Ο καημός του αυτοδημιούργητου

Ο Αλέξης Τσίπρας περιγράφει την άβυσσο, που τον χωρίζει από τον Κυριάκο Μητσοτάκη: «Ναι, άβυσσος. Εγώ δεν ήμουν γόνος ούτε πλούσιας ούτε πολιτικής οικογένειας, να έχω πατέρα πρωθυπουργό ή να προέρχομαι από πολιτικό τζάκι. Εγώ ήμουν ένας μαθητής στο δημόσιο Λύκειο, στο Πολυκλαδικό Αμπελοκήπων. Εκείνος όλη του τη ζωή την πέρασε στα πούπουλα. Είχε σαν στόχο προσωπικό και οικογενειακό να γίνει πρωθυπουργός, γιατί έχουν οικογενειακή παράδοση να κυβερνάνε τη χώρα. Εγώ είμαι αυτοδημιούργητος, εκείνος μας είπε ότι κόλλησε ένσημο όταν ο πατέρας του ήταν πρωθυπουργός. Τα βρήκε όλα έτοιμα στη ζωή του» (συνέντευξη στο Kontra, την περασμένη Πέμπτη). Για να το συνοψίσω σε τέσσερις λέξεις, κακούργα κοινωνία με αδίκησες. Μετά από αυτό, πάντως, κατανοώ γιατί ο Τσίπρας παθαίνει αλλεργικό σοκ κάθε φορά που τίθεται ζήτημα ατομικής ευθύνης. Αν κάτι απουσιάζει τελείως από το παράπονο του αυτοδημιούργητου είναι ο δικός του ρόλος και η δική του ευθύνη.

Ο ίδιος ίσως να μη θέλει να το θυμάται πια, εγώ θυμάμαι όμως πολύ καλά τον Τσίπρα ως μαθητή, με μια ανεπανάληπτη χαίτη τύπου λασπωτήρα, να δίνει συνέντευξη στην Αννα Παναγιωταρέα, με την ιδιότητα του καταληψία και, βυθισμένος σταυροπόδι στην πολυθρόνα του, να εξηγεί στο τηλεοπτικό κοινό (το οποίο κάποια στιγμή στο μέλλον θα τον ψήφιζε πρωθυπουργό…) ότι οι καταλήψεις διεκδικούν την κατάργηση των απουσιών, επειδή οι νέοι θέλουν ελεύθερο χρόνο για να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, τη ζωή, τον έρωτα, τον κόσμο κ.λπ. Οταν ο Μητσοτάκης ήταν στην ίδια ηλικία με τον Τσίπρα της εποχής των καταλήψεων, δηλαδή μαθητής Λυκείου, ξυπνούσε στις 6 το πρωί για να πάρει το σχολικό και, όταν επέστρεφε στις 5 το απόγευμα, άρχιζαν τα ιδιαίτερα σε τρεις ξένες γλώσσες. Θέλω να πω με τη σύγκριση αυτή ότι, στην περίπτωση των δύο συγκεκριμένων προσώπων, η ουσιώδης διαφορά δεν είναι στις συνθήκες, αλλά στο πώς τις αξιοποίησε ο καθένας τους.

Πόσο διαφορετική ήταν όμως η αφετηρία του Αλέξη Τσίπρα; Πατέρα πρωθυπουργό οπωσδήποτε δεν είχε· δεν ήταν όμως κανένα φτωχόπαιδο. Αντιθέτως, ο πατέρας του ήταν εύπορος κατασκευαστής, πολιτικός μηχανικός. Από την τάξη των προνομιούχων προέρχεται ο Αλέξης και είχε όλες τις ευκαιρίες, αν ήθελε, ώστε και στο εξωτερικό να σπουδάσει και ξένες γλώσσες να μάθει και εγκυκλοπαιδικής φύσεως απορίες να λύσει προτού γίνει πρωθυπουργός, όπως π.χ. αν υπάρχουν σύνορα στη θάλασσα. Για τα κενά και τις ελλείψεις του, ευθύνονται πρωτίστως ο ίδιος και οι επιλογές που έκανε, όχι η κοινωνία, όσο κακιά και αν ήταν μαζί του. Πώς αξιοποίησε τις ευκαιρίες που είχε; Μπήκε στο Πολυτεχνείο και αυτό ήταν. (Πώς βγήκε, με τρομάζει να το σκέπτομαι…) Πάντως, δεν πρόλαβε να χτίσει τίποτε, καθώς τον απορρόφησε η πολιτική.

Επειτα, γιατί τον ενόχλησε τόσο πολύ ότι για πρώτη φορά στη ζωή του ο Μητσοτάκης «κόλλησε ένσημο όταν ο πατέρας του ήταν πρωθυπουργός»; Τι θα έπρεπε δηλαδή να κάνει, επειδή ο πατέρας του ήταν πρωθυπουργός, να κάθεται; Εργάστηκε και μάλιστα σε έναν τομέα, της επενδυτικής τραπεζικής, που η δουλειά είναι εξοντωτική και οι ευθύνες τεράστιες. Ο Αλέξης τι έκανε και πού εργάστηκε; Μπήκε στο Πολυτεχνείο και μετά πολιτική. Τουλάχιστον ο Νίκος Ανδρουλάκης, τον οποίον στην ίδια συνέντευξη ο Τσίπρας αντιμετωπίζει αφ’ υψηλού, δεν το κρύβει ο άνθρωπος ότι ακολούθησε καριέρα επαγγελματικού στελέχους. Ο Αλέξης, που έκανε το ίδιο, γιατί δεν το λέει; Καμία δουλειά δεν είναι ντροπή, ούτε του τραπεζικού στελέχους ούτε του κομματικού. (Και σας το λέω ως δημοσιογράφος, που είναι κάτι ακόμη χειρότερο…)

Σε αυτή τη συνέντευξη, την πρώτη δημόσια παρουσία του αφότου νόσησε με κορωνοϊό, ο Αλέξης Τσίπρας ήταν κουρασμένος και εκνευρισμένος. Η ταλαιπωρία της πρόσφατης ασθένειας ήταν εμφανής, το ίδιο όμως και η ανασφάλειά του, η οποία τον έκανε να δίνει μια προσωπική διάσταση στην πολιτική αντιπαράθεση. Ανησυχεί για το επαγγελματικό μέλλον του, διαισθάνομαι. Ισως να ωριμάζει κιόλας, σιγά σιγά, αλλά ας μην προτρέχω…