Το μπρα ντε φερ και οι ελληνικές επιδιώξεις

Ενα ανανεωμένο σύμφωνο συμβίωσης των ευρωπαϊκών κρατών με τους δημοσιονομικούς κανόνες κυοφορείται, με τις κυβερνήσεις των κρατών που απαρτίζουν την Ενωση να ετοιμάζονται για ένα σκληρό μπρα ντε φερ.

Η επανεκκίνηση των διαβουλεύσεων έριξε μεν αυλαία, όμως τα χαρτιά θα ανοίξουν το 2022 με στόχο την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το 2023. Από τις τοποθετήσεις των ευρωπαϊκών αξιωματούχων δίνεται προσώρας ένα στίγμα προθέσεων.

Το θετικό νέο – κάτι που επιθυμεί και η Ελλάδα – είναι πως βρίσκεται στο τραπέζι ένας διαφορετικός τρόπος υπολογισμού του κριτηρίου του χρέους και του στόχου. Η υποχρέωση για διατήρηση του χρέους στο 60% του ΑΕΠ αποτελεί έναν άπιαστο πλέον στόχο, δεδομένου ότι το 2020 το συνολικό δημόσιο χρέος της ευρωζώνης έφτασε στο 98% του ΑΕΠ (από 84% το 2019) και στην Ελλάδα το 200%.

Σκιαγραφείται ένας καμβάς στον οποίο μπαίνει πλέον η προτεραιότητα της βιώσιμης ανάπτυξης και η αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησης με φόντο τις τεράστιες επενδυτικές ανάγκες και την κλιματική κρίση.

Ενόψει της προετοιμασίας της διαπραγμάτευσης και κατόπιν σχετικού αιτήματος του υπουργείου Οικονομικών, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής κατέθεσαν προτάσεις.

Στη γνωμοδότηση του Γραφείου Προϋπολογισμού αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι το κριτήριο του χρέους στο 60% του ΑΕΠ – ως τιμή αναφοράς για όλα ανεξαιρέτως τα κράτη – μέλη – είναι ιδιαίτερα περιοριστικό και πρακτικά ανεφάρμοστο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δημόσιες επενδύσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, θα πρέπει να αυξηθούν σημαντικά, ενώ για  το Ταμείο Ανάκαμψης επισημαίνεται πως θα πρέπει να μετεξελιχθεί σε έναν μόνιμο μηχανισμό μακροοικονομικής σταθεροποίησης.

Προτείνεται το δικαίωμα κάθε κράτους ξεχωριστά να αίρει τους κανόνες για να αντιμετωπίζει έκτακτες δυσμενείς συνθήκες.

Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο θεωρεί πως ως κεντρικός στόχος θα πρέπει να καθορίζεται η διατηρησιμότητα του δημόσιου χρέους. Ο στόχος να εξειδικεύεται με την καθιέρωση ποσοτικοποιημένων στόχων για το δημόσιο χρέος, οι οποίοι προσδιορίζονται από την Επιτροπή σε συνεργασία με κάθε κράτος – μέλος, σε ορίζοντα 5 έως 10 ετών, στη βάση ανεξάρτητης εθνικής αξιολόγησης των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών δανεισμού, του προβλεπόμενου μέσου ρυθμού ονομαστικής μεγέθυνσης και του ποσοστού της ανεργίας.