Υμνοι στη γυναίκα

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη μοναδικότητα του σινεμά του Πέδρο Αλμοδόβαρ, καθώς είναι ένα σινεμά που προέρχεται πάντα και πρωτίστως από την καρδιά του, ένα σινεμά που δεν υποχωρεί ποτέ σε συμβάσεις, ένα σινεμά που ξεχωρίζει τόσο για την αισθητική όσο και για την ειλικρίνειά του. Ακόμα και οι πιο αδύναμες δημιουργίες του Αλμοδόβαρ – ταινίες όπως η «Χουλιέτα» ή το «Δεν κρατιέμαι» – μπορούν να σε παρασύρουν στον κόσμο τους γιατί η δημιουργική αλήθεια τους είναι πολύ βαριά και χωρίς σκιές.

Στην τελευταία ταινία του «Παράλληλες μητέρες» («Madres paralelas», Ισπανία, 2021), που εκτίμησα ιδιαιτέρως, χωρίς όμως να την εντάξω στις αγαπημένες μου «αλμοδοβαρικές» δημιουργίες, ο ισπανός σκηνοθέτης υποκλίνεται για μία ακόμη φορά στον κόσμο των γυναικών, έναν κόσμο που έχει τιμήσει με πολλές ταινίες, κορυφαία των οποίων το «Ολα για τη μητέρα μου». Εδώ έχει στα χέρια του δύο εγκύους, δυο γυναίκες διαφορετικής γενιάς και κουλτούρας, η μια καταξιωμένη διάσημη φωτογράφος (Πενέλοπε Κρουθ), η άλλη (Μιλένα Σμιτ) νεότερη και με «προβληματικό» παρελθόν. Με αφετηρία τη γνωριμία τους στο μαιευτήριο, η ταινία αφηγείται σε απαλούς τόνους, χωρίς «εκρήξεις» και με μια αξιοθαύμαστη ψυχραιμία την ιστορία τους – και εφόσον μιλάμε για ταινία του Π. Αλμοδόβαρ, ξέρουμε πολύ καλά ότι αυτές οι δύο ιστορίες θα κρύβουν εκπλήξεις μέσα σε μια δαντέλα ποικίλων συναισθημάτων.

Και όντως αυτό το σιντριβάνι συναισθημάτων, παρά τους δαιδάλους στους οποίους όμως ο σεναριογράφος Αλμοδόβαρ μπαίνει με σιγουριά και αποφασιστικότητα, σε λούζει ευχάριστα και ανεπιτήδευτα. Ο άνθρωπος ήταν πάντα προτεραιότητα του Αλμοδόβαρ και οι «Παράλληλες μητέρες» μυρίζουν ανθρωπιά από το πρώτο μέχρι το τελευταίο των 120 λεπτών διάρκειάς τους. Ωστόσο, αυτή τη φορά (και ίσως περισσότερο από κάθε άλλη ταινία του) η έννοια του παρελθόντος δεν είναι απλώς καταλυτική, αλλά τελικά το ίδιο το «κλειδί» της ταινίας. Επίσης, σε μία από τις πιο συμφιλιωτικές στιγμές της καριέρας του ο σκηνοθέτης αγγίζει και πολιτικές πτυχές της Ιστορίας της πατρίδας του – κάτι καινούργιο για αυτόν. Αναζητεί και βρίσκει τρόπους εξισορρόπησης με τους δαίμονες παλαιών, σκληρών εποχών, αυτούς τους δαίμονες που όλοι έχουμε μέσα μας και δεν μπορούμε πάντα να διαχειριστούμε.

ΧΡΥΣΟΣ ΦΟΙΝΙΚΑΣ. Βλέποντας ξανά το «Titane» (Γαλλία, 2021), μετά τη φρίκη που ένιωσα όταν το είδα για πρώτη φορά στο τελευταίο φεστιβάλ των Καννών – όπου το ξεκαθαρίζω από την αρχή ότι απέσπασε εντελώς αδικαιολόγητα τον Χρυσό Φοίνικα -, ομολογώ ότι το αντιμετώπισα με μεγαλύτερη κατανόηση, ίσως και συμπάθεια. Είναι εμφανές ότι η ταινία της Τζουλιά Ντουκουρνό προσπαθεί να αποκτήσει έναν συμβολικό χαρακτήρα, φτιαγμένη κατά τέτοιον τρόπο ώστε να δείχνει κάτι σαν σημαία της γυναικείας αποφασιστικότητας και δύναμης απέναντι στην επικράτεια του «κακού» άντρα (όπως και των «κακών» γυναικών). Θέλει επίσης να πει κάτι και για τη μητρότητα, ακόμα κι αν το σεξ γίνεται με ένα αυτοκίνητο (μέσα στο αυτοκίνητο). Το παράδοξο όσο και μέχρι ενός σημείου ενδιαφέρον είναι ότι για να τα κάνει όλα αυτά η Ντουκουρνό ακολουθεί την εντελώς ανορθόδοξη οδό της ταινίας τρόμου (κάτι ανάμεσα σε ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ και splatter του αισχίστου είδους). Τουλάχιστον μέχρι λίγο πριν από τη μέση περίπου, όταν  εμφανίζεται ο βασικός ανδρικός χαρακτήρας (Βενσάν Λιντόν) και δίνει στην τερατώδη αυτή ταινία μια  διαφορετική, πιο ανθρώπινη μορφή. Βέβαια, το σοκ του τρόμου στο πρώτο μισό της ταινίας είναι τόσο έντονο που η ταινία φτάνει πολύ κοντά στο σημείο να γίνει απωθητική, πέρα από το ότι είναι ούτως ή άλλως ενοχλητική. Η Αγκάτ Ρουσέλ σκοτώνει κυριολεκτικά όποιον βρει μπροστά της, και όχι πάντα επειδή έχει κάποιον λόγο για να το κάνει. Υποτίθεται ότι είναι ένα ταλαιπωρημένο παιδί που μετά από ένα τροχαίο ζει ως εκ θαύματος με τιτάνιο στον εγκέφαλο. Η εγκληματική της μανία είναι σεναριακά αδικαιολόγητη, η πρόκληση για την πρόκληση είναι απολύτως δικαιολογημένη γιατί μόνο έτσι η ταινία θα μπορούσε να γίνει «θέμα»· και όντως έγινε.

Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΑΡΙΘΑ.H ταλαιπωρία μέχρι να έρθει η στιγμή της καταξίωσης της Αρίθα Φράνκλιν, βασίλισσας της μουσικής soul, είναι το σκέλος της ιστορίας που απασχολεί κυρίως τη σκηνοθέτρια Λισλ Τόμας της ταινίας «Respect» (ΗΠΑ, 2021), όπου η Τζένιφερ Χάντσον (Οσκαρ Β’ ρόλου για το «Dreamgirls») φτιάχνει ευπρόσωπα το πορτρέτο της τραγουδίστριας. Η αντιπαλότητα με τον αυστηρό ευαγγελιστή πατέρα της (Φόρεστ Γουίτακερ), η εκμετάλλευση καθώς και η βάναυση συμπεριφορά του συντρόφου της Τεντ Γουάιτ (Μάρλον Γουέιανς), ή ο υπόγειος ανταγωνισμός με τις αδελφές της, με τις οποίες τελικά συνδημιούργησε τη μεγάλη επιτυχία της «Respect», αλλά και το έμφυτο ταλέντο της τόσο μπροστά στο μικρόφωνο όσο και πάνω στα πλήκτρα του πιάνου είναι στοιχεία που συνθέτουν αυτό το πλήρες και πλούσιο σε λεπτομέρειες βιογραφικό δράμα που θα εκτιμήσουν αφάνταστα οι λάτρεις της συγκεκριμένης μουσικής. Ταυτόχρονα, η ταινία επισημαίνει τον ακούραστο αγώνα της φανατικής θεούσας Φράνκλιν υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών για τα οποία δεν σταμάτησε να μάχεται μέχρι το τέλος της ζωής της, το 2018 σε ηλικία 76 ετών.

ΓΡΑΦΙΚΗ ΒΙΑ.Γυναίκα σε πρώτο πλάνο και στην ταινία του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν «Η νύχτα με τις μάσκες 2» («Halloween Kills» ΗΠΑ, 2021), αλλά και πάλι η Τζέιμι Λι Κέρτις οφείλει τη μισή καριέρα της στην ίδια ηρωίδα της πρώτης και κλασικής για το είδος της ταινίας τρόμου του Τζον Κάρπεντερ «Η νύχτα με τις μάσκες» (1978). Σαράντα τρία χρόνια αργότερα η ηθοποιός καλά κρατεί (αν και για αρκετή ώρα τη βλέπουμε ξαπλωμένη σε φορείο), όχι όμως και ο μύθος που σέρνεται στην επανάληψη και το αίμα – σημείο που νιώθεις ότι το μόνο που άλλαξε από την προηγούμενη ταινία της σειράς αυτής, όπως εξάλλου το περιμένεις, είναι η βία: εδώ περισσότερη και γραφικότερη. Ο κατ’ εξακολούθηση δολοφόνος Μάικλ Μάγερς κάνει αυτό που ξέρει καλά να κάνει: τεμαχίζει με σιδηροπρίονα πυροσβέστες, χώνει μακρόστενες neon λάμπες σε απροστάτευτους λαιμούς και πάει λέγοντας. Μέχρι πότε θα τα βλέπουμε όλα αυτά; Μα μέχρι να σταματήσει να πέφτει το παραδάκι στα ταμεία φυσικά. Προς το παρόν φαίνεται ότι το «Halloween», μετά την «ανανέωσή» του από τον καλό σκηνοθέτη Ντ. Γκ. Γκριν, έχει ψωμί. Εμείς όμως έχουμε πια βαρυστομαχιάσει.

ΠΡΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΕΠΙΣΗΣ. Επίσης στις αίθουσες η ταινία κινουμένων σχεδίων «Οικογένεια Ανταμς 2», συνέχεια των κινουμένων σχεδίων του 2019 που με τη σειρά τους οφείλουν την ύπαρξή του στις «ανθρώπινες» ταινίες της δεκαετίας του 1990 και στην ομότιτλη σειρά της δεκαετίας του 1960. Σε σκηνοθεσία Γκρεγκ Τίρναν, Κόνραντ Βέρνον. Aναζητήστε, τέλος, σε διαδικτυακή προβολή την ταινία της Τζούια Φον Χάινζ «Κι Αύριο, ο Κόσμος Ολος» («Und morgen die ganze Welt», 2020), επίσημη πρόταση της Γερμανίας για τα πρόσφατα Οσκαρ. Τα προσωπικά κίνητρα της πολιτικοποιημένης σύγχρονης νεολαίας έρχονται σε αντιπαράθεση με τη μάστιγα του νεοναζισμού που φουντώνει όλο και περισσότερο στη χώρα. Με τους Μάλα Εμτε, Νόα Αμβιέντε κ.ά. Διαδικτυακά εισιτήρια στο www.viva.gr