Η σίγουρη απογείωση του 2021 και η πιθανή προσγείωση του 2022

Τη Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου κάνουμε λογαριασμό για την τουριστική περίοδο. Ανακοινώνεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή η ανάπτυξη τρίτου τριμήνου του τρέχοντος έτους. Θα έχουμε επίσης και μια ακόμα πιο ασφαλή εκτίμηση για τη συνολική επίδοση του 2021.

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο ότι το συγκεκριμένο τρίμηνο θα κινηθεί σε ετήσια βάση σε διψήφιο ποσοστό. Αν κινηθεί πάνω από το 11% όπως εκτιμάται, ενδεχομένως να είναι εφικτός ένας στόχος κοντά στο 8% για το σύνολο του έτους. Επιπλέον είναι σημαντική η εν λόγω ανακοίνωση γιατί θα συγκρίνονται δύο περίοδοι χωρίς καραντίνα. Κάτι σπάνιο την τελευταία διετία της πανδημίας. Θα συγκριθεί το φετινό τρίτο τρίμηνο με το αμέσως προηγούμενο μισάνοιχτο β’ τρίμηνο και με το αντίστοιχο περυσινό. Θα έχουμε δηλαδή μια πιο ασφαλή εκτίμηση για το πού πάμε.

Κάτι ακόμα σημαντικό είναι ότι το τρίτο τρίμηνο όταν κινείται πάνω από το δεύτερο τρίμηνο μιας χρονιάς, τότε σχεδόν πάντα οι επιδόσεις της χρονιάς είναι εξαιρετικές ή με ζημιά μικρότερη – σε χρονιές ύφεσης – από την αρχικά εκτιμώμενη. Πέρυσι το ΑΕΠ 3ου τριμήνου είχε παρουσιάσει μείωση 11,7% σε ετήσια βάση, αλλά η αύξηση 2,3% σε σχέση με το 2ο τρίμηνο είχε περιορίσει σε μονοψήφια ποσοστά τη μεγάλη περυσινή ύφεση στην οικονομία.

Φέτος η τάση φαίνεται ότι θα συνεχιστεί. Το δείχνουν ορισμένοι πρόδρομοι δείκτες. Τα στοιχεία Σεπτεμβρίου από το λιανικό εμπόριο δείχνουν διψήφια αύξηση από μήνα σε μήνα των πωλήσεων ρούχων και παπουτσιών, επίπλων και ειδών σπιτιού, αλλά και των προϊόντων φαρμακευτικών και καλλυντικών ειδών. Μόνο τα τρόφιμα ήταν σε αρνητικό έδαφος τον Σεπτέμβριο σε σχέση με τον Αύγουστο. Αλλά και αυτά σε ετήσια βάση κατέγραψαν άνοδο.

Οση αισιοδοξία υπάρχει πάντως για τη φετινή υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας, άλλος τόσος προβληματισμός και αβεβαιότητα υπάρχει για το 2022.

Δεν είναι μόνο οι προβλέψεις, που δείχνουν μια οικονομία με πληθωρισμό κοντά στο 3%. Ούτε η ανησυχία που προκαλεί η κατάσταση με την πανδημία. Προβληματισμό προκαλούν επίσης κάποιες πρόδρομες αναφορές με την κατάσταση στην πραγματική οικονομία. Στην παραγωγή. Στην ελληνική μεταποίηση.

Πιθανότατα το πρόβλημα να είναι μεγαλύτερο από αυτό που έχει εκτιμηθεί. Ο συνδυασμός ελλείψεων πρώτων υλών, αυξημένου κόστους παραγωγής και των επιπτώσεών που προκαλούν είναι εκρηκτικός. Ηδη πολλές ελληνικές βιομηχανίες αδυνατούν να ανταποκριθούν στην παράδοση των παραγγελιών. Οταν το κάνουν, μετακυλούν όλο το αυξημένο κόστος στην κατανάλωση.

Ολο αυτό το σκηνικό που έχει ήδη διαμορφωθεί και αναμένεται να χτυπήσει τις οικονομίες τις τελευταίες μέρες του 2021 και τους πρώτους μήνες του 2022, αυξάνει τις αμφιβολίες για τις επιδόσεις του 2022.

Δημιουργούνται δηλαδή εύλογοι πτωτικοί κίνδυνοι τόσο για την παραγωγή όσο και για το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών και τελικά για την προσδοκώμενη ανάπτυξη.

Με λίγα λόγια την – απογείωση – μεγάλη ανάπτυξη (κοντά στο 8%) που θα καταγράψει η ελληνική οικονομία το 2021, είναι πιθανό να τη διαδεχτεί – προσγείωση – στασιμότητα ή και οριακή ανάπτυξη για το πρώτο μισό τουλάχιστον του 2022…