Στα σκουπίδια 142 κιλά τροφίμων τον χρόνο

Στα σκουπίδια καταλήγουν κάθε χρόνο περισσότεροι από 1,48 εκατ. τόνοι τροφίμων σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ (UnepFood Waste Index 2021), κατατάσσοντας τη χώρα μας ανάμεσα στις πλέον σπάταλες χώρες διεθνώς. Εξίσου αποκαλυπτικά της αλόγιστης σπατάλης που συντελείται στην Ελλάδα είναι τα ευρήματα της Ερευνας Εισοδήματος και Συνθήκων Διαβίωσης των Νοικοκυριών της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2020, σύμφωνα με τα οποία κάθε κάτοικος πετάει 142 κιλά τρόφιμα κάθε χρόνο!

Από τα συνολικά 142 κιλά τρόφιμα που σπαταλούνται κάθε χρόνο ανά άτομο, 109 κιλά αφορούν τα νοικοκυριά, 26 τον τομέα της εστίασης και 7 κιλά τον τομέα του λιανεμπορίου. Παρότι τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι καταναλωτές ευαισθητοποιούνται σε θέματα σπατάλης, έχουμε, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, πολύ δρόμο να διανύσουμε για να φθάσουμε στο επιθυμητό επίπεδο. Είναι ενδεικτικό πως μόλις το 36% των νοικοκυριών δηλώνει πως δεν πετάει φαγητό! Ερευνα του Χαροκόπειου Πανεπιστήμιου που έγινε σε συνεργασία με μεγάλο σουπερμάρκετ έδειξε ότι για μια τετραμελή οικογένεια, η σπατάλη ανέρχεται στα 392,8 κιλά τροφίμων ετησίως και από αυτές τις ποσότητες, σχεδόν οι μισές θα μπορούσαν να είχαν διασωθεί, να καταναλωθούν και να μην πεταχτούν στα σκουπίδια. Ενδεικτικά κάθε χρόνο μια τετραμελής οικογένεια πετάει 35,6 κιλά σε λαχανικά, 24,8 κιλά σε φρούτα, 22 κιλά σε αρτοσκευάσματα, 20 κιλά σε γαλακτοκομικά, 12,4 κιλά σε ζυμαρικά και ρύζι, 10,8 κιλά σε πατάτες, 10,4 κιλά σε κρέας και ψάρι, 4,4 κιλά σε αβγά.

Ολα αυτά, τη στιγμή που σχεδόν το 13% του πληθυσμού βρίσκεται σε επισιτιστική ανασφάλεια και 45,8% των φτωχών νοικοκυριών στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ την περασμένη χρονιά το 13,2% του πληθυσμού εξέφρασε ανησυχία ότι δεν θα είχε αρκετή τροφή για να καλύψει τις ανάγκες του, το 12,8% δεν είχε τη δυνατότητα να τραφεί με υγιεινή και θρεπτική τροφή, τo 14,1% του πληθυσμού έφαγε μόνο ορισμένα είδη τροφών, 6,2% αναγκάστηκε να παραλείψει ένα γεύμα, τo 6,6% έφαγε λιγότερο από όσο θεωρούσε ότι είχε ανάγκη και το 2,2% πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή.

Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται σε διεθνές επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του WWF κάθε χρόνο σχεδόν 1,3 δισ. τόνοι τροφής καταλήγουν στα σκουπίδια, όταν σχεδόν 900 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται. Τα 1,3 δισ. τόνοι τροφής είναι μια ποσότητα που θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες 3,6 δισ. ανθρώπων σε τροφή. Σήμερα πάνω από το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων σπαταλιέται ενώ θα μπορούσε να αξιοποιηθεί.

Το πρόβλημα της σπατάλης των τροφίμων αποτελεί μείζον κοινωνικό ζήτημα και η αντιμετώπιση είναι ένας από τους στόχους του ΟΗΕ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ο οποίος φιλοδοξεί να την περιορίσει κατά 50% έως το 2030. Και αυτό γιατί έχει και σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα στους φυσικούς πόρους.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν την περασμένη εβδομάδα σε διαδικτυακό συνέδριο για την παραγωγή τροφίμων, στην ΕΕ απαιτείται το 34% του εδάφους και το 69% των ποσοτήτων νερού ενώ το 8%-10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου οφείλονται σε τρόφιμα που δεν καταναλώνονται και καταλήγουν στα σκουπίδια. Η παγκόσμια σπατάλη τροφίμων εκτιμάται γύρω στους 931 εκατ. τόνους, εκ των οποίων το 61% προέρχεται από τα νοικοκυριά, 26% από την εστίαση και 13% από το λιανικό εμπόριο.

Με δεδομένα αυτά η ΕΕ έχει αναλάβει πρωτοβουλία, που εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», με σκοπό να προτείνει δεσμευτικούς στόχους για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων, ενώ με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της σπατάλης φαγητού, στις 29 Σεπτεμβρίου, παρουσίασε τη δημιουργία του «EU Food Loss and Waste Prevention Hub», δηλαδή μιας ψηφιακής πλατφόρμας για την πρόληψη της απώλειας και σπατάλης φαγητού (https://ec.europa.eu/food/safety/food_waste/eu-food-loss-waste-prevention-hub).Η πλατφόρμα διαθέτει στοιχεία ανά κράτος μέλος, καλές πρακτικές και εργαλεία ώστε ο επισκέπτης όχι μόνο να ενημερώνεται αλλά και να γίνει μέρος της λύσης.