είχε γίνει εργάτης στο μάζεμα ελιάς στο Αγιον Ορος, μεταφορέας ξυλείας, σερβιτόρος και μανάβης με το γαϊδουράκι στο χωριό του, εργατοτεχνίτης στη Θεσσαλονίκη, εργάτης σε εργοστάσια και μικροεργολάβος κατεδαφίσεων στην Αυστρία, βοηθός ηλεκτρολόγου στη Γερμανία.

Οι κονσέρβες. Τα πρώτα προϊόντα που εισήγαγε ήταν τρόφιμα σε κονσέρβες. Γάλα εβαπορέ και κρέας. Αργότερα μπήκε στον τομέα που έμελλε να κυριαρχήσει, τα τυροκομικά, με το Regato Kerrygold να γίνεται το πρώτο επώνυμο τυρί στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα ασχολήθηκε και με τα Super Market, ενώ άνοιξε και το πρώτο Cash and Carry, κατάστημα για επαγγελματίες, στην Ελλάδα.

Αγόρασε τη βιομηχανία Ηπειρος το 1997, ενώ ακολούθησαν τα εργοστάσια της Δομοκός, που παράγει το ομώνυμο Κατίκι, και της Βίγλα στην Ελασσόνα.

Ο όμιλος εξαγόρασε το 1996 τις δραστηριότητες της Βερόπουλος ΑΕ στην Ελλάδα, ενώ σήμερα πλαισιώνεται και από μικρότερες εταιρείες που συμπληρώνουν τις κύριες δραστηριότητες, όπως ένα ασφαλιστικό πρακτορείο, μια εταιρεία διανομής τροφίμων στη μικρή λιανική, ένα Cash and Carry στην Κύπρο, μια εισαγωγική εταιρεία ειδών εξοπλισμού εστίασης και τρεις μικρές θυγατρικές εταιρείες στις ΗΠΑ, την Αγγλία και την Αυστραλία που υποστηρίζουν την εξαγωγική δραστηριότητα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της επιχειρηματικής πορείας ο Παντελής Παντελιάδης βασίστηκε στους συνεργάτες του, στάθηκε δίπλα τους, δεν σταμάτησε ποτέ να αισθάνεται ένας απ’ αυτούς. Ηξερε τους εργαζόμενους στα γραφεία με το μικρό τους όνομα και περνούσε καθημερινά να τους χαιρετήσει. Μπορούσε να κουβεντιάζει το ίδιο άνετα με τους εργάτες, όπως και με τους υπουργούς – αν και μάλλον αισθανόταν πιο κοντά με τους πρώτους.

Οι ατέλειωτες ώρες. Γνώριζε κάθε πτυχή της δουλειάς του σε βάθος. Μαζί με την πρώτη επέκταση του εργοστασίου της Ηπειρος έχτισε εκεί και ένα σπίτι, για να μπορεί να πηγαίνει σε τακτική βάση. Πέρασε ατέλειωτες ώρες στην παραγωγή και έμαθε όλη τη διαδικασία και τα μυστικά της.

Το μεγαλύτερο κεφάλαιο που είχε ήταν το όνομά του. Είχε τη φήμη ανθρώπου ευθέος και ειλικρινούς, σταθερού και αξιόπιστου. Ο λόγος του ήταν ένα συμβόλαιο που ποτέ δεν καταπάτησε. Σεβόταν όσους συναλλάσσονταν μαζί του, και ιδιαίτερα τους μικρούς προμηθευτές. Απέφυγε όμως συστηματικά να μπει σε δουλειές που θα χρειάζονταν συναλλαγές με το Δημόσιο.

Είχε κερδίσει τον σεβασμό όλων των ανταγωνιστών του. Δεν είχε κανείς να του προσάψει το παραμικρό, ενώ το όνομά του στον τραπεζικό χώρο αποτελούσε εγγύηση.

Τα τελευταία σαράντα χρόνια έμενε στο ίδιο σπίτι στου Παπάγου, ενώ μέχρι πριν από δύο χρόνια συνέχιζε να εργάζεται καθημερινά.

Ηταν ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους μιας διαφορετικής γενιάς επιχειρηματιών, η οποία με τη δράση της βοήθησε την Ελλάδα να ξεφύγει από τη μιζέρια. Κληρονομώντας μια βαριά παρακαταθήκη, είμαστε περήφανοι που ο Στέφανος και γω, τα παιδιά του, συνεχίζουμε στα βήματά του, πιστοί στις αξίες που μας ενέπνευσε…