«Η ανθρώπινη τρέλα στο ταξίδι για την ευτυχία»

Η πρώτη της γνωριμία με τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο έγινε στα φοιτητικά της χρόνια, όταν προσπάθησε να παρουσιάσει το καλύτερό του έργο, την «Κερένια κούκλα». Εκείνη η παράσταση δεν ανέβηκε ποτέ, ωστόσο η σύνδεσή της με τον συγγραφέα είχε ήδη γίνει. Ετσι όταν πριν από την πανδημία αναζητούσε νεοελληνικά κείμενα για να προτείνει στο υπουργείο Πολιτισμού διεκδικώντας την επιχορήγησή του, επέστρεψε στον Χρηστομάνο. Με την απαραίτητη δραματουργική επεξεργασία και τη σκηνοθετική της καθοδήγηση, η Σοφία Φιλιππίδου παρουσιάζει την παράσταση «Τα τρία φιλιά… Η σταχτιά γυναίκα» στο θέατρο Μεταξουργείο, μετά την περσινή διαδικτυακή τους αναμετάδοση ως «θεατροφίλμ». «Είναι κοντά στην παράσταση αλλά δεν είναι παράσταση. Η παράσταση θέλει θέατρο και έναν τουλάχιστον θεατή. Ετσι κι αλλιώς έγινε νέα σκηνοθεσία στο στήσιμο μέσα στον νέο χώρο. Αλλαξε κάπως η “χορογραφία” της παράστασης. Η ψηφιακή τεχνολογία στο φιλμ βοηθάει να ακούσεις καθαρά τον επεξεργασμένο λόγο, να δεις κοντινά πλάνα και λοξές λήψεις. Στα γυρίσματα η κάμερα “κυνηγάει” τον ηθοποιό. Το μοντάζ πάλι κόβει και ράβει, πετάει τα άχρηστα πλάνα. Στο θέατρο ο ηθοποιός είναι μόνος, εκτεθειμένος και ανασφαλής και έχει να παλέψει με τον εαυτό του, με το έργο, με τον ρόλο και με τον θεατή» αναφέρει η Σοφία Φιλιππίδου στο «ΝΣυν».

Το νέο έργο είναι μια διασκευή από τα δύο κείμενα του Χρηστομάνου «Τα τρία φιλιά» και «Η σταχτιά γυναίκα» κι εδώ λειτουργεί ως ένα ρομαντικό δράμα με συμβολικές αναφορές. «Το ρομαντικό δράμα “Τα τρία φιλιά” είναι ένα αριστούργημα, κατά τη γνώμη μου. Γραμμένο το 1909 έχει όλα τα χαρακτηριστικά στοιχεία ενός ρομαντικού δράματος και επιπλέον την ιδιοφυή τρέλα του Χρηστομάνου που μπλέκει τους τρεις ήρωές του (δυο μικρές ορφανές) με τον νεαρό όμορφο Φαίδη σε ένα ιψενικό τρίγωνο με πολλές ανατροπές. Η “Σταχτιά γυναίκα” (1897) πάλι είναι ένα συμβολικό δράμα μεγάλης πνοής που αναδεικνύει (στην εφιαλτική τραγικότητά του) την αγριότητα της ανθρώπινης φύσης. Τα δυο έργα που συνέδεσα δραματουργικά με τη διασκευή μου και που παρουσιάζω – προσθέτοντας ένθετα σουρεαλιστικά στοιχεία – είναι νομίζω η τρέλα του ανθρώπου στο μοναδικό ταξίδι για την αναζήτηση της ευτυχίας του».

ΕΣΤΕΤΙΣΜΟΣ. Στην πρώτη της επαφή με τη δουλειά του συγγραφέα, η Σοφία Φιλιππίδου είχε μαγευτεί από την αισθητική του λεπτολογία, το πάθος και τους μυστηριώδεις συμβολισμούς. Πλέον, έχει ανακαλύψει πολλαπλάσια στοιχεία. «Η γλώσσα, η ποίηση, η θεματολογία, ένας λεπτολόγος εστετισμός, που φαίνεται να απολαμβάνει ηδονοβλεπτικά την ομορφιά στις τέχνες, στη φύση, στον έρωτα αδιαφορώντας για τα πρακτικά ζητήματα της ζωής. Τα έργα του συμβαίνουν σε ένα “παραμυθένιο” – ονειρικό σχεδόν περιβάλλον – που όταν πλησιάζει υπαρξιακά ζητήματα γίνεται εφιάλτης» επισημαίνει.

Βυθισμένη πλέον στον κόσμο του Χρηστομάνου, η ηθοποιός και σκηνοθέτρια καθοδηγεί στις ερμηνείες τους τους Αναστασία Ιθακησίου, Βίκυ Μαϊδάνογλου και Κωνσταντίνο Χειλά, ζωντανεύοντας τις ιδέες του πρωτεργάτη του νεοελληνικού θεάτρου και ιδρυτή της Νέας Σκηνής. Αραγε, η ίδια αν μπορούσε θα έδινε «Τρία φιλιά» ή θα γινόταν μια «Σταχτιά γυναίκα»; «Νομίζω θα διάλεγα τον ρόλο της σταχτιάς γυναίκας – πάντα στη σκηνή του θεάτρου. Με ιντριγκάρει αυτό το “κατασκευασμένο” ψέμα (και πώς θα το κάνω να φαίνεται αληθινό) μιας αγιότητας που έρχεται να κάνει τη θυσία για ξυπνήσουν οι αισθήσεις ώστε να κερδηθεί –  σε συμβολικό επίπεδο πάντα – ο χαμένος παράδεισος… που δεν είναι άλλος από την παιδική μας αθωότητα, που όμως θυσιάσαμε στον κυνήγι της ευτυχίας. Τρέλα!» καταλήγει.

INFO

«Τα τρία φιλιά… Η σταχτιά γυναίκα», απόψε και 17/12, στις 18.30 και 21.00. Θέατρο Μεταξουργείο (Ακαδήμου 14, Αθήνα, τηλ. 210-5234.382, είσοδος 10-14 ευρώ, προπώληση viva.gr).