Αυτήν την ευθύνη ποιος θα την πάρει;

Είμαι τυχερή. Τη μέρα (και τη νύχτα) του μεγάλου χιονιά δεν είχα διακοπή ρεύματος στο σπίτι. Ή μάλλον είχα, για μισή μόνο ώρα, αρκετά όμως για να πάρω μυρωδιά τι σημαίνει να είσαι χωρίς ηλεκτρικό – με ό,τι αυτό συνεπάγεται – την πιο κρύα μέρα του χειμώνα και με την μπαταρία στο κινητό να αργοσβήνει βασανιστικά.

Τέλος πάντων, η προνομιακή πρόσβασή μου στον ηλεκτροδοτούμενο κόσμο του Θωμά Εντισον μου έδωσε την ευκαιρία να παρακολουθώ ανελλιπώς τις ανταποκρίσεις και τα έκτακτα δελτία στην τηλεόραση, να «σουλατσάρω» στο Διαδίκτυο και τα σόσιαλ, να μιλάω στο τηλέφωνο. Ως προς το τελευταίο βέβαια, η κανονικότητα της συνδιάλεξης παιζόταν στα μονά – ζυγά. Πολλοί μου το έκλειναν κατάμουτρα με ένα κοφτό «Τελειώνει η μπαταρία και δεν έχω ηλεκτρικό». Με τους υπόλοιπους, αφού ανταλλάσσαμε τις εντυπώσεις μας από αυτή την once in a lifetime συγκλονιστική εμπειρία (να βλέπεις δηλαδή πίσω από το τζάμι ενός ζεστού σπιτιού να πέφτουν νιφάδες χιονιού – κι εδώ γελάμε), κλείναμε το τηλέφωνο με την αμοιβαία προτροπή «Αν χρειαστείς κάτι να με πάρεις». Λες και αν χρειαζόμουν εγώ αυτό το κάτι, θα μπορούσαν να περάσουν τα χιονισμένα υψίπεδα της Μεσογείων για να μου το προσφέρουν ή, αν το χρειάζονταν οι άλλοι, θα μπορούσα να αναμετρηθώ εγώ με τον παγετώνα της Κατεχάκη. Μόνο μία φίλη, μη ηλεκτροδοτούμενη, αποφάσισε ότι, με οιεσδήποτε θερμοκρασίες, «δεν κάνει κρύο στην Ελλάδα». «Μωρ’ δεν πα’ να μείνω από μπαταρία. Βάλε δυνατά την τηλεόραση να ακούσω τι θα πει, στη “Γη της Ελιάς”, ο Ισίδωρος στον Κωνσταντίνο τώρα που ανακάλυψε ότι είναι μαφιόζος». Και το χιόνι έπεφτε straight through.

Από χθες το πρωί, διαδίκτυα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τηλεφωνήματα «έπαιζαν», σχεδόν αποκλειστικά, δύο «σκοπούς». Ο ένας ήταν ο «τι έπρεπε να κάνουν». Εννοείται οι του επιτελικού κράτους. Για όλους δε, αυτό που «έπρεπε να κάνουν» ήταν διαφορετικό μεν, πολύ απλό δε. Ο άλλος ήταν στο φα ματζόρε της ευθύνης. Ποιος θα την πάρει, ποιος θα την αφήσει και περί τίνος πρόκειται, τέλος πάντων, αυτή η ευθύνη.

Αναμνήσεις από το μέλλον

Και πάμε τώρα στα πιο σοβαρά περί ευθύνης. Οι εικόνες από τα χιλιάδες εγκλωβισμένα αυτοκίνητα στην Αττική Οδό είναι σοκαριστικές. Και όταν η ανθρώπινη αντοχή, σωματική και ψυχική, ξεπερνάει τα όριά της, μικρή σημασία έχει το ποιος φταίει αρχικά. Αυτό που προέχει είναι το πώς το αντιμετωπίζεις. Ναι, το έγραφα κι εγώ χθες, πολλοί βγήκαν χωρίς αλυσίδες. Αν αυτό σήμαινε απλώς μια μικροταλαιπωρία του ίδιου του οδηγού, ένα στιγμιότυπο από την καθημερινότητα του «Ελληνάρα» που νομίζει ότι είναι εφάμιλλος, αν όχι καλύτερος, του Τσακ Νόρις, θα ήταν απλώς γραφικό. Οταν όμως εξελίσσεται σε αυτό που είδαμε στις οθόνες μας, ο κρατικός μηχανισμός είναι αυτός που οφείλει άμεσα να επεμβαίνει είτε φταίει η Πολιτική Προστασία, είτε η εταιρεία της Αττικής Οδού είτε ο οδηγός, είτε ο Χατζηπετρής. Πρώτα διασώζεται η ανθρώπινη ζωή, αμέσως μετά – αμέσως όμως – η ανθρώπινη αξιοπρέπεια (ούτε που θέλω να με σκεφτώ εγκλωβισμένη και ακατούρητη για τουλάχιστον δεκαπέντε ώρες μέσα σε ένα αυτοκίνητο) και μετά επιμερίζονται ευθύνες.

Και πες ότι αποδίδονται ευθύνες. Και πες ότι τις αναλαμβάνουν αυτοί που πρέπει να τις αναλάβουν. Είτε τις πολιτικές με τη συνταγματική έννοια του όρου (ψωμί, τυρί δεν είχαμε, άντε μην πω τι γυρεύαμε ως προς αυτό) είτε τις συνειδησιακές. Και παραιτείται ο Στυλιανίδης, ο Μητσοτάκης, η Σακελλαροπούλου, ο Κολοκοτρώνης και ο Καραϊσκάκης μαζί. Παρακάτω τι γίνεται; Μας εξασφαλίζει αυτό ένα μέλλον όπου τα πάντα θα λειτουργούν ρολόι; Δεν νομίζω. Η Ιστορία και η εμπειρία έχουν δείξει ότι η ανάληψη της ευθύνης είναι στιγμιαίο φαινόμενο. Η ανευθυνότητα είναι διαρκές.

ΥΓ. Ωστόσο, κι αυτήν τη ρημάδα την ευθύνη ας την πάρει κάποιος έστω και στιγμιαία.