«Ενα έργο δεν τελειώνει ποτέ»

Με τη ζωγραφική του «θωπεύει αυτά που αναχωρούν από αυτόν τον κόσμο». Δημιουργεί την αίσθηση στον θεατή ότι μπορεί να αγγίζει τη σκουριά που έχει αφήσει το στίγμα της στις παραδομένες στον χρόνο λαμαρίνες και αποθεώνει τις ρημαγμένες βάρκες που δαμάζονται από τη φθορά. Και μέσα από το άσπρο και το μαύρο, τις πινελιές του κόκκινου που εκ πρώτης μοιάζουν με παπαρούνες, αλλά στο βάθος παραπέμπουν στο αίμα και στη ζωή, τα γεμάτα συναίσθημα πορτρέτα του και τα άλογά του που, αν και βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού, δεν παραιτούνται αλλά αγωνίζονται να κρατηθούν όρθια και να στρέψουν τη μοίρα τους όπως συστρέφονται τα σώματά τους, «δίνει χρόνο στη μνήμη ώστε να διατηρηθεί εν ζωή η οριστική θνησιμότητα των πραγμάτων».

Ο λόγος για τον Σωτήρη Σόρογκα, τον συνεπή δημιουργό, που μέσα από 28 έργα του – όλα τους από τη συλλογή του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, η οποία πλέον διαθέτει το μεγαλύτερο corpus έργων του διακεκριμένου ζωγράφου –  οργανωμένα σε πέντε θεματικές ενότητες από τον γενικό διευθυντή του Ιδρύματος, Κυριάκο Κουτσομάλλη, καθίσταται σαφές πως «Ο χρόνος της μνήμης» πρωταγωνιστεί στον εικαστικό του λόγο.

Μαύρες τρύπες και πηγάδια, ερειπωμένες βάρκες και ξύλα που έχει ξεβράσει η θάλασσα, πέτρες-μάρτυρες του ανθρώπινου μόχθου, άλογα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον καταποντισμό και πορτρέτα-ψυχογραφήματα έχουν καταλάβει τον χώρο των περιοδικών εκθέσεων του Ιδρύματος, στο πρώτο υπόγειο του μεγάρου της οδού Ερατοσθένους. Εργα που εκφράζουν το ότι ο ζωγράφος «εισπνέει στο παρελθόν για να αναπνεύσει στο παρόν με προοπτική στο μέλλον», όπως είπε χαρακτηριστικά ο επιμελητής της έκθεσης.

Η ΥΦΗ ΤΗΣ ΦΘΟΡΑΣ. Ο Σωτήρης Σόρογκας, από τη μεριά του, πιστός στη ρήση του Ζορζ Μπρακ πως ο καλλιτέχνης δεν πρέπει να μιλάει για το έργο του αλλά θα πρέπει να αφήνει το έργο του να πει ό,τι έχει να πει, προτιμά να μη λέει πολλά για τη δουλειά του. Στη χθεσινή παρουσίαση της έκθεσης ωστόσο – που έχει ως σημείο αφετηρίας το 1974 και φτάνει έως το 2021 – ο 85χρονος δημιουργός θέλησε να αποκαλύψει ορισμένα μυστικά της «κουζίνας» του. «Παρατήρησα κάποια στιγμή ότι φτιάχνω μεγάλα έργα και προσπάθησα να εξηγήσω για ποιον λόγο επιλέγω τις μεγάλες διαστάσεις. Διαπίστωσα ότι οφείλεται στην ανάγκη να αποδώσω την υφή της διάβρωσης, της φθοράς. Με ενδιαφέρει ο ρεαλισμός και αυτόν δεν μπορούσα να τον πετύχω ούτε με το λάδι, ούτε με την τέμπερα, ούτε με την ακουαρέλα, ούτε με το αβγό της αγιογραφίας. Το ακρυλικό με βοήθησε διότι στεγνώνει γρήγορα και μου επιτρέπει να επανέλθω. Επίσης δουλεύω με κάρβουνο σε πανί. Το κάρβουνο αν δεν το στερεώσεις φεύγει κι αυτή η διαδικασία στερέωσης δημιουργεί ένα υπόβαθρο που μου επιτρέπει να προσθέτω σταδιακά χρώματα τα οποία υπηρετούν τον αρχικό μου προσανατολισμό. Δεν γίνονταν αυτά τα έργα μια κι έξω. Πάντα επέστρεφα και προσέθετα λεπτομέρειες». Και πότε αποφασίζει να το αφήσει στην άκρη θεωρώντας το ολοκληρωμένο; «Είναι πολύ δύσκολο να πεις ότι τελείωσε ένα έργο» λέει ο Σωτήρης Σόρογκας. «Στην πραγματικότητα ποτέ δεν τελειώνει, απλώς κάποια στιγμή επέρχεται ο κορεσμός και αισθάνεσαι ότι έχει ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος των επιδιώξεών σου».

INFO{CR}H έκθεση «Σωτήρης Σόρογκας -Ο χρόνος της μνήμης στον εικαστικό λόγο του» στο Μουσείο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή (Ερατοσθένους 13) έως τις 3 Απριλίου 2022