«Μια κλεφτή ματιά σε κάτι τόσο σκοτεινό»

Το εν λόγω απόγευμα ήταν το τελευταίο μέρος μιας σειράς ημερών όπου ο Άλαν, η Σαμ και εγώ είχαμε πάει τα επίπεδα κατανάλωσης ουσιών σε νέες αχαρτογράφητες περιοχές. Κάνοντας γκριμάτσες και με ένα συνεχές τρέμουλο είχαμε πιέσει τους εαυτούς μας πολύ πιο πέρα από αυτό που ήταν συνήθως αποδεκτό, ακόμη και για εμάς. Κάποια στιγμή κι ενώ η Σαμ είχε ανέβει τρεκλίζοντας στον επάνω όροφο για να πάει στην τουαλέτα, ο Άλαν και εγώ ακούσαμε ξαφνικά έναν βαρύ γδούπο να αντηχεί στο ταβάνι, ακολουθούμενο από μια σειρά παράξενων χτυπημάτων. Διαισθανόμενοι ότι κάτι έχει πάει τρομερά στραβά τρέξαμε επάνω και βρήκαμε τη Σαμ να σφαδάζει ξαπλωμένη στο πάτωμα, με τους ρόγχους μιας φριχτής κρίσης, το στόμα της γεμάτο άσπρο αφρό και σάλια και τα μάτια της να πεταρίζουν με φρενιασμένους και τρομακτικούς σπασμούς. Ενώ με κατέβαλε τρόμος και τυφλός πανικός, με κάποιο τρόπο ενστικτωδώς ξεκίνησα να χτυπώ την καρδιά της με το πίσω μέρος της παλάμης μου και να αναπνέω με το στόμα μου βαθιά μέσα στο δικό της, μέχρι που επανήλθε με μια βαθιά, κοφτή ανάσα. Για ένα απίστευτα και βασανιστικά ψυχοφθόρο λεπτό οι ζωές μας κρέμονταν από μια πάρα πολύ λεπτή κλωστή. Είχαμε ρίξει μια κλεφτή ματιά σε κάτι που ήταν τόσο σκοτεινό ώστε να μην μπορεί να περιγραφεί. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ και οι συνέπειες αυτού που θα μπορούσε να είχε συμβεί εκείνη τη νύχτα με βασανίζουν ακόμη και σήμερα και μερικές φορές κυκλώνουν το μυαλό μου με μια τρομακτική κυκλική λούπα.

Φυσικά και υπήρξαν γλαφυρά περιστατικά -να ξυπνάω από τα φλας των παπαράτσι στο πάτωμα μιας δημόσιας τουαλέτας στη Στοκχόλμη μέσα σε μια μεθυσμένη αποχαύνωση, αγέλες θυμωμένων αγροίκων να μου πετάνε νομίσματα επί σκηνής στην Κολωνία, απογεύματα γεμάτα Jäggermeister με τυχαίους ποπ σταρ του ’80 στο Όσλο – αλλά το να τα διηγηθώ με λεπτομέρειες πέρα από μια απλή αναφορά θα κάνει αυτό το βιβλίο να διατρέξει τον κίνδυνο να γίνει ακόμη ένα κύμα στην θάλασσα των ιστοριών που περιγράφουν τις ίδιες προβλέψιμες ευχάριστες σχολικές σκανταλιές που υποτίθεται ότι κάνουν όλες οι μπάντες και υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι ποτέ δε θα γράψω αυτό το πράγμα… Θέλω αυτό το βιβλίο να είναι λιγότερο μια λίστα «πραγμάτων που μου συνέβησαν» και περισσότερο μια εξερεύνηση άλλων γεγονότων και των συνεπειών τους και έτσι παρά την γλαφυρή τους φύση, αυτού του είδους οι ταξιδιωτικές ιστορίες είναι από πολλές απόψεις περιφερειακές. Το μόνο ενδιαφέρον πράγμα που μπορώ να θεωρήσω άξιο αναφοράς σχετικά με τις περιοδείες είναι το πόσο εξουθενωτικές είναι. Πάντα έβρισκα την όλη εμπειρία τόσο σωματικά απαιτητική που η νοημοσύνη και η δημιουργικότητα μου έρχονταν σε δεύτερη μοίρα προκειμένου να ικανοποιήσω τον τύραννο του κορμιού μου. Σχεδόν όπως όταν είμαι σε μια πολύωρη πτήση και συνειδητοποιώ ότι μπορώ να δω μόνο αυτό το είδος «παρηγορητικού θεάματος» που δεν θα του έδινα σημασία στην καθημερινή μου ζωή, έτσι αισθάνομαι το επίπεδο του IQ μου να μειώνεται δραματικά όταν είμαι σε περιοδεία. Συνεπώς ποτέ δεν ήμασταν μια από εκείνες τις μπάντες που μπορούσαν να γράφουν τραγούδια όσο είναι σε περιοδεία, ανίκανοι να ενδώσουμε στο κλισέ των μουσάτων, κουρασμένων μουσικών, μαζεμένων σε ένα ακατάστατο δωμάτιο ξενοδοχείου που τζαμάρουν με τις ακουστικές τους κιθάρες, ενώ αγουροξυπνημένοι απόκληροι κάθονται στη γωνία, καπνίζοντας και κάνοντας χειρονομίες. Με εξαίρεση κάποια μουσική φράση ή στίχο που βρίσκει τη θέση του στην πανταχού παρούσα τράπεζα των σημειωματάριων μου, η δημιουργική διαδικασία παγώνει. Με διάφορους τρόπους, κάπως μου αρέσει ο τρόπος που αυτή η επιβεβλημένη αποχή δίνει έναν ρυθμό στον καλλιτεχνικό κύκλο, επιτρέποντας μου να ξεκουράσω το μυαλό μου για λίγο και να αφήσω το υποσυνείδητό μου να δουλέψει. Πάντα φαντάζομαι αυτή τη διαδικασία να μοιάζει λίγο με τον τρόπο που ο αγρότης αφήνει ένα χωράφι άγονο για λίγο καιρό, προκειμένου να γίνει πιο παραγωγικό στο μέλλον.

Ο Ρίτσαρντ (σ.σ.: ο κιθαρίστας Ρ. Όουκς) είναι ο πιο φυσικά ταλαντούχος μουσικός που έχω δουλέψει ποτέ. Έχει μια μυστήρια ικανότητα να ακούει και να διαλέγει στοιχεία της μουσικής τα οποία εγώ δεν ήξερα ότι καν υπάρχουν, πόσω μάλλον να είμαι ικανός να τα παίξω. Αυτή του η απίστευτη ικανότητα με έχει κάνει να σκέφτομαι συχνά μέσα στα χρόνια την διάσημη ρήση του Σοπενχάουερ πως «το ταλέντο πετυχαίνει έναν στόχο που κανένας άλλος δεν μπορεί να πετύχει, η ιδιοφυΐα πετυχαίνει έναν στόχο που κανένας άλλος δεν μπορεί να δει», καθώς η μουσική του αντίληψη πάντα πλησίαζε το αφύσικο και ήταν τόσο διαφορετική από τo ασταθές ταξίδι που προσωπικά έπρεπε να κάνω. Πιστεύω ότι με διάφορους τρόπους πιθανώς να ήταν υπέρ το δέον τεχνικά επιδέξιος, με την ρευστότητα του παιξίματος του να βγαίνει αβίαστα και να του αρνείται τον αγώνα και τα μαθήματα που οι περισσότεροι από εμάς έπρεπε να κάνουμε. Η μουσική για μένα είναι ένα πολύ ενστικτώδες ζήτημα -προσπαθώ να αφήσω τα αυτιά μου να κάνουν τη δουλειά και το μυαλό μου να κάτσει να ξεκουραστεί- κι έτσι ακούγοντας τον Ρίτσαρντ να παίζει μαζί μας εκείνη την πρώτη φορά ήξερα ότι είχαμε βρει το σωστό άτομο.

Brett Anderson

Απογεύματα με κουρτίνες κλειστές Εκδ. Κείμενα, μτφ.Κωστής Χριστοδούλου, 2021 Το βιβλίο αναμένεται τον Νοέμβριο