Ανεμοστρόβιλοι – τέρατα σάρωσαν τις ΗΠΑ

Το καμπανάκι έχει αρχίσει και χτυπά εδώ και καιρό. Ασυνήθιστα σε ένταση καιρικά φαινόμενα προκαλούν μεγάλες καταστροφές και πολλά θύματα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη. Πλημμύρες, ξηρασίες, κύματα καύσωνα, μεγα-πυρκαγιές. Η σφοδρότητα των φαινομένων εντυπωσιάζει ακόμα και τους επιστήμονες που προειδοποιούν τα τελευταία χρόνια για την άμεση ανάγκη λήψης μέτρων.

Η χώρα μας έζησε φέτος το καλοκαίρι πυρκαγιές μεγάλης σφοδρότητας και τώρα πλημμύρες με καταστροφικά αποτελέσματα. Το ίδιο όμως συνέβη και σε πολλές άλλες χώρες. Ακόμα και στη βόρεια Ευρώπη καταγράφηκαν πυρκαγιές ασυνήθιστης σφοδρότητας. Κάποιοι αναρωτιούνται ακόμα. Μπορεί όλα αυτά να έχουν σχέση με την κλιματική κρίση; Είναι βέβαιο, απαντούν οι επιστήμονες.

Οι αναλυτές του κλίματος μελετούν εδώ και καιρό τη σύνδεση μεταξύ της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας και την αυξανόμενη ένταση έντονων καιρικών φαινομένων, που μάλιστα σημειώνονται σε εποχές διαφορετικές απ’ ό,τι συνήθως σε όλο τον κόσμο. Τον Σεπτέμβριο, ο Ρίτσαρντ Αλαν, καθηγητικής κλιματικής επιστήμης στο πανεπιστήμιο του Ρίντινγκ και επικεφαλής συντάκτης της πολύ ανησυχητικής έκθεσης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, προειδοποίησε ότι κάθε ποσοστό ακόμα και ενός βαθμού υπερθέρμανσης είναι κρίσιμο. «Ακόμα και με ελάχιστη αύξηση της θερμοκρασίας μέτρια καιρικά φαινόμενο εξελίσσονται σε ακραία, με ιδιαίτερη σφοδρότητα», τονίζει.

Οι ειδικοί στις ΗΠΑ συμφωνούν. Οι ανεμοστρόβιλοι που έπληξαν τις κεντρικές πολιτείες το Σάββατο ήταν σχεδόν άνευ προηγουμένου σε σφοδρότητα και παρέμειναν στο έδαφος πολύ περισσότερο απ’ όσο συνήθως. Ομως αυτά δεν ήταν τα πιο ανησυχητικά στοιχεία. Το πιο ανησυχητικό και απρόβλεπτο, εξηγεί ο Βίκτορ Τζενσίνι, καθηγητής μετεωρολογίας στο πανεπιστήμιο του Βόρειου Ιλινόις είναι πως «τέτοια φαινόμενα συνήθως παρουσιάζονται την άνοιξη, γύρω στον Απρίλιο, Μάιο. Ποτέ μέχρι τώρα δεν είχαν συμβεί Δεκέμβριο». Αρα δεν αλλάζει μόνο η σφοδρότητα αλλά και η χρονική στιγμή. Είναι λες και η μετεωρολογία δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να κάνει προβλέψεις, πάνω στα μοντέλα που είχε φτιάξει τις τελευταίες δεκαετίες. Και αν η θερμοκρασία ανέβει λίγο ακόμα, τα πράγματα θα δυσκολέψουν πολύ περισσότερο.

Εξι κεντρικές και νότιες πολιτείες των ΗΠΑ χτυπήθηκαν το Σάββατο από ισχυρούς ανεμοστρόβιλους οι οποίοι προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές και, όπως υπολογίζεται, περισσότερους από 100 νεκρούς.  Οι έρευνες για επιζώντες αλλά και για αγνοούμενους συνεχίζονται, εκατοντάδες σπίτια έχουν καταστραφεί ενώ πολλές περιοχές αντιμετωπίζουν και διακοπή ρεύματος.  Πολλαπλοί ανεμοστρόβιλοι έπληξαν μια περιοχή μήκους 325 χιλιομέτρων και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έκανε λόγο για «αδιανόητη τραγωδία» και ένα από τα χειρότερα «ξεσπάσματα ανεμοστρόβιλων στην ιστορία της χώρας». Οπως τόνισε: «Οι πολίτες μας έχουν πληγεί άσχημα και αυτή τη στιγμή φοβούνται. Είναι μια καταστροφική στιγμή. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες να βρεθούν όσοι αγνοούνται και να επιδιορθωθούν οι ζημιές».

Ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες και υγρασία δημιούργησαν ένα περιβάλλον που προκάλεσε τόσο ακραία καιρικά φαινόμενα τέτοια εποχή του χρόνου, σύμφωνα με τους ειδικούς. «Παρακολουθούσα το ραντάρ και μονολογούσα: Μα είναι Δεκέμβριος. Συμβαίνουν τέτοια πράγματα τον Δεκέμβριο; Αυτά είναι φαινόμενα που τα βλέπαμε συνήθως άλλη εποχή – Μάρτιο, Απρίλιο, Μάιο», σχολίασε ο μετεωρολόγος Τζεφ Μάστερ, του Εργαστηρίου Παρατήρησης Καιρού στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ. Ο πρόεδρος Μπάιντεν ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι θα ζητήσει από την Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας να εξετάσει τον ρόλο που μπορεί να έχει παίξει η κλιματική αλλαγή στη δημιουργία και την ενίσχυση των καταιγίδων που προκάλεσαν τόσο καταστροφικούς ανεμοστρόβιλους.

Οι σφοδρές καταιγίδες έπληξαν μια μεγάλη έκταση στα κεντρικά και τα νότια της χώρας. Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία τουλάχιστον 36 ανεμοστρόβιλοι καταγράφηκαν σε Ιλινόις, Κεντάκι, Τενεσί, Μισούρι, Αρκανσο και Μισισίπι. Σφόδρα επλήγη το Κεντάκι και ιδιαίτερα ένα εργοστάσιο κεριών στο Μέιφιλντ, που είχε περίπου 110 υπαλλήλους οι οποίοι δούλευαν στη νυχτερινή βάρδια όταν χτύπησε ο ανεμοστρόβιλος με αποτέλεσμα δεκάδες εξ αυτών να χάσουν τη ζωή τους, καθώς μέρος των εγκαταστάσεων κατέρρευσε. Η δήμαρχος του Μέιφιλντ Κάθι Στιούαρτ Ο’ Ναν δήλωσε ότι η εικόνα είναι τέτοια που «μοιάζει να έπεσε βόμβα στο εργοστάσιο».

Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στο Κεντάκι, πολιτεία η οποία επλήγη από τεράστια καταιγίδα και ανεμοστρόβιλο. «Ηταν το πιο καταστροφικό  χτύπημα ανεμοστρόβιλου στην ιστορία της πολιτείας μας», δήλωσε ο κυβερνήτης του Κεντάκι Αντι Μπέσιαρ. Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιες καταστροφές», πρόσθεσε.  Διευκρίνισε ότι μέχρι αργά χθες το βράδυ δεν είχε εντοπιστεί κάποιος επιζών μέσα στα συντρίμμια, παρ’ όλα αυτά ο επικεφαλής της FEMA, της εθνικής υπηρεσίας αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, τόνισε πως «ακόμα δεν έχουν χαθεί όλες οι ελπίδες».

Δεκάδες χιλιάδες πολίτες έμειναν επί πολλές ώρες τόσο στο Κεντάκι όσο και στις γύρω πολιτείες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και από χθες άρχισαν να καταφθάνουν μέλη της εθνοφυλακής ώστε να συνδράμουν όπου μπορούν. Τους αλλεπάλληλους ανεμοστρόβιλους, ένα μάλλον σπάνιο φαινόμενο, προκάλεσαν πολύ ισχυρές καταιγίδες οι οποίες σχηματίστηκαν αρχικά στα βόρεια του Αρκανσο. Καθώς ενισχύονταν πέρασαν στο Μισούρι και κατόπιν στο Τενεσί και το Κεντάκι, ενώ επηρέασαν και τις γύρω πολιτείες. «Δυστυχώς, δημιούργησαν μερικούς καταστροφικούς ανεμοστρόβιλους στην πορεία τους. Συνήθως οι ανεμοστρόβιλοι ακουμπούν στη γη για λίγα λεπτά. Ομως ένας εξ αυτών παρέμεινε κοντά στο έδαφος για πολύ ώρα – γι’ αυτό και προκλήθηκαν τόσο εκτεταμένες ζημιές», εξηγεί ο μετεωρολόγος Ρότζερ Ερντουαρντ του Κέντρου Πρόγνωσης Καταιγίδων.

Η 66χρονη Τζάνετ Κιμπ και ο 25χρονος γιος της Μάικλ γλίτωσαν επειδή βρήκαν καταφύγιο στο χολ του σπιτιού – το μοναδικό μέρος όπου δεν υπήρχαν παράθυρα και δεν κατέρρευσε η οροφή ή οι τοίχοι. Το σπίτι τους είχε καταστραφεί πάλι πριν από μερικά χρόνια από πυρκαγιά και τώρα όπως λέει η ίδια «πρέπει να ξαναρχίσω από την αρχή».

Εκτός από το Κεντάκι, που ακόμα μετρά τις πληγές του, καταστροφές σημειώθηκαν και σε άλλες πολιτείες. Στο Μονέτ του Αρκανσο ο ανεμοστρόβιλος χτύπησε οίκο ευγηρίας με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας άνθρωπος και να τραυματιστούν σοβαρά άλλοι οκτώ. «Αυτή τη στιγμή το μόνο που λέμε είναι πως είμαστε τυχεροί που δεν κινδύνευσε και άλλος κόσμος», λέει ο διευθυντής της μονάδας. Στο Ιλινόις, η αστυνομία επιβεβαίωσε ότι «υπήρξαν απώλειες» όταν κατέρρευσε μερικώς η στέγη σε αποθήκη της εταιρείας Amazon. Δημοσιογραφικές πληροφορίες κάνουν λόγο για τουλάχιστον 8 νεκρούς. Τα μέλη των σωστικών συνεργείων έψαχναν όλη μέρα χθες στα χαλάσματα για να εντοπίσουν τους αγνοούμενους.