Οι πιο περιζήτητοι καλλιτέχνες του 2021

Καθώς το 2021 πλησιάζει στο τέλος του είναι μια καλή στιγμή για μια σύντομη ανασκόπηση μέσω των αποτελεσμάτων των δημοπρασιών και να διαπιστώσουμε ποια ήταν τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής χρονιάς στην αγορά της τέχνης.

Φέτος, λοιπόν, το 25% της συνολικής αξίας της αγοράς δημοπρασιών συγκεντρώθηκε σε έξι καλλιτέχνες. Ανάμεσά τους δεν υπάρχει κανένα όνομα-έκπληξη καθώς φαίνεται πως η αγορά κινήθηκε σε σταθερές αξίες. Επικεφαλής της εξάδας ο Πάμπλο Πικάσο που διατηρεί το 7% της παγκόσμιας αγοράς. Ακολουθεί ο Ζαν Μισέλ Μπασκιά με 5%, ο Αντι Γουόρχολ με 4% και με 3% έπονται οι Κλοντ Μονέ, Βίνσεντ Βαν Γκογκ και Γκέρχαρντ Ρίχτερ. Παρά το γεγονός ότι ανάμεσά τους δεν υπάρχει καμία γυναίκα είναι ενδιαφέρον ότι το 2021 οι περισσότεροι καλλιτέχνες που έσπασαν για πρώτη φορά το φράγμα του ενός εκατ. δολαρίων ανήκουν σε ομάδες ιστορικά υποεκπροσωπούμενες, όπως γυναίκες και καλλιτέχνες άλλων φυλών εκτός της λευκής. Και μπορεί σε αυτήν την κατηγορία – των έργων που πωλήθηκαν για πρώτη φορά άνω του ενός εκατ. δολαρίων – να κρατά τα ηνία ο εκ των κορυφαίων αμερικανών μεταπολεμικών καλλιτεχνών, Ρόμπερτ Ιρβιν και το έργο του «Ατιτλο» (1965-66) να άλλαξε χέρια για 8,3 εκατ. δολάρια, όμως τα μισά από τα έργα που πωλήθηκαν για ποσά άνω του ενός εκατομμυρίου είναι δημιουργίες των τελευταίων πέντε ετών.

Ο ΜΠΑΝΚΣΙ. Ο εν ζωή καλλιτέχνης με τις μεγαλύτερες πωλήσεις ήταν ο διασημότερος γκραφιτάς και ακτιβιστής παγκοσμίως, ο Μπάνκσι, του οποίου κινήθηκαν στην αγορά 320 έργα, αύξηση κατά 179% συγκριτικά με πέρυσι. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο 84χρονος βρετανός ζωγράφος Ντέιβιντ Χόκνι με 197 έργα και αύξηση κατά 150% και στην τρίτη θέση η γιαγιά-φαινόμενο της Ιαπωνίας και το πουά σύμπαν της, Γιαγιόι Κουσάμα με 172 έργα.

Ο αγνώστου ταυτότητος Μπάνκσι ωστόσο κατέχει ακόμη μία πρωτιά. Βρίσκεται στην κορυφή της λίστας που αφορά τα ακριβότερα έργα-δημιουργίες μετά το 2010 που πωλήθηκαν το 2021. Το έργο του «Η αγάπη είναι στον κάδο» (2018) – πρόκειται για το μισοκατεστραμμένο έργο που απεικονίζει ένα κορίτσι να κρατά ένα μπαλόνι σε σχήμα καρδιάς και το οποίο τεμαχίστηκε από καταστροφέα εγγράφων ενώπιον των παρευρισκομένων σε δημοπρασία προ τριετίας από τον ίδιο τον Μπάνσκι – δημοπρατήθηκε προς 25,4 εκατ. δολάρια και το «Game changer» (2020) προς 23,2 εκατ. δολάρια, καταλαμβάνοντας τις δύο πρώτες θέσεις. Την τρίτη πήρε ο Γκέρχαρντ Ρίχτερ με την «Αφηρημένη εικόνα» (2015) και 12,3 εκατ. δολάρια. Ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι επίσης ότι στην ίδια κατηγορία – δημιουργίες της τελευταίας δεκαετίας – το 87% των έργων που διατέθηκαν είναι παραστατικά έργα (306 πίνακες) και μόλις 13% αφηρημένα (45 πίνακες).

Δυναμική παρουσία φαίνεται πως έχουν και οι νέοι κάτω των 35 ετών, με τη γεννημένη το 1993 βρετανίδα ζωγράφο Γιάντε Φαντγιουτίμι να πετυχαίνει έναν άθλο: τον περασμένο Οκτώβριο επί τρεις συνεχόμενες ημέρες οι τιμές των έργων της σημείωναν διαδοχικά ρεκόρ και ο τζίρος από τις πωλήσεις των έργων της έφτασε τα 9,6 εκατ. δολάρια μέσα σε μόλις μία χρονιά.

Κλείνοντας την ανασκόπηση δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε και μία από τις συγκλονιστικότερες στιγμές της αγοράς, την κατακόρυφη αύξηση των τιμών των NFTs, με την παράλληλη αύξηση της ζήτησής τους ιδιαίτερα μετά το ρεκόρ του Μπιπλ ύψους 69,3 εκατ. δολαρίων (με το ίδιο ποσό θα μπορούσε κάποιος να αγοράσει 130 έργα εννέα καταξιωμένων εικαστικών) και τη δημιουργία πλέον μιας συλλογικότητας που υπογράφουν NTFs και είναι περιζήτητη από τους οίκους δημοπρασιών.