Η μέθοδος που αποκαλύπτει πλαστά έργα τέχνης

Με ακρίβεια έως και 96% μπορεί να εντοπίζει τα πλαστά έργα τέχνης μια νέα μέθοδος που αξιοποιεί τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που αλλάζει ριζικά τα δεδομένα τόσο στη συντήρηση όσο και στην αγορά έργων τέχνης.

Η νέα μέθοδος που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Case Western Reserve βρίσκει εφαρμογή όχι μόνο στις ελαιογραφίες και στους πίνακες που έχουν φιλοτεχνηθεί με ακρυλικό χρώμα, αλλά και στα σχέδια, στις υδατογραφίες, ακόμη και στα γλυπτά, κάτι που ήταν εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί με τα υπάρχοντα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα εργαλείο για την ανάλυση υλικών γνωστό ως χρωματικό ομοεστιακό οπτικό προφιλόμετρο, ένα μηχάνημα που χρησιμοποιείται συνήθως για τη μελέτη των επιφανειών διαφόρων υλικών, όπως αναφέρουν σε δημοσίευσή τους στην επιστημονική επιθεώρηση «Heritage Science». Η νέα μέθοδος διαφέρει από τις υπάρχουσες που χρησιμοποιούν ψηφιακές εικόνες υψηλής ανάλυσης, πρακτική που εφαρμόζει η ελβετική εταιρεία Art Recognition. Βάσει αυτής της μεθόδου και για ένα αξιόπιστο αποτέλεσμα απαιτούνται τουλάχιστον 100 εικόνες ώστε να εκπαιδευτεί καταλλήλως το σύστημα και να επαληθεύσει την αυθεντικότητα ενός έργου σε ποσοστό ακριβείας τουλάχιστον κατά 85%.

Για την εξαγωγή συμπερασμάτων η ομάδα του Πανεπιστημίου Case Western Reserve ζήτησε από φοιτητές του Ινστιτούτου Τεχνών του Κλίβελαντ να ζωγραφίσουν τέσσερα πανομοιότυπα ανθισμένα κίτρινα λουλούδια. Στη συνέχεια τροφοδότησαν τα αποτελέσματα από το προφιλόμετρο σε συνελικτικά νευρωνικά δίκτυα, τα οποία βοηθούν στον προσδιορισμό μοναδικών χαρακτηριστικών στις πινελιές, ανάλογα των δακτυλικών αποτυπωμάτων. Τα αποτελέσματα εντόπισαν τους τρόπους με τους οποίους τα μοτίβα του εγκεφάλου και η κίνηση του νευρικού συστήματος αποτυπώνονται στην τρισδιάστατη επιφάνεια του καμβά. «Είμαστε έκπληκτοι με τα συμπεράσματα» λέει ο επικεφαλής της ομάδας ιστορικών τέχνης και επιστημόνων υπολογιστών, φυσικός Κένεθ Σίγνκερ που πραγματοποίησε την έρευνα και επισημαίνει ότι το γεγονός πως η νέα μέθοδος μπορεί να διακρίνει διαφορές σε τόσο μικρή κλίμακα όσο η διάμετρος της τρίχας του πινέλου αποτελεί το κλειδί για την αξιόπιστη ταυτοποίηση των καλλιτεχνών. Εκτιμά δε ότι θα επιτρέψει στους ιστορικούς της τέχνης να διακρίνουν σε κάθε πίνακα ποια σημεία φιλοτεχνήθηκαν από τον ίδιο τον καλλιτέχνη και ποια από τους βοηθούς του ή αργότερα από συντηρητές ή πλαστογράφους. Η νέα αυτή μέθοδος αναμένεται να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο τόσο για τους συντηρητές όσο και για τους συλλέκτες, ώστε να μην πέφτουν θύματα απατεώνων.