«Μια νέα ματιά με απεριόριστο σεβασμό»

Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει το έργο «Ασίκικο Πουλάκη» του Μίκη Θεοδωράκη, σε στίχους Μιχάλη Γκανά, στο πλαίσιο του τριετούς κύκλου «Μίκης Θεοδωράκης». Πρόκειται για μια νέα εκτέλεση, 25 χρόνια μετά την πρώτη δισκογραφική κυκλοφορία του, με τη φωνή του Βασίλη Λέκκα. Εκείνο το έργο είχε προκύψει χάρη στην πρωτοβουλία και τη συνεργασία μιας ομάδας καλλιτεχνών που περιελάμβανε τον ερμηνευτή, τον ενορχηστρωτή Γιάννη Σπάθα (εμβληματικό κιθαρίστα του Socrates Drank the Conium) και τον ποιητή Μιχάλη Γκανά, τους οποίους εμπιστεύτηκε ο Θεοδωράκης για τον πειραματισμό του στους μελωδικούς δρόμους και τους ασύμμετρους ρυθμούς της μικρασιατικής παράδοσης, αλλά και τον συγκινητικό φόρο τιμής στη μητέρα του Ασπασία Πουλάκη (στο επώνυμο της οποίας οφείλεται και η ιδιότυπη ορθογραφία του τίτλου). Ο όρος «ασίκικο» («λεβέντικο», από την τουρκική λέξη που σηματοδοτεί ταυτόχρονα τον ερωτοχτυπημένο και τον παραδοσιακό βάρδο) αναφέρεται στο ομώνυμο, θεοδωρακικής επινόησης ασύμμετρο χορευτικό μέτρο που εναλλάσσει εξελικτικά τρίσημες και δίσημες ομάδες από μακρούς και βραχείς παλμούς, αντίθετα με το συμμετρικό δίσημο μέτρο που χαρακτήριζε τον παλιότερο επινοημένο θεοδωρακικό χορό, το πασίγνωστο «Συρτάκι» του Ζορμπά.

Τη νέα ενορχήστρωση και προσαρμογή του έργου υπογράφει κατόπιν αιτήματος του ίδιου του – εκλιπόντος πλέον – συνθέτη ο πολυσχιδής συνθέτης Ανδρέας Κατσιγιάννης, ιδρυτής της ορχήστρας Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας. Οι μουσικοί της ορχήστρας συμμετέχουν στις δύο συναυλίες, όπου σολίστ είναι ο ανερχόμενος Γιάννης Διονυσίου, που απάντησε στις ερωτήσεις του «Νσυν».

Τι ανακαλύψατε για τον μουσικό πλούτο του Μίκη Θεοδωράκη μέσα στο «Ασίκικο Πουλάκη»;

Ο μουσικός πλούτος του συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη είναι μάλλον ανεξάντλητος. Σε αυτό το έργο χρησιμοποιεί μελωδικές φόρμες από ανατολίτικους δρόμους και κλίμακες, αλλά και πολλές εναλλαγές ρυθμών και χρονικής αγωγής. Με αυτόν τον τρόπο το έργο γίνεται πολύ απαιτητικό για κάθε εκτελεστή, οργανοπαίκτη ή τραγουδιστή.

Τι έπρεπε να προσέξετε όσον αφορά την ερμηνευτική εκφορά των τραγουδιών;

Οπως προανέφερα, τα ειδικά μουσικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου έργου το κάνουν πολύ απαιτητικό ερμηνευτικά. Οι μελωδικές φόρμες σε ανατολίτικους δρόμους, η μεγάλη μελωδική έκταση, οι συνεχείς εναλλαγές του μέτρου και της χρονικής αγωγής είναι σημεία που χρειάζονται προσοχή. Σε συνδυασμό με τους εξαιρετικούς και συγκινητικούς στίχους του ποιητή Μιχάλη Γκανά δημιουργείται ένα αριστούργημα της ελληνικής μουσικής. Είναι πραγματικά μεγάλη τιμή για μένα που ο Ανδρέας Κατσιγιάννης και η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας Βόλου εμπιστεύτηκαν στο πρόσωπό μου τη φωνητική ερμηνεία αυτού του πολύ σημαντικού έργου.

Τι πιστεύετε ότι προσφέρει η νέα εκτέλεση και ενορχήστρωση του έργου από τον Ανδρέα Κατσιγιάννη και την Εστουδιαντίνα;

Η νέα ματιά του Ανδρέα Κατσιγιάννη και της Εστουδιαντίνας στο «Ασίκικο Πουλάκη» γίνεται με απεριόριστο σεβασμό στο πρωτότυπο υλικό. Σε ό,τι αφορά την ενορχήστρωση, αλλάζουν κάποια πράγματα, αφού σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούνται εξ ολοκλήρου φυσικά όργανα, ενώ στην περίπτωση του δίσκου η ενορχήστρωση του Γιάννη Σπάθα περιέχει αρκετό ηλεκτρικό στοιχείο. Η άλλη μεγάλη διαφορά είναι πως θα ακούσουμε σε σημεία του έργου να παρεμβάλλονται μελωδίες από παραδοσιακούς σκοπούς και τραγούδια, πολύ αρμονικά συνταιριασμένες με τις πρωτότυπες μελωδίες του Θεοδωράκη. Ολα αυτά τα θεωρώ πολύ σημαντικά και λόγο για να γίνει μια διαφορετική εκτέλεση ή διασκευή, αν θέλετε, ενός έργου που, αξίζει να σημειωθεί, γίνεται με την άδεια του συνθέτη.