Η άνοδος των επιτοκίων τρομάζει τις μετοχικές αγορές

Σε κλοιό πιέσεων βρέθηκαν χθες οι διεθνείς αγορές, καθώς οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και οι φόβοι για ταχύτερη από την αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων στις ΗΠΑ επιβάρυναν τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου όπως οι μετοχές, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει και το ελληνικό Χρηματιστήριο αυξάνοντας τη μεταβλητότητα και της εγχώριας αγοράς μετοχών.

Η δημοσιοποίηση των πρακτικών της Fed αφήνει να εννοηθεί ότι ενδεχομένως να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων  ήδη από τον Μάρτιο, όταν οι αναλυτές θεωρούσαν πως ο Μάιος ή ο Ιούνιος ήταν πιο πιθανοί μήνες για την πρώτη από τις συνολικά τρεις αυξήσεις επιτοκίων που αναμένονται για το 2022.

Μία πιο επιθετική νομισματική σύσφιγξη θα μπορούσε να επηρεάσει την εικόνα των μετοχικών αγορών, μεταβάλλοντας τα δεδομένα και για τον δείκτη-σηματωρό των διεθνών μετοχικών τάσεων S&P 500, ο οποίος σημειώνει κέρδη για 13 συνεχόμενα χρόνια με τη μέση ετήσια απόδοση από το 2009 έως το 2018 να κυμαίνεται στο 15% ετησίως, έναντι 20% αντίστοιχα την τριετία 2019-2021, παρά την πανδημία και τις επιπτώσεις στις οικονομίες.

Ο ισολογισμός της Fed αυξήθηκε στα 8,8 τρισ. δολ., πέντε φορές υψηλότερα σε σχέση με την κρίση του 2008 μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, ενώ οι πραγματικές αποπληθωρισμένες αποδόσεις στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που είναι αρνητικές στο -5,07% (1,73% απόδοση του 10ετούς ομολόγου – 6,8% ο πληθωρισμός) έχουν οδηγήσει τις αποτιμήσεις στα ύψη.

Τα πρακτικά της Fed δεν αλλάζουν τις βασικές προσδοκίες για τις μετοχές, οι οποίες αναμένεται να σημειώσουν άνοδο με ηπιότερο ρυθμό το 2022, εκτίμησε η UBS, ενώ η Barclays συνέστησε στους πελάτες της να χρησιμοποιήσουν τη μεταβλητότητα στις αγορές αγοράζοντας μετοχές στις «βουτιές», την ώρα που η Goldman Sachs αναμένει άνοδο των ευρωπαϊκών μετοχών κατά 12% το 2022. Η ΕΚΤ, εξάλλου, αναμένεται να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων στα τέλη του 2023, ή ακόμη και το 2024 όπως προβλέπει η Citigroup.  Σημείο-κλειδί για τις παγκόσμιες μετοχικές αγορές αποτελεί το αν η Fed θα αυξήσει μεσοπρόθεσμα τα επιτόκια πάνω από το 2,5%, επίπεδο που ιστορικά πυροδοτεί μεγάλες διορθώσεις, αλλά κάτι τέτοιο δεν αναμένεται για τα επόμενα δύο χρόνια, με την κεντρική τράπεζα μάλιστα να δείχνει πως δίνει προτεραιότητα στην ελεγχόμενη διόρθωση των αγορών, υιοθετώντας προσεκτική στάση στις αυξήσεις των επιτοκίων.

Σύμφωνα με την JP Morgan Chase, η έναρξη του ανοδικού κύκλου των επιτοκίων δεν αποτελεί πρόβλημα, αφού πρωτίστως σημαίνει ότι τα επιτόκια αυξάνονται επειδή η οικονομία είναι υγιής. Θα αρχίσουμε να ανησυχούμε όταν η Fed θα σταματήσει να αυξάνει τα επιτόκια επειδή θα αρχίζει να βλέπει ότι οι αγορές και οι οικονομίες δεν μπορούν να διαχειριστούν τις αυξήσεις αυτές. Ωστόσο δεν πιστεύει ότι αυτό θα συμβεί για αρκετό καιρό.

Κοινή συνισταμένη των εκτιμήσεων των αναλυτών των διεθνών τραπεζών είναι, εξάλλου, ότι καθώς οδεύουμε προς ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων, οι επενδυτές θα πρέπει να προετοιμαστούν για μία περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας, όπου η διατήρηση της αξίας των χαρτοφυλακίων είναι ζωτικής σημασίας, καθώς τα εύκολα κέρδη για τις μετοχές, τα κρατικά και εταιρικά ομόλογα έχουν τελειώσει, ενώ ορισμένοι ανησυχούν ότι δεν υπάρχει πια κανένα  περιουσιακό στοιχείο το οποίο να μην ενσωματώνει κάποια μορφή κινδύνου.

Αναμένεται αύξηση των αποδόσεων στη λήξη των κρατικών ομολόγων (οι τιμές θα υποχωρήσουν), με τα ομόλογα που είναι συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό να ξεχωρίζουν, ενώ οι προσδοκώμενες αποδόσεις για τις μετοχές συγκριτικά με τα ιδιαίτερα ισχυρά κέρδη των χρηματιστηρίων της διετίας 2020-2021 θα είναι χαμηλότερες, σε μονοψήφια επίπεδα.