Βάζουμε στην πρίζα την ενεργειακή αναβάθμιση 50.000 κατοικιών

^«Κυρία Σδούκου πότε θα ανοίξει το Εξοικονομώ;». Είναι μια ερώτηση που ακούω καθημερινά από πολλούς πολίτες. Η ακριβής ημέρα – που είναι πολύ κοντά – δεν έχει τόση σημασία, αφού στο νέο πρόγραμμα δεν υπάρχει πλέον χρονική προτεραιότητα για την υποβολή των αιτήσεων και όλοι οι δικαιούχοι θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν. Αυτό που έχει σημασία είναι το βαθύτερο νόημα που υποκρύπτει η ερώτηση, καθώς αποτυπώνει το φλογερό ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για το Εξοικονομώ, το δημοφιλέστερο από όλα τα προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται με ευρωπαϊκούς πόρους.

Το Εξοικονομώ έχει συμβάλει έως σήμερα στην ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 100.000 νοικοκυριών. Στόχος του νέου Προγράμματος είναι να «ανεβάσουμε ταχύτητα», αναβαθμίζοντας άλλες 50.000 κατοικίες. Είναι ο μόνος τρόπος αν θέλουμε να ανακαινίσουμε ή και να αντικαταστήσουμε το 15% των κατοικιών, έως το 2030, με κτίρια μηδενικής ή σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης. Ενα έργο τιτάνιο, αν αναλογιστεί κανείς ότι η χώρα μας διαθέτει γηρασμένο κτιριακό απόθεμα και τα Προγράμματα που μέχρι τώρα υλοποιήσαμε δεν επαρκούν. Εξού και τα παράπονα των πολιτών που δεν κατάφεραν να συμπεριληφθούν σε αυτά έως τώρα. Εχουν δίκιο!

Στο υπουργείο δεν χάσαμε χρόνο. Αφουγκραστήκαμε την αγωνία της κοινωνίας και αποφασίσαμε να αλλάξαμε εκ βάθρων τη φυσιογνωμία του Νέου Εξοικονομώ. Ξεκινήσαμε προσθέτοντας ένα σημαντικό ποιοτικό χαρακτηριστικό. Την υποχρεωτική Ταυτότητα Κτιρίου, που επιδοτείται στο πλαίσιο του Προγράμματος και συμβάλλει στον περιορισμό της γραφειοκρατίας.

Υστερα, επειδή η συμμετοχή ήταν πράγματι πολύ υψηλή, ειδικά στον τελευταίο κύκλο, στο νέο και ενισχυμένο Εξοικονομώ 2021, αποφασίσαμε ότι η επιχορήγηση θα δίδεται κατά προτεραιότητα σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Καταργήσαμε τη χρονική ιεράρχηση υποβολής αιτήσεων και θεσπίσαμε διαφανή κριτήρια αξιολόγησης. Δημιουργήσαμε, μεταξύ άλλων, μια νέα κατηγορία αποκλειστικά για τα ευάλωτα νοικοκυριά με ξεχωριστό προϋπολογισμό 100 εκατ. ευρώ, ώστε να ενισχύσουμε τις πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας. Προχωρήσαμε όμως και ένα βήμα παραπέρα. Μέσω του προγράμματος παρέχουμε εγγυήσεις για τον τραπεζικό δανεισμό των νοικοκυριών που δεν μπορούν να καλύψουν το ποσοστό της συμμετοχής τους με ίδια κεφάλαια. Σημειώνω δε ότι τα δάνεια είναι άτοκα για όλους τους ωφελούμενους.

Το Εξοικονομώ δεν θα λειτουργούσε αποτελεσματικά στην παρούσα φάση, εάν δεν λάμβανε υπόψη και μια άλλη σημαντική παράμετρο: τις επιπτώσεις από την εκρηκτική άνοδο στις τιμές των πρώτων υλών. Γι’ αυτό αυξήσαμε κατά 15% τα όρια των δαπανών για μια ευρεία γκάμα υλικών και για όλο το εύρος των απαιτούμενων παρεμβάσεων, ώστε να ανταποκριθούμε στις νέες συνθήκες της αγοράς.

Με τις δράσεις μας εκτιμούμε πως θα υπερβούμε σε ποσοστό 108% τον ετήσιο στόχο του ΕΣΕΚ για την εξοικονόμηση ενέργειας από παρεμβάσεις σε κτίρια! Θέτουμε φιλόδοξους στόχους, έχουμε σχέδιο για το πώς να τους επιτύχουμε και αυτό αναγνωρίζεται. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα κέρδισε 10 θέσεις στη διεθνή κατάταξη ως προς τον Δείκτη Κλιματικών Επιδόσεων, σύμφωνα με την έκθεση που καταρτίζει το Ινστιτούτο Germanwatch και σήμερα βρίσκεται στην 24η θέση μεταξύ 64 χωρών. Ανάμεσα στα κριτήρια που εξετάζονται για την κατάταξη των χωρών περιλαμβάνεται και η ενεργειακή απόδοση.

Στο ΥΠΕΝ εργαστήκαμε με προσήλωση για το νέο Εξοικονομώ 2021, έχοντας ως ζητούμενο να παρουσιάσουμε ένα πρόγραμμα σωστά δομημένο και δίκαιο για τους πολίτες. Παρά τις όποιες παραλείψεις, θεωρώ πως το πετύχαμε. Μένει… η εκκίνηση για να διαπιστωθεί και στην πράξη.

Η Αλεξάνδρα Σδούκου είναι γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας