Ενας ερωτευμένος χήρος

Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2021, ο Λούις Γκαρθία Μοντέρο αψήφησε την απαγόρευση κυκλοφορίας, τρύπωσε μέσα στο νοσοκομείο όπου η σύζυγός του, η Αλμουδένα Γκράντες, ανάρρωνε από μια επέμβαση για τον γυναικολογικό καρκίνο με τον οποίο είχε διαγνωσθεί τρεις μήνες νωρίτερα, και μαζί και μόνοι άλλαξαν χρονιά υπό τους ήχους της τηλεόρασης. Εκ των υστέρων, ο Λούις Γκαρθία Μοντέρο θεωρεί πως αυτό ήταν το πιο ευτυχισμένο ρεβεγιόν της ζωής του.

Εκείνος είναι ποιητής, εκείνη συγγραφέας. Οι ποιητές, λέει ο ίδιος στην ισπανική «El Pais», ξέρουν πως, όσο επιτυχημένοι και αν είναι, ποτέ δεν θα γίνουν ευπώλητοι. Η Αλμουδένα Γκράντες, πάλι, έκανε επιτυχία από το πρώτο της κιόλας βιβλίο, «Οι ηλικίες της Λουλού» (εκδ. Κριτική). Τόσο μεγάλη επιτυχία, που χρειάστηκε να επιλέξει ανάμεσα στο να είναι διάσημη ή να είναι συγγραφέας και τότε ήταν που άρχισε πραγματικά να τη θαυμάζει ο σύντροφός της. Μεταξύ τους δεν υπήρχε ζήλια, ούτε αντιπαλότητα, τους φαινόταν αστείο, θαυμασμός υπήρχε, αμοιβαίος, και όχι, δεν ήταν δύσκολο να ζουν δυο φιλόδοξοι συγγραφείς μαζί, ίσα-ίσα πάντα ένιωθαν τυχεροί που μπορούσαν καμιά φορά να τρώνε χωρίς να λένε λέξη, με το κεφάλι βυθισμένο ο καθένας στο βιβλίο του, και κανείς να μην παρεξηγείται.

Τριάντα χρόνια πέρασαν παρέα, απέκτησαν τρία παιδιά. Είχαν τις αναμενόμενες διαφωνίες για αυτά, για τη διαχείριση, την καθημερινότητα. Ανέκαθεν αναγνώριζαν αμφότεροι πως η αγάπη δεν είναι παραμύθι. Δεν βρέθηκαν όμως ποτέ σε μια κατάσταση που να τους κάνει να αμφιβάλουν για τη δική τους. Και παρέμειναν αισιόδοξοι σχεδόν μέχρι το τέλος. Πίστευαν για πολύ καιρό – ο ίδιος ο Μοντέρο τα λέει όλα αυτά στη συνέντευξή του – πως η Αλμουδένα Γκράντες θα ξεπερνούσε το πρόβλημα της υγείας της. Τον Ιούνιο του 2021, όμως, μετά την επέμβαση της παραμονής της Πρωτοχρονιάς και τη χημειοθεραπεία, ο καρκίνος επέστρεψε. Εκείνη τον αντιμετώπισε με την ίδια πειθαρχία που επεδείκνυε και στο γράψιμό της, το ίδιο πνεύμα ελπίδας και αντίστασης. Από τον Οκτώβριο, όμως, άρχισαν πια να μιλούν για ένα μέλλον χωρίς εκείνη.

Υπήρχε μια συνενοχή σιωπών εκεί, ανάμεσά τους. Οταν η Αλμουδένα Γκράντες έδειχνε αισιόδοξη, εκείνος γνώριζε πως είχε αμφιβολίες. Οταν ο Λούις Γκαρθία Μοντέρο έδειχνε αισιόδοξος, εκείνη γνώριζε πως είχε αμφιβολίες. Κάποιες φορές ένωναν αυτές τις αμφιβολίες προκειμένου να διευθετήσουν όσα, πρακτικά και μη, έπρεπε να διευθετηθούν. Πώς ήταν εκείνες οι μέρες; Ο Μοντέρο θυμάται συχνά μια συζήτηση που είχε με έναν άλλο ποιητή, τον Ζοάν Μαργκαρίτ, όταν αυτός γνώριζε πια πως θα πέθαινε, και του τηλεφώνησε προκειμένου να τον αποχαιρετήσει. Είχε κρυφτεί, σαν ένα ζώο που ψάχνει ένα μέρος να πεθάνει στο δάσος, είχε μείνει μόνος μαζί με τους αγαπημένους του, τα συναισθήματά του και το τέλος της ζωής του. «Λούις, πίστεψέ με ήταν οι πιο ευτυχισμένες μέρες μου» του είπε. Το ίδιο συνέβη και σε αυτόν. Οι τελευταίες ημέρες που φρόντιζε την Αλμουδένα ήταν πολύ δύσκολες και ταυτόχρονα, στη μνήμη του, είναι πια καταχωρημένες ως οι ευτυχέστερες της ζωής του. Γιατί τότε ήταν που απέδωσαν όλα καρπούς, τα βιβλία τους, οι αφιερώσεις τους, ο ακτιβισμός τους, τα παιδιά τους, τα ταξίδια τους, όλοι οι τρόποι που είχαν να προσέχουν τον εαυτό τους.

H Αλμουδένα Γκράντες έφυγε στις 27 Νοεμβρίου, σε ηλικία 61 χρόνων. Μόνο ο δήμαρχος και η περιφερειάρχης της Μαδρίτης δεν ενώθηκαν με το κύμα των συλλυπητηρίων και της συμπαράστασης στον Λουίς Γκαρθία Μοντέρο και τα παιδιά τους – προφανώς δεν είναι τυχαίο που ανήκουν αμφότεροι στο Λαϊκό Κόμμα και υποστηρίζονται αμφότεροι από το ακροδεξιό Vox. Στην κηδεία της πλήθος κόσμου ύψωσαν βιβλία της στον αέρα και εκείνος διάλεξε ένα δικό του για να τη συνοδεύσει για πάντα, το «Αποκλειστικά Παρασκευή» (εκδ. Λαγουδέρα), μια ποιητική συλλογή με επίκεντρο τον έρωτα. Ενάμιση μήνα μετά, δηλώνει «ερωτευμένος χήρος», δέχεται τον θάνατο «σαν ένα κατοικίδιο» μαζί με το οποίο ζει, δεν ρωτάει τον εαυτό του γιατί, απλώς αναρωτιέται για αυτόν τον πόνο τού να βλέπει μία και μόνο πετσέτα στο μπάνιο, να μην τη βλέπει καθισμένη στον υπολογιστή, να κάθεται να δει μια σειρά και να διαπιστώνει πως η τηλεόραση μιλάει και δεν λέει τίποτα, γιατί ο καναπές που μέχρι πρότινος μοιράζονταν είναι τώρα «σαν ένα ακυβέρνητο σκάφος, χωρίς πορεία».

Είναι 63 χρόνων ο Λούις Γκαρθία Μοντέρο, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θερβάντες, και ελπίζει πως η ζωή του θα αποκτήσει κάποια στιγμή και πάλι νόημα και πως η απουσία της θα ενσωματωθεί σε έναν νέο τρόπο να βρίσκεται στο παρόν. Στο μεταξύ, κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα να κάνει, τον βοηθάει γιατί σε όλα όσα γράφει και θα γράψει η Αλμουδένα Γκράντες θα είναι πάντα παρούσα. Οπως λέει και σε ένα από τα ποιήματα που της αφιέρωσε, «Λοιπόν, ξεχνώ τα πάντα αν πρέπει να μάθω να σε θυμάμαι».

Καλή χρονιά, με αισιοδοξία, σε όλους.