Οι «επιζήσαντες των δασών»

Ανάμεσα στα 10 βιβλία Ιστορίας που ξεχώρισαν μέσα στη χρονιά, σύμφωνα με το Smithsonian Institute, είναι το «Into the Forest: Α Holocaust Story of Survival, Triumph, and Love» (εκδ. Saint Martin’ s Press). Το βιβλίο της Ρεμπέκα Φράνκελ αναφέρεται σε μια ομάδα Εβραίων οι οποίοι επέζησαν από το Ολοκαύτωμα, δραπετεύοντας από το πολωνικό γκέτο, ζώντας στο δάσος μεταξύ Πολωνίας και Λευκορωσίας.

Η δημοσιογράφος Ρεμπέκα Φράνκελ γράφει στο βιβλίο της για δύο οικογένειες Πολωνών Εβραίων, τους Ραμπίνοβιτς και τους Λαζόφσκι, οι οποίοι ήταν μεταξύ των περίπου 25.000 Εβραίων που επέζησαν από το Ολοκαύτωμα κρυμμένοι στα δάση της Ανατολικής Ευρώπης. Η ιστορία της ξεκινά μια κρύα νύχτα τον Αύγουστο του 1942, όταν η Μίριαμ Ραμπίνοβιτς πέρασε πάνω από έναν ξύλινο φράχτη με συρματόπλεγμα δραπετεύοντας από το γκέτο στο Zdzięciol της Πολωνίας. Η 34χρονη οδήγησε τις δύο μικρές κόρες της, την αδερφή της, μια ξαδέρφη και μια άλλη ομάδα Εβραίων μακριά από το υπόγειο καταφύγιο όπου είχαν κρυφτεί για τρεις ημέρες. Εκείνο το διάστημα οι ομάδες των SS είχαν συγκεντρώσει περίπου 2.500 Εβραίους άνδρες, γυναίκες και παιδιά και τους προόριζαν προς εκτέλεση στην άκρη της πόλης.

Οι επιζήσαντες των δασών ήταν περίπου 15.000 και εντάχθηκαν ανάμεσα στους μαχητές της αντίστασης. Σύμφωνα με τον πρόλογο του βιβλίου ορισμένοι από αυτούς, όπως οι Ραμπίνοβιτς, δημιούργησαν αυτοσχέδια οικογενειακά στρατόπεδα, «με στόχο όχι την εκδίκηση αλλά την επιβίωση». Η αφήγηση της Φράνκελ για τη διετή παραμονή της οικογένειας στο δάσος αποτυπώνει τις σκληρές πραγματικότητες αυτού του λιγότερο γνωστού κεφαλαίου στην ιστορία του Ολοκαυτώματος, περιγράφοντας λεπτομερώς πώς οι πρόσφυγες του δάσους αναζητούσαν τροφή (ή έκλεβαν από τους ντόπιους όταν οι προμήθειες λιγόστευαν), έσκαβαν υπόγεια καταφύγια και παρέμεναν συνεχώς εν κινήσει αποφεύγοντας τις εφόδους των Ναζί. Ο σύζυγος της Μίριαμ, Μόρις, ο οποίος εργαζόταν στην επιχείρηση ξυλείας, χρησιμοποίησε τις γνώσεις του για το δάσος για να βοηθήσει την οικογένειά του να επιβιώσει, αποφεύγοντας τους αντιστασιακούς, με την ελπίδα να μείνουν εκτός μάχης. Εβδομήντα εννέα χρόνια μετά, οι ιστορίες όσων διέφυγαν στο δάσος παραμένουν «τόσο άπιαστες» που ορισμένοι μελετητές τις αναφέρουν ως «τα περιθώρια του Ολοκαυτώματος».