Πρόεδρος με στόχο την καγκελαρία

Αλλιώς είχε φανταστεί ο Φρίντριχ Μερτς τη μεγάλη στιγμή της πολιτικής του καριέρας. Ενα κανονικό συνέδριο του CDU με 1.000 συνέδρους που θα επικυρώσουν τον θρίαμβό του στο εσωκομματικό δημοψήφισμα του κόμματος και θα τον ανακηρύξουν και επισήμως πρόεδρο του CDU. Εξαιτίας του κορωνοϊού, το σημερινό συνέδριο του CDU διεξάγεται ψηφιακά και ο Μερτς θα εξαντλήσει το ρητορικό του ταλέντο μόνο στις κάμερες του διαδικτυακού συνεδρίου. Αυτό είναι περισσότερο ατμοσφαιρικό – το πολιτικό αποτέλεσμα είναι το ίδιο: με την εκλογή του Μερτς κλείνει ένας τριετής κύκλος της παρατεταμένης κρίσης ηγεσίας στο CDU που συνδέθηκε με την αποχώρηση της Ανγκελα Μέρκελ και κατέληξε στην ιστορική εκλογική ήττα του περασμένου Σεπτεμβρίου.

Με την εκλογή του Μερτς ανοίγει μία νέα σελίδα για το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας. Είχε διεκδικήσει άλλες δύο φορές την προεδρία, κέρδισε την τρίτη με ισχυρό χαρτί τη δημοφιλία του στη βάση του κόμματος, η οποία ήταν και συνεχίζει να είναι μαζί του. Τα δύο τρίτα των οπαδών της Δεξιάς είναι πεπεισμένοι ότι ο Φρίντριχ Μερτς θα είναι ένας καλός πρόεδρος του CDU, σύμφωνα με χθεσινή δημοσκόπηση για το πρωινό μαγαζίνο του πρώτου γερμανικού καναλιού ARD. Το 63% των ψηφοφόρων της Χριστιανικής Ενωσης περιμένουν ότι ο Μερτς «θα κάνει καλά τη δουλειά του». Στο σύνολο των ψηφοφόρων ωστόσο το ποσοστό αυτό πέφτει στο 37%.

Ο χριστιανοδημοκράτης Φρίντριχ Μερτς πέρασε πάνω από μία δεκαετία αυτοεξόριστος πολιτικά μετά τη σύγκρουση με τη Μέρκελ. Είναι ο εκφραστής της συντηρητικής πτέρυγας της γερμανικής Δεξιάς που θέλει την επιστροφή της Χριστιανοδημοκρατίας στις παραδοσιακές αρχές και αξίες, τις οποίες συνδυάζει με ένα έντονα φιλελεύθερο οικονομικά προφίλ. Ωστόσο, η αναμενόμενη δεξιά στροφή του CDU, μετά τη θρυλούμενη «σοσιαλδημοκρατικοποίηση» της περιόδου της Μέρκελ, έχει τα όριά της. Ο Μερτς θέλει σαφή διαχωριστική γραμμή από το ακροδεξιό AfD. Αλλά πρέπει να μετρηθεί με το ακροδεξιάς κατεύθυνσης ρεύμα της «Ενωσης Αξιών», που δεν απέχει πολύ από το AfD.

Καταρχήν όμως πρέπει να επανενώσει το κόμμα του, να επουλώσει το τραύμα της εκλογικής ήττας. Υπόσχεται να κάνει το CDU «το πλέον σύγχρονο κόμμα ευρείας λαϊκής βάσης στην Ευρώπη». Αλλά πρέπει να προσεγγίσει περισσότερους νέους και να ενισχύσει τη συμμετοχή γυναικών στο κόμμα. Και ταυτόχρονα να εκσυγχρονίσει το πρόγραμμα του CDU σε θέματα όπως περιβάλλον, εργασία, κοινωνική πολιτική, στα οποία η Χριστιανική Ενωση έχει μεγάλο έλλειμμα.

Η πρώτη δοκιμασία έρχεται την άνοιξη στις περιφερειακές εκλογές σε τρία ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας. Και στα τρία, οι τοπικοί πρωθυπουργοί προέρχονται από το CDU και θέλουν να επανεκλεγούν: Τον Μάρτιο ο Τομπίας Χανς στο Ζάαρλαντ και τον Μάιο, ο Ντάνιελ Γκίντερ στο Σλέσβικ Χολστάιν και ο Χέντρικ Βιστ στη Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία. Εκτός από τον Γκίντερ στον γερμανικό Βορρά, οι προοπτικές για τους άλλους δύο δεν είναι οι καλύτερες.

Σημαντικότερες θα είναι οι συνέπειες, αν ο χριστιανοδημοκράτης Χέντρικ Βιστ χάσει τις εκλογές στη Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία. Διαδέχτηκε μόλις τον περασμένο Οκτώβριο τον Αρμιν Λάσετ και είναι επικεφαλής κυβέρνησης του CDU με τους Φιλελεύθερους FDP. Αυτοί κυβερνούν στο μεταξύ στο Βερολίνο με τους Σοσιαλδημοκράτες του Ολαφ Σολτς και τους Πράσινους. H Βόρεια Ρηνανία Βεστφαλία, το πολυπληθέστερο κρατίδιο της Γερμανίας με 17 εκατ. κατοίκους, ήταν μεταπολεμικά προπύργιο του SPD, και οι Σοσιαλδημοκράτες είναι κοντά στην επιστροφή τους στην κυβέρνηση του Ντίσελντορφ.

Πάντως, ο Φρίντριχ Μερτς δεν είναι μεταβατικός πρόεδρος μίας χρήσεως. Η προεδρία του CDU είναι το μέσο για την επίτευξη του μεγάλου στόχου. Και στόχος του είναι η καγκελαρία. Θα πρέπει να επανεκλεγεί σε δύο χρόνια πρόεδρος του κόμματος, για να πάρει στη συνέχεια και το χρίσμα του υποψήφιου καγκελάριου της Χριστιανικής Ενωσης στις επόμενες παγγερμανικές εκλογές το 2025. Ο Μερτς θα είναι τότε 70 χρόνων. Αλλά  ανταγωνιστής του από το CDU δεν υπάρχει. Μόνον ο Μάρκους Ζέντερ, πρόεδρος του «αδερφού» κόμματος CSU, θα μπορούσε να τον αμφισβητήσει. Αλλά αυτός άφησε κακή εικόνα υποσκάπτοντας συνεχώς τον υποψήφιο καγκελάριο της Χριστιανικής Ενωσης, Αρμιν Λάσετ, στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Εχει επίσης μπροστά του τις περιφερειακές εκλογές στη Βαυαρία, για τις οποίες οι δημοσκοπήσεις προμηνύουν καθίζηση του CSU, αυτό θα είναι και το τέλος του Ζέντερ.