To πανεπιστήμιο προάγει τη γνώση και δεν παρέχει άσυλο στη βία και ανομία

Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης αποφασίσαμε να υλοποιήσουμε ένα εμβληματικό έργο για τη Σχολή Θετικών Επιστημών, προχωρώντας στη δημιουργία μιας μεγάλης βιβλιοθήκης που θα εξυπηρετεί χιλιάδες φοιτητές, καθηγητές και ερευνητές. Το τι ακριβώς θα ακολουθούσε μετά την απελευθέρωση ενός χώρου που αυθαίρετα ήταν κατειλημμένος επί 34 χρόνια ήταν σε έναν βαθμό προβλέψιμο. Γιατί καμία κουκούλα δεν μπόρεσε ποτέ να καλύψει το προσωπείο της βίας που επιζητεί ένα καθεστώς τρόμου μέσα στο πανεπιστήμιο.

Ως πρύτανης είχα το καθήκον να πορευτώ εφαρμόζοντας τον νόμο της ελληνικής πολιτείας, σύμφωνα με τον οποίο η ακαδημαϊκή ελευθερία, η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών προστατεύονται σε όλους τους χώρους του πανεπιστημίου έναντι οποιουδήποτε προσπαθεί να τις καταλύσει ή περιορίσει.

Οι νόμοι υπάρχουν για να εφαρμόζονται. Εχουμε το προνόμιο να είμαστε πολίτες σε ένα κράτος δικαίου, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί η κοινωνία, οριοθετείται η κρατική εξουσία, προστατεύονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι ελευθερίες όλων μας.

Το κράτος δικαίου δεν τίθεται εν αμφιβόλω μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο, τα δικαιώματα των μελών της πανεπιστημιακής μας κοινότητας είναι κατοχυρωμένα και αδιαπραγμάτευτα και προστατεύονται θεσμικά, όπως ισχύει για κάθε πολίτη σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η συνειδητοποίηση αυτής της πραγματικότητας είναι θεμελιώδης ως απάντηση σε κάθε είδους τραμπουκισμό και σε κάθε απόπειρα τρομοκράτησης μελών της πανεπιστημιακής μας κοινότητας, φοιτητών και καθηγητών. Είναι επίσης θεμελιώδης προκειμένου να απαντηθεί το αίτημα σύσσωμης της κοινωνίας για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο που προάγει τη γνώση και δεν παρέχει άσυλο στη βία και ανομία.

Σαφώς και τα ζητήματα που σχετίζονται με το ακαδημαϊκό περιβάλλον στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι σύνθετα και οι παθογένειες που επικράτησαν για δεκαετίες δεν θα μπορούσαν να θεραπευτούν ως διά μαγείας από τη μία μέρα στην άλλη. Τα πρόσφατα περιστατικά βίαιων επιθέσεων και καταλήψεων σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα έδωσαν τροφή για εκατοντάδες άρθρα, συνεντεύξεις, παρεμβάσεις, αναλύσεις. Δικαίως! Κάθε δημόσια τοποθέτηση που θίγει ένα νοσηρό φαινόμενο, στιγματίζοντας παραβατικές και αντιδημοκρατικες πράξεις και συμπεριφορές, είναι μια υγιής αντίδραση και αφορά την αξιακή αντίληψη κάθε πολίτη περί δημοκρατίας.

Πεποίθησή μου είναι όμως πως όσα συνέβησαν τις προηγούμενες εβδομάδες δεν αποτελούν ένα ακόμη επεισόδιο σε ένα «δράμα» δεκαετιών, το οποίο πληγώνει το ελληνικό πανεπιστήμιο και τον έλληνα φορολογούμενο που το χρηματοδοτεί. Βιώνουμε μια αλλαγή, που ομολογουμένως καθυστέρησε και υπονομεύτηκε τα προηγούμενα χρόνια, εντός κι εκτός πανεπιστημίων, ακόμη κι όταν είχε συγκεντρώσει τις προϋποθέσεις για να συμβεί. Σήμερα όσοι μπορούμε να γίνουμε μέρος αυτής της αλλαγής αντιλαμβανόμαστε πως αυτό που διακυβεύεται στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι το μέλλον των παιδιών μας και της πατρίδας μας.

Κι αν η λήξη μιας κατάληψης 34 ετών μπορεί να θεωρηθεί ένας συμβολικός σταθμός σε αυτή τη νέα πορεία, το γεγονός ότι τα συλλογικά όργανα του πανεπιστημίου υποστήριξαν από την πρώτη στιγμή σθεναρά την πρόταση για τη δημιουργία της βιβλιοθήκης στο ισόγειο του κτιρίου που στεγάζει το Τμήμα Βιολογίας σηματοδοτεί την κοινή συνειδητοποίηση πως στο Αριστοτέλειο το άσυλο ανομίας και αυθαιρεσίας έχει τελειώσει.

Ο Νίκος Παπαϊώαννου είναι πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.