Σκοτ Vs Χαραλάμπους, σημειώσατε 2

Οπως ο Δαβίδ νίκησε τον Γολιάθ, έτσι και ο Κώστας Χαραλάμπους των δύο μόλις ταινιών θεωρώ ότι ξεπέρασε τον μύθο Ρίντλεϊ Σκοτ. Οι ταινίες τους, «Ο Οίκος Γκούτσι» (ΗΠΑ / Καναδάς, 2021) του Σκοτ και «Λούγκερ» (Ελλάδα, 2021) του Χαραλάμπους, είναι συγκρίσιμες με ένα κοινό στοιχείο στο περιεχόμενο: τη ματαιοδοξία που κρύβεται στα σπλάχνα του πλούτου και της εξουσίας: στη μία πλευρά η οικογένεια Γκούτσι που οδηγήθηκε στην παρακμή εξαιτίας των αδυναμιών των μελών της και στην άλλη η οικογένεια Αγγελιδάκη που επίσης παρήκμασε, κι αυτή εξαιτίας της ανικανότητας των μελών της να κοιτάξουν όλα μαζί το κοινό καλό της.

Πιστεύω ειλικρινά ότι ο Χαραλάμπους χειρίζεται καλύτερα το θέμα του. Πρώτον, η ιστορία είναι πιο στιβαρή και μπορώ να πω πιο ενδιαφέρουσα: μέσα στο νοσοκομείο ένα μέλος της οικογένειας Αγγελιδάκη (Γιώργος Τσουρής) εξιστορεί το χρονικό της σε έναν λαϊκό τύπο (Ερρίκος Λίτσης – πάντα μια εγγύηση). Αφετηρία, η περίοδος της μεταπολεμικής Ελλάδας, η εποχή των χρυσών ευκαιριών ακόμα και για εκείνους που ενώ δεν είχαν τις γνώσεις ή την εμπειρία, είχαν τα κότσια και την όρεξη να ρισκάρουν για το όραμά τους. Οπότε προκύπτει ο βασικός ήρωας της ταινίας, η ηγετική μορφή της οικογένειας (Τάσος Νούσιας) ο οποίος μετέτρεψε τον εαυτό του από απλό κρητικό χωριάτη σε μέγα και τρανό επιχειρηματία του κόσμου. Από εκεί και πέρα βέβαια οι διάδοχοί του που δεν είχαν το δικό του όραμα, τη δική του πίστη, τη δική του πυγμή, έβαλαν στην ουσία σε λειτουργία μια ωρολογιακή βόμβα και διέλυσαν τα πάντα. Ολο αυτό το χρονικό περνά στρωτά και με σχετική οικονομία σε μια ταινία που όταν τελειώνει σου αφήνει την αίσθηση ότι είδες, αν όχι κάτι το αξέχαστο, πάντως ολοκληρωμένο και ευπρόσωπο.

Από το πουθενά ξεκίνησε και ο Γκούτσιο Γκούτσι, ιδρυτής της αυτοκρατορίας Γκούτσι, στον οποίο η ιδέα για τις πιο διάσημες τσάντες και βαλίτσες του κόσμου ήρθε ενώ κουβαλούσε τις βαλίτσες πλουσίων ως αχθοφόρος ξενοδοχείων! Μόνο που στον «Οίκο Γκούτσι» αυτό δεν το βλέπουμε ποτέ, παρά μόνο το ακούμε. Γιατί εδώ, κέντρο βάρους της ιστορίας είναι μια «παρείσακτη», ένα ξένο σώμα στην οικογένεια Γκούτσι, η Πατρίτσια Ρετζιάνι (κουραστική απλώς και μόνο ως όψη η Lady Gaga – άσε που όποτε ανοίγει το στόμα της κλείνεις τ’ αφτιά σου). Η Ρετζιάνι κατάφερε (φαντάζεστε πώς) να κερδίσει την καρδιά του Μαουρίτσιο Γκούτσι (Ανταμ Ντράιβερ), να μπει στην οικογένεια και να τα κάνει όλα λαμπόγυαλο προτού ο Μαουρίτσιο τη διώξει με τις κλωτσιές – «υπογράφοντας» έτσι συμβόλαιο για τον θάνατό του.

Ο Ρίντλεϊ Σκοτ έστησε μια σαπουνόπερα πολυτελείας, όπου βλέπουμε να αλληλοτρώγεται μιλώντας κακόηχα «σπασμένα» αγγλικά μια στρατιά καρικατούρων. Ο Τζάρεντ Λέτο είναι κυριολεκτικά αφόρητος στον ρόλο του «βλαμμένου» Πάολο Γκούτσι, γιου του θείου του Μαουρίτσιο, του Αλντο Γκούτσι, δηλαδή του Αλ Πατσίνο. Ευτυχώς που υπάρχουν παλιές ιταλικές (και όχι μόνο) επιτυχίες στο σάουντρακ, ευτυχώς που η αναπαράσταση της εποχής (δεκαετία 1970 με δεκαετία 1990) είναι έκτακτα σκηνογραφημένη και φωτογραφημένη. Γιατί τελικά το περίβλημα είναι το μόνο που αξίζει σε αυτή την κινηματογραφική «Δυναστεία», μια ταινία γραφική, γκροτέσκα και με άδεια ψυχή, όπως άδειες είναι και οι ψυχές των Γκούτσι.

ΦΑΚΙΝΟΥ ΚΑΙ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. Η εβδομάδα προσφέρει αρκετές ελληνικές ταινίες με την «Πράσινη θάλασσα» της Αγγελικής Αντωνίου να ξεχωρίζει – μακράν η καλύτερη ταινία της σκηνοθέτριας, πράγμα που ίσως οφείλεται στο ότι εδώ είχε την ιστορία έτοιμη στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Ευγενίας Φακίνου. Με ύφος ζόμπι, όπως πάντα, η Αγγελική Παπούλια θα βρεθεί χωρίς μνήμη στο άθλιο κουτούκι του παράξενου κυρίου Ρούλα (Γιάννης Τσορτέκης) και με βάση την κουζίνα του θα αρχίσει να χτίζει ξανά τη ζωή της. Ανθρωποι μόνοι, άνθρωποι μοναχικοί αναζητούν, υποσυνείδητα ή μη, κάποιο αποκούμπι με την ελπίδα να κάνουν ένα βήμα παραπέρα, έστω προς το άγνωστο. Θέλουν να κινηθούν. Συγκινητικό και (με έναν υπόγειο τρόπο) σκληρό, αυτό το δράμα εντάσσεται πλήρως στην καταθλιπτική ατμόσφαιρα της εποχής μας και συνιστώ να δώσετε σημασία στον χώρο γυρισμάτων, κάπου στον Ασπρόπυργο. Σε ό,τι αφορά το κλίμα της ταινίας, είναι τόσο επιτυχημένο που σχεδόν μοιάζει με ρόλο.

Το Σάββατο στον Δαναό (μία παράσταση) και την Κυριακή στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας (μία παράσταση) προβάλλεται το ντοκιμαντέρ «Τα όριά μας» του Δημήτρη Γιατζουζάκη, μια βουτιά στον ψυχισμό ενός αθλητή με αναπηρία, του Γιάννη Χατζήμπεη. Με «δραματουργικό» παρόν τις ημέρες μας όπου βλέπουμε τον Χατζήμπεη να συνοδεύει τα δύο παιδιά του στους πρώτους αγώνες τους στο παιδικό τρίαθλο, ο Γιατζουζάκης «κτίζει» μεθοδικά την ιστορία αυτού του αποφασιστικού μονόχειρα και με τη βοήθεια του οπτικοακουστικού υλικού από το αρχείο του Χατζήμπεη, δημιουργεί ένα ντοκιμαντέρ που αναδίδει χιούμορ, αλήθεια, ελπίδα και κυρίως θαυμασμό απέναντι σε έναν άνθρωπο που χωρίς ποτέ να το επιδιώξει, έγινε ήρωας.

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΧΑΟΣ. Και κάπου εδώ μπαίνουμε στο σεναριακό, ερμηνευτικό, ασφαλώς σκηνοθετικό και γενικά καλλιτεχνικό χάος των τριών υπόλοιπων ελληνικών ταινιών. Στα «Μικρά όμορφα άλογα» του Μιχάλη Κωνσταντάτου ξεκινάμε με το αυτονόητο. Απαξ και ακούς τίτλο ελληνικής ταινίας «Μικρά όμορφα άλογα», για το μόνο που μπορείς να είσαι βέβαιος είναι ότι δεν θα υπάρχουν άλογα. Ούτε μικρά, ούτε μεγάλα, ούτε όμορφα, ούτε άσχημα. Εδώ υπάρχουν δύο σκυλιά και μάλιστα πολύ άγρια. Και υπάρχει και μια τριμελής οικογένεια (ανθρώπων) που μετακομίζει σε ένα σπίτι πολυτελείας στην εξοχή. Στο δεκάλεπτο αρχίζεις να αναρωτιέσαι αμ’ τι το θέλαν και πήγαν, αφού είναι προφανές ότι όλοι τους ταλαιπωρούνται εκεί πέρα. Και ο ξανθός γιάπης μπαμπάς (Δημήτρης Λάλος) και η ξανθιά αργόσχολη μαμά (Γιώτα Αργυροπούλου) και ο ξανθός ενοχλητικός μικρός (Αλέξανδρος Καραμούζης). Τι θα κάνουν γι’ αυτό; Μμμμ… Τίποτα μήπως; Εκτός αν σημαίνει κάτι το ότι θα αρχίσουν να τρώγονται με τα ρούχα τους που για μένα σημαίνει άσε τον χρόνο να κυλήσει και βλέπουμε. Και τι βλέπουμε; Τίποτα μήπως; Και τι ακριβώς γυρεύει ανάμεσά τους η γειτόνισσα με τα δύο άγρια σκυλιά; Μμμμ… Για να δικαιολογηθεί η συμμετοχή της Κατερίνας Διδασκάλου μήπως;

Στην περίπτωση της ταινίας του Τάσου Γερακίνη «Ενας ήσυχος άνθρωπος» τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα, διότι ενώ εδώ υπάρχει η ιστορία, ο σκηνοθέτης είναι εντελώς ανίκανος να τη διαχειριστεί, οπότε καλύπτει τα κενά του με γραφικά πλάνα της Φθιώτιδας όπου το φιλμ γυρίστηκε. Ο Τάκης Σακελλαρίου υποδύεται τον ήρωα του τίτλου, έναν κακόμοιρο οινοποιό με ένα τόσο μεγάλο μούσι που τον κάνει να μοιάζει με μέλος των ΖΖ Top. Μέσα στα τεράστια θέματα που έχει με την κόρη του (Κατερίνα Παπαναστασάτου), με τον πρώην συμπέθερό του (Γιώργος Σουξές) και γενικώς με την τοπική κοινωνία, ο οινοποιός θα βρεθεί όμηρος μέσα στο ίδιο του το σπίτι, από έναν κακοποιό (Χρήστος Στρέπκος) που θέλει να διαφύγει στο εξωτερικό. Αυτή η ταινία θα πρέπει να πάρει το Οσκαρ της πιο βαρετής, ανούσιας, εν τέλει ανόητης κινηματογραφικής ομηρείας στην Ιστορία του σινεμά. Τίποτα σε αυτήν την κατάσταση δεν πείθει, και αυτή η κατάσταση είναι όλη η… ταινία. Το ερωτικό σκέλος ανάμεσα στον κακοποιό και την κόρη του οινοποιού είναι οριακά αστείο, ο οινοποιός δεν κάνει τίποτ’ άλλο από το να τρώει σφαλιάρες από τον κακοποιό και ο χρόνος περνά με επαναλαμβανόμενες σκηνές που σε κάνουν να κοιτάς το ρολόι σου περιμένοντας την κλιμάκωση που δεν θα έρθει ποτέ.

Το «Κλαδί στη φωτιά» των Κων/νου Μουρατίδη και Γενοβέφας Κτενίδου ειλικρινά με ξεπερνά, αυτή η ταινία δεν υπάρχει. Οσο και να προσπαθήσεις να καταστρέψεις το ίδιο σου το δημιούργημα, αυτό το μέγεθος της αυτοκαταστροφής είναι απερίγραπτο. Και εδώ κάποιοι μετακομίζουν στην επαρχία. Μια μάνα και μια κόρη σε ένα σπίτι που κληρονόμησαν. Κάποτε το σπίτι ανήκε στον Εδουάρδο Εμιγκρέ και εκεί κάτι είχε συμβεί που μόνο ο μπάτλερ του, ο Τιμόθεος Γεδεών, γνωρίζει. Εδουάρδος Εμιγκρές; Τιμόθεος Γεδεών; Σε ποιον πλανήτη βρισκόμαστε; Θέλετε να συνεχίσω; Η μόνη μου πραγματική απορία είναι πώς χρειάστηκαν δύο και όχι ένας σκηνοθέτης για να καταστραφεί αυτή η ταινία.

ΚΑΙ DISNEY. Για το παιδί, τέλος, προβάλλεται η θαυμάσια ταινία κινουμένων σχεδίων των Τζάρεντ Μπους, Μπάιρον Χάουαρντ και Τσαρίς Κάστρο Σμιθ «Ενκάντο, ένας κόσμος μαγικός» , ένα έξυπνο άνοιγμα της Disney προς τη λατινοαμερικανική κουλτούρα και τη μαγεία της (φόντο η Κολομβία). Από τους δημιουργούς των «Βαϊάνα» και «Ζωούπολη».