Διεστραμμένες μοναχές {LF}και σκληροί καουμπόις

Ηιστορία της τελευταίας ταινίας του Πολ Βερχόφεν, «Μπενεντέτα» («Benedetta», Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, 2021) είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα, έτσι όπως κατ’ αρχάς τα αποτύπωσε στο ιστορικό, μη μυθοπλαστικό βιβλίο της, «Immodest Acts: The Life of a Lesbian Nun in Renaissance Italy», η Τζούντιθ Μπράουν: πραγματεύεται τη ζωή μιας καλόγριας τον 17ο αιώνα, της Μπενεντέτα (Βιρζινί Εφιρά) η οποία όχι μόνο θεωρούσε ότι έβλεπε τον Ιησού Χριστό αλλά ότι ήταν και νύφη του. Τόσο η φιλοδοξία της να ανεβεί στη ιεραρχία των καλογριών, όσο και τα ομοφυλοφιλικα γούστα της στο σεξ, μετατρέπουν την Μπενεντέτα σε μια χυμώδη κινηματογραφική ηρωίδα γιατί δεν μπορείς ποτέ να είσαι βέβαιος για το τι θα περιμένεις από αυτήν.

Οσοι γνωρίζουν την πορεία του συγκεκριμένου ολλανδού σκηνοθέτη («Ολική επαναφορά», «Βασικό ένστικτο», «Shοwgirls», «Μαύρο βιβλίο», «Εκείνη»), μπορούν να αντιληφθούν ότι μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο που περιγράφηκε παραπάνω, ο Βερχόφεν μπορεί να κάνει ένα κινηματογραφικό πάρτι διαστροφής. Ιδίως από τη στιγμή που μπαίνει στην ιστορία ο παράγοντας μιας άλλης καλόγριας, της Μπαρτολομέα, νεότερης της Μπενεντέτα. Αυτό το σεξουαλικό ηφαίστειο έχει τέτοια ενέργεια που μπροστά της η Μπενεντέτα μοιάζει με κοριτσάκι του κατηχητικού. Πολύ καλή στιγμή για τη Δάφνη Πατακιά, ελληνίδα ηθοποιό και τραγουδίστρια η οποία ακολουθεί αξιόλογη καριέρα στο εξωτερικό – και κυρίως στη Γαλλία.

Η ταινία περιέχει εξαιρετικά προκλητικές σεξουαλικές σκηνές διανθισμένες με το γνωστό, βιτριολικό χιούμορ του σκηνοθέτη της. Στην πιο χαρακτηριστική (και την πιο χιουμοριστικά βλάσφημη) οι δύο καλόγριες κάνουν σεξ χρησιμοποιώντας ως «εργαλείο» ένα ξύλινο αγαλματίδιο της Παναγίας. Δεν ξέρεις αν θες να γελάσεις ή να θυμώσεις. Και το γεγονός ότι ένα ακόμα μυστήριο είναι το αν η Μπενεντέτα ήταν μια ελαφρώς διαταραγμένη μυστικιστής ή μια ψυχρή χειραγωγός, σε κρατά σε εγρήγορση ως το φινάλε αυτής της ιδιαίτερης και εντελώς μη πολιτικά ορθής ταινίας που αδίκως αγνοήθηκε πλήρως στα βραβεία του τελευταίου Φεστιβάλ των Καννών.

Ενας σκληρός κτηνοτρόφος «βυθισμένος» στα βάθη του τοπίου της κεντροδυτικής Αμερικής των αρχών του 20ού αιώνα, δεν είναι ακριβώς ο ρόλος στον οποίο το μυαλό σου πηγαίνει όταν σκέφτεσαι έναν ηθοποιό που έγινε διάσημος ανά τον πλανήτη δίνοντας μια πολύ ιδιαίτερη, προσωπική και εκμοντερνισμένη εικόνα πάνω στον ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς στην επιτυχημένη σειρά του BBC «Σέρλοκ». Eνας τόσο ακραίος ρόλος μπορεί να γίνει δίκοπο μαχαίρι γιατί αν κάτι στραβώσει, στην πορεία το αποτέλεσμα ενδέχεται να αγγίξει την καρικατούρα, κάτι που έχουμε δει πολλές φορές να συμβαίνει (όσο θυμάμαι τον Αντονι Χόπκινς ως Νίξον ή τον Κόλιν Φάρελ ως Αλέξανδρο ανατριχιάζω).

Αυτό είναι κάτι που δεν συμβαίνει ποτέ με τον Μπένεντικτ Κάμπερμπατς στην «Εξουσία του σκύλου» («The power of the dog», Αγγλίαβ/ Νέα Ζηλανδία / Αυστραλία / ΗΠΑ, Καναδάς, 2021) της Τζέιν Κάμπιον όπου υποδύεται τον προαναφερθέντα κτηνοτρόφο, τον Φιλ, που μαζί με τον αδελφό του τον Τζορτζ (Τζέσι Πλέμονς) διαχειρίζονται το επιτυχημένο αγρόκτημά τους στη Μοντάνα του 1925. Ναι, είναι ως και συναρπαστικό να παρακολουθείς έναν τόσο καθαρόαιμο Βρετανό όπως ο Κάμπερμπατς να φτιάχνει με τόση ακρίβεια και προσοχή στη λεπτομέρεια, την εικόνα ενός καουμπόι της παλιάς κοπής – τραχύς, προσβλητικός (αποκαλεί διαρκώς τον αδελφό του fatso), που θεωρεί ότι το μπάνιο είναι για τα μαμόθρεφτα, που κυκλοφορεί φορώντας διαρκώς τις μπότες του, και που είναι πραγματικά ευτυχής μόνον όταν διασχίζει τις πεδιάδες με άλογο (ακόμα και τότε όμως η έκφρασή του κάθε άλλο παρά χαρούμενη είναι). Και το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσο η απόφαση του αδελφού του όχι απλώς να παντρευτεί (την Κίρστεν Ντανστ) αλλά να φέρει στο αγρόκτημα και τον γιο της γυναίκας του (Κόντι Σμιτ-ΜακΦι), θα αλλάξει τον χαρακήρα του Φιλ – και φυσικά προς ποια κατεύθυση θα είναι αυτή η αλλαγή; Εκεί η ταινία αρχίζει σιγά -σιγά να δείχνει τις κρυφές διαθέσεις της, ένα βαθιά ψυχαναλυτικό δράμα, όχι μακρινό από τη «λογική» των «Μαθημάτων πιάνου» της ίδιας σκηνοθέτριας που εδώ και μετά από πάρα πολύ καιρό, μας προσφέρει μια πραγματικά καλή, ουσιαστική ταινία.

Ποτέ δεν με ενδιέφεραν οι «Sopranos»· σε ό,τι έχει να κάνει με όλους αυτούς τους Iow Iife ψυχοπαθείς ιταλιάνους «ψιλικατζήδες» γκάνγκστερ της Νέας Υόρκης και των περιχώρων της, τα «Καλά παιδιά» μου έφταναν και μου περίσσευαν. Και θεωρώ ότι αυτό το μάτσο αποβράσματα, όλα κατευθείαν για το άσυλο, το σινεμά και η τηλεόραση τα έχει εξωραΐσει σε βαθμό χυδαιότητας και σημείο απελπισίας. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι η κρίση μου απέναντι στους «Αγίους της μαφίας» (The Many Saints of Newark, HΠΑ, 2021) του Αλαν Τέιλορ θα πρέπει ντε και καλά να είναι αρνητική μόνο και μόνο επειδή η ταινία αναφέρεται στους «Sopranos». Εντάξει, μια προκατάληψη την είχα. Ομως στ’ αλήθεια, πέραν αυτής της ελαφριάς προκατάληψης, τίποτα δεν λειτουργεί καλά σ’ αυτήν την ταινία. Κατ’ αρχάς αν δεν έχεις υπόψη σου τη σειρά δεν καταλαβαίνεις ποιος είναι ποιος. Ολα είναι δεδομένα. Γιατί; Είμαστε υποχρεωμένοι να ξερουμε τους «Sopranos»; Αλλά πες ότι αυτό το ξεπερνάμε. Ποια είναι η υπόθεση; Υποτίθεται ότι παρακολουθούμε το υπό ποιες συνθήκες μεγάλωσε και έγινε το «κτήνος» που έγινε ο Τόνι Σοπράνο (ρόλος ζωής για το Τζέιμς Γκαντολφίνι στη σειρά). Το θέμα δηλαδή είναι η παιδική ηλικία ενός μελλοντικού κτήνους. Πρόσχημα με άλλα λόγια ώστε να ξαναδούμε, για χιλιοστή φορά στη ζωή μας, αγράμματους αγροίκους της πόλης να μιλάνε φτύνοντας, να κάνουν κρύα αστεία μεταξύ τους, να φωνάζουν χωρίς λόγο με αυτή την απαίσια προφορά των Ιταλοαμερικανών και να σκοτώνονται μεταξύ τους επίσης χωρίς λόγο. Δεν προσφέρει απολύτως τίποτα αυτή η ασταμάτητη διαδοχή στιγμιοτύπων άνευ λόγου βίας τα οποία βιώνει ο απροσάρμοστος, στα όρια του αυτιστικού, Τόνι (ο πραγματικός γιος του Τζέιμς Γκαντολφίνι, Mάικλ) και στα οποία πρωτοστατεί ο θείος του (Αλεσάντρο Νίβολα): ένας κοκέτης με I.Q. υπό του μηδενός που ενώ δίνει συμβουλές στον ανιψιό του, σκοτώνει τον ίδιο τον πατέρα του (Ρέι Λιότα) ανοίγοντας το κεφάλι του σαν καρπούζι από τα κτυπήματα στο βολάν του αυτοκινήτου. Χάρισμά σας και το καρπούζι και τα κουκούτσια του!

Δεν περίμενα κάτι περισσότερο από το «Karditsa forever» (Ελλάδα, 2021), την τελευταία «κωμωδία» του Στράτου Μαρκίδη. Παραδέχομαι όμως ότι δεν περίμενα και κάτι λιγότερο από εκείνη της οποίας είναι κάτι σαν «συνέχεια». Θέλω να πω είναι πραγματικά πάρα πολύ δύσκολο να κάνεις μια ταινία χειρότερη από το «I Iove Karditsa». Θέλει κόπο, θέλει σχέδιο, θέλει προγραμματισμό, θα μπορούσα να πω ότι θέλει πραγματικό πάθος. Πίστη. Και ναι, ο Μαρκίδης έχει πάθος, έχει πραγματικά πιστέψει ότι είναι ικανός να φτιάξει αυτή την ταινία όσο χειρότερη μπορεί να γίνει. Και μπράβο του. Τα κατάφερε.

Προβάλλονται επίσης το ντοκιμαντέρ «Βαβέλ – Από τη σιωπή στην έκρηξη» του Μελέτη Μοίρα που αφορά την ιστορία του περιοδικού Βαβέλ και το ενάρετων μηνυμάτων, ινδικό σύγχρονο παραμύθι «ενηλικίωσης» του Μπραχμαάτ Σινγκ «Φευγαλέα σπουργίτια» («Jhalki», 2019) με θέμα την προσπάθεια ενός κοριτσιού να βρει τον χαμένο, μικρότερο αδελφό της σε μια κοινωνία βίας, απάνθρωπων συμπεριφορών και διακίνησης παιδιών.

Βαθμολογία

(από 0 έως 10)

l «Μπενεντέτα»: 8

l «Η εξουσία του σκύλου»: 8

l «Οι άγιοι της μαφίας»: 0

l «Karditsa forever»: 0