Εκατό «Σπαράγματα της Γαλλίας» σε ένα οδοιπορικό – ακτινογραφία της χώρας

Δύο τινά κυριαρχούσαν χθες στη γαλλική επικαιρότητα. Το νέο βιβλίο που κυκλοφόρησε ο σοσιαλιστής πρώην πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, εκτοξεύοντας μύδρους κατά πάντων, κατηγορώντας τον Εμανουέλ Μακρόν ότι πηγαίνει όπου φυσάει ο άνεμος και στηλιτεύοντας τους «λιλιπούτειους» υποψήφιους της Αριστεράς για τη γαλλική προεδρία, καθώς και το κάκιστο «χιούμορ» που έκανε ο ακροδεξιός σχεδόν υποψήφιος Ερίκ Ζεμούρ, σε μια έκθεση αφιερωμένη στην εσωτερική ασφάλεια των κρατών, όταν άρπαξε ένα εκτιθέμενο τουφέκι υψηλής ακρίβειας, το έστρεψε εναντίον των δημοσιογράφων και φώναξε: «Τέρμα τα αστεία! Κάντε πίσω, πάμε, πίσω!». Στο μεταξύ, ο σοβαρός Τύπος συνέχιζε να κάνει τη δουλειά του.

Συνολικά 100 δημοσιογράφους, και άλλους τόσους φωτορεπόρτερ, έστειλε η «Monde» σε ισάριθμα χωριά και γειτονιές, σχολεία, εργοστάσια και συλλόγους, καφέ ή κομμωτήρια, προκειμένου να δώσει τον λόγο στους πολίτες, να αφηγηθούν «τις αμφιβολίες τους, τα όνειρά τους, τους φόβους τους, τις διαφωνίες τους, την αλληλεγγύη τους», προκειμένου να διαπιστώσει «πώς τα πάνε οι Γάλλοι» σε αυτό το μεταίχμιο, στην έξοδο από μια φοβερή υγειονομική κρίση, στην αρχή μιας νέας προεκλογικής εκστρατείας ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης. Αυτά τα εκατό «Σπαράγματα της Γαλλίας» θα δημοσιευτούν τις επόμενες δύο εβδομάδες στην εφαρμογή, στο περιοδικό και στο καθημερινό φύλλο της εφημερίδας. Στο μεταξύ, όμως, ο διευθυντής της, ο Ζερόμ Φενολιό, παρουσίασε τα τρία συμπεράσματα του ρεπορτάζ.

Πρώτον και κύριον, σημείωσε χθες στο κύριο άρθρο της εφημερίδας: το σενάριο του εμφυλίου πολέμου είναι πλαστό. Το ίδιο κι εκείνο μιας κατάρρευσης του έθνους ή μιας διάλυσης της γαλλικής κοινωνίας. «Η χώρα μας δεν είναι η καρικατούρα που θέλουν να πιστέψουμε οι προφήτες και οι επιχειρηματίες του μίσους, που διακηρύττουν μια νοσταλγική, ενίοτε ρατσιστική θεώρηση της κοινωνίας. Η Γαλλία δεν μοιάζει σε αυτό το κλισέ ενός έθνους που συνοψίζεται στη βία, στον φόβο και όπου η δημόσια συζήτηση πρέπει, υποτίθεται, να περιοριστεί στη μετανάστευση, την ανασφάλεια ή τα ταυτοτικά ζητήματα».

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πως η γαλλική κοινωνία άντεξε ενώ διήνυσε, όπως και ο υπόλοιπος πλανήτης, μια πρωτοφανή υγειονομική, κοινωνική και οικονομική κρίση με την πανδημία της Covid-19. «Ποτέ, εκτός από τις περιόδους που ακολούθησαν τους πολέμους, δεν υπήρξαν τέτοιες δημοσιονομικές μεταφορές, μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, ώστε να γίνει πράξη η εθνική αλληλεγγύη, ιδίως για να αποζημιωθούν εκείνοι που δεν μπορούσαν πλέον να εργαστούν».

Η τρίτη διαπίστωση αυτού του εντυπωσιακού ρεπορτάζ είναι μια αποσύνδεση ανάμεσα στη σημερινή φύση των πολιτικών συζητήσεων και τις προσδοκίες της γαλλικής κοινωνίας. «Ακούγοντας μόνο όσους κάνουν θόρυβο, στον δρόμο, στα σόσιαλ μίντια ή στα τηλεοπτικά πλατό, κρίνοντας την κατάσταση της χώρας μόνο μέσω των ιστοριών που προβάλλονται σε αυτά, σίγουρα κάνουμε λάθος διάγνωση». Αυτό δεν σημαίνει πως όλα πάνε καλά, ξεκαθαρίζει ο Φενολιό, ιδιαίτερα στο μέτωπο των κοινωνικών και γενεακών ανισοτήτων, ούτε ότι δεν είναι πραγματικά τα αίτια συλλογικής ανησυχίας, ιδιαίτερα στον κλιματικό και περιβαλλοντικό τομέα. Και ασφαλώς δεν πρέπει να αποφεύγονται οι δύσκολες, ενίοτε και επώδυνες ερωτήσεις για την κατανομή του πλούτου, το εκπαιδευτικό μοντέλο, το σύστημα υγείας, τη θέση της έρευνας, τις πολιτικές υπέρ της νεολαίας ή τον μελλοντικό επιμερισμό του δημόσιου χρέους. «Αυτά τα μακροπρόθεσμα ζητήματα μοιάζουν σήμερα αρκετά σοβαρά και σημαντικά ώστε να δικαιολογούν τον διάλογο, το να ακούσουμε ο ένας τον άλλο και να οικοδομήσουμε μια γνώμη, προτού αποφασίσουμε». Το μερίδιό της σε αυτή την αποστολή η «Monde» σκοπεύει να το φέρει μέχρι τις εκλογές εις πέρας.