Το Μαξίμου ξαναγράφει τον σχεδιασμό του

Πεδία που μετατρέπονται σε «σκοπέλους» για την κυβέρνηση την οδηγούν σε ανατροπές του προγραμματισμού της τουλάχιστον έως το τέλος του έτους και σε αναδιαμόρφωση προτεραιοτήτων. Νέοι κρίκοι προστίθενται ή απειλούν να ενταχθούν στην αλυσίδα δοκιμασιών, με κυρίαρχο προφανώς την ενεργειακή κρίση, και είναι αυτοί που οδηγούν το Μαξίμου να… ξαναγράψει τον σχεδιασμό του με έναν βασικό στόχο: να μη θολώνουν τα διακυβεύματα των επόμενων εκλογών, δηλαδή η βελτίωση των εισοδημάτων και οι «αλλαγές παντού» με μια ψηφιακή μετάβαση που θα αφορά τους πολλούς, με κοινωνικά θέματα και με εικόνα κυβερνητικής προσήλωσης σε βασικές δεσμεύσεις, όπως οι μόνιμες φοροελαφρύνσεις και η πράσινη ατζέντα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κρατά τον χρονικό ορίζοντα της κάλπης στο 2023 και προς το παρόν ζητεί από τα στελέχη του να ρίξουν το βάρος στην αντιμετώπιση «απειλών».

«Θυσία» το κοινωνικό μέρισμα

Στο πεδίο της ακρίβειας, ο συναγερμός για τις τιμές της ενέργειας κρατά καθημερινά ανοιχτό τον δίαυλο συνεννοήσεων μεταξύ Μαξίμου και οικονομικού επιτελείου. Και επιπλέον φαίνεται να κλείνει ένα – ένα τα παράθυρα για παροχές – μια διανομή κοινωνικού μερίσματος δηλαδή – στο τέλος του έτους. Η κυβέρνηση σε αυτή τη φάση, υπό τον φόβο τυχόν μεγάλης διάρκειας στην ενεργειακή κρίση, εμφανίζεται διατεθειμένη να «σβήσει» τον αρχικό σχεδιασμό της στην προσπάθειά της να μην ανατραπούν άλλες δεσμεύσεις της και πλάνα μόνιμων φοροελαφρύνσεων από το 2022. Εξού και οι διαβεβαιώσεις των κυβερνητικών παραγόντων εστιάζουν πλέον στην «άμεση στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων» και στην «επιπλέον βοήθεια αν χρειαστεί», χωρίς περαιτέρω υποσχέσεις. Εν μέσω πιέσεων άλλωστε και εξελίξεων σε βαθμό που… προλαβαίνουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης (το ενεργειακό πακέτο, για παράδειγμα, που πρωτοπαρουσιάστηκε ξεπεράστηκε από τα γεγονότα σε λίγες ημέρες), η κυρίαρχη αγωνία είναι να λυθεί η δύσκολη δημοσιονομική εξίσωση, χωρίς να απαιτηθούν ευρύτερες τροποποιήσεις στη δημοσιονομική πολιτική. «Προς το παρόν, κάθε κράτος μόνο του…» σχολίαζε πάντως κυβερνητικός παράγοντας σε «γαλάζιο» πηγαδάκι στην πρόσφατη εκδήλωση του Ιδρύματος Καραμανλή την ημέρα που η Κομισιόν ανακοίνωσε «εργαλειοθήκη» για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνική πλευρά δεν επιδιώκει συντονισμό των δράσεων εντός ΕΕ και συμμαχίες χωρών (Γαλλία, Ισπανία κ.λπ.), κάτι που προδιαγράφεται ότι θα αποτυπωθεί στην επικείμενη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες (21-22 Οκτωβρίου). Στο εσωτερικό, ο Μητσοτάκης έχει δώσει εντολή στα στελέχη του να προβάλλουν την πρόθεση της κυβέρνησης να στηρίξει τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα τους ευάλωτους, έχοντας στα σκαριά ειδικό σχέδιο αποπληρωμής των υποχρεώσεων «εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, μέσω ενός συστήματος ρυθμίσεων, ώστε να μην είναι πολύ μεγάλη η οικονομική επιβάρυνση κατά τη διάρκεια του χειμώνα» σύμφωνα με τα πρωθυπουργικά λόγια προς τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτη Σχοινά. Η Αθήνα στηρίζει επίσης την εφαρμογή του μοντέλου «εμβολίων» και για την αγορά φυσικού αερίου ως ΕΕ.

Θέλουν να «γυρίσει» το αίσθημα απαισιοδοξίας

Η κυβερνητική στροφή στην οικονομία φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο ένα βασικό προεκλογικό αφήγημα του Μητσοτάκη. Το σύνθημα «δουλειές – επενδύσεις – μεταρρυθμίσεις» επανέρχεται εμφατικά στην προσπάθεια να μη χαθεί το μήνυμα περί γρήγορης «αλλαγής σελίδας» της χώρας.  Σε ένα απαιτητικό μομέντουμ, η κυβέρνηση θέλει να «γυρίσει» επειγόντως το αίσθημα απαισιοδοξίας στην κοινωνία, όπως το βλέπει να καταγράφεται στις περισσότερες δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος. Οσο κι αν δεν μεταφράζεται σε πολιτικό κέρδος για την αξιωματική αντιπολίτευση και παρά τη σταθερά διψήφια «ψαλίδα» ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ, ο συγκεκριμένος δείκτης προβληματίζει τους επιτελείς της κυβέρνησης. Προ ημερών, αποτυπώνοντας το πολιτικοκοινωνικό κλίμα, η Metron Analysis κατέγραψε ως κυρίαρχες (στο 51%) τις εκτιμήσεις ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, η Pulse επίσης ανέδειξε ότι ένας στους δύο δηλώνει απαισιόδοξος για την πορεία της οικονομίας τους επόμενους μήνες κ.ο.κ. Με αυτά τα δεδομένα, ο Πρωθυπουργός επισπεύδει τη στρατηγική «πορεία προς τον λαό», αναζητώντας συναινέσεις με την πλειονότητα των πολιτών, ώστε αυτές να εκφραστούν και στις επόμενες κάλπες. Η ψηφιοποίηση, η πράσινη μετάβαση, η ενίσχυση του «επιχειρείν», η στήριξη της εργασίας, η προσέλκυση επενδύσεων και οι μεταρρυθμίσεις κυριαρχούν στην ατζέντα ανάπτυξης του Μαξίμου όπως πιστοποιούν οι τελευταίες στοχευμένες παρεμβάσεις του Μητσοτάκη (στην επένδυση της Pfizer στη Θεσσαλονίκη, στον ΙΟΒΕ κ.λπ.). «Η πολιτική έχει τη δύναμη να κάνει τη διαφορά στην καθημερινότητα» έλεγε ο ίδιος από τη Βαλένθια, «όχι μέσω της αυξημένης φορολόγησης, των επιβαρυντικών ρυθμιστικών πλαισίων και της υπέρμετρης παρέμβασης του κράτους, αλλά μέσω των επενδύσεων, των μεταρρυθμίσεων και της δημιουργίας των συνθηκών στην αγορά που δίνουν ώθηση στην επιχειρηματικότητα, την απασχόληση, την ανάπτυξη, αλλά και την αυξημένη παραγωγικότητα».

Στήριξη στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης

Στο μεταξύ με τις πρώτες βροχές ξέσπασε σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση ενόσω το Μαξίμου γνωρίζει ότι θα δέχεται πλέον βολές κατά ριπάς – αλλά και εφ’ όλης της ύλης – από την Κουμουνδούρου. Η πραγματικότητα είναι ότι οι αστικές πλημμύρες αποτελούν έναν από τους κυρίαρχους φόβους των κυβερνητικών, οι οποίοι δεν θέλουν να φανούν αδυναμίες, σύγχυση ή κακός συντονισμός στο «επιτελικό κράτος» ενόψει και του χειμώνα. Στο πλαίσιο αυτό φαίνεται να επιδιώκεται… ενδοκυβερνητική στήριξη στο νεοσύστατο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης. Στόχος είναι δηλαδή για το πρώτο διάστημα να υπάρχει «ομπρέλα» συντονισμού και οργάνωσης στο έργο της πολιτικής ηγεσίας του νέου υπουργείου και από την προεδρία της κυβέρνησης. Αλλωστε οι σοβαρές «πληγές» του καλοκαιριού στην Αττική και στην Εύβοια έφεραν τα πρώτα σοβαρά πλήγματα στην κυβέρνηση και προσωπικά στον Πρωθυπουργό, ο οποίος θέλει ταχύτητες και καλύτερα αντανακλαστικά από όλους τους συναρμόδιους υπουργούς και φορείς. Είναι ενδεικτικό ότι η πρόσφατη ένταξη επιπλέον 36 έργων (μαζί με τα πρώτα 12) στο Ταμείο Ανάκαμψης αφορά και σε έργα περιβάλλοντος και αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.

Εμφαση στις πολιτικές «ήπιας ισχύος»

Ως προτεραιότητα του Μαξίμου έρχεται επίσης μπροστά η κοινωνική πολιτική. Η επένδυση στις λεγόμενες πολιτικές «ήπιας ισχύος» θεωρείται ότι αποδίδει για τη σύσφιγξη των σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πολίτες και σε αυτές συνήθως δεν χωρά σκληρή πολιτική αντιπαράθεση. Αντίθετα, όπως λένε από την κυβέρνηση, ενδιαφέρουν μεγάλο μέρος της κοινωνίας και μπορούν να φέρουν χειροπιαστές αλλαγές στην καθημερινότητα. Προδιαγράφεται ότι στον κύκλο περιοδειών που σκοπεύει να ανοίξει ο Πρωθυπουργός στις επόμενες εβδομάδες (και έπειτα από κάποια προγραμματισμένα ταξίδια εκτός Ελλάδας) θα προβάλλονται πρωτοβουλίες που θα καλλιεργούν την εικόνα «κοινωνικού προσώπου» της κυβέρνησης. Στόχος της, σε κάθε περίπτωση, να περνά το μήνυμα ότι η ανάπτυξη «έχει στο κέντρο της τον άνθρωπο», κατά τα λεγόμενα των κυβερνητικών, «και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών».