«Τρενάκι του τρόμου» το ενεργειακό κόστος

Αντιμέτωπα με πρωτοφανείς αυξήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο την ώρα που ο χειμώνας αρχίζει να δείχνει τα δόντια του βρίσκονται νοικοκυριά κι επιχειρήσεις.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν κάνει άλμα 64% από τις αρχές του έτους, ενώ για το ίδιο διάστημα οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν καταγράψει αύξηση χωρίς προηγούμενο που ξεπερνά ακόμη και το 400%. Το ράλι αυτό οδηγεί στα ύψη τις τιμές της ενέργειας, από την αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης μέχρι το ηλεκτρικό ρεύμα και δημιουργεί εκρηκτικό κοκτέιλ που ροκανίζει τα εισοδήματα εν μέσω άλλων αυξήσεων σε πρώτες ύλες και προϊόντα λόγω της πανδημίας.

Οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ που είναι το σημείο αναφοράς για την Ευρώπη έσπασαν τα υψηλά τριετίας και κινήθηκαν ξανά πάνω από τα 83 δολάρια το βαρέλι. Στις ΗΠΑ οι τιμές του πετρελαίου WTI σκαρφάλωσαν πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι που είναι υψηλά επταετίας.

Την ίδια στιγμή οι τιμές του φυσικού αερίου (Dutch TTF Gas Futures) έφτασαν τα επίπεδα ρεκόρ των 116 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έχοντας καταγράψει ενδοσυνεδριακά ακόμη και τιμή 161 ευρώ ανά μεγαβατώρα εν μέσω του σκληρού γεωστρατηγικού πόκερ – και όχι μόνο – που παίζεται με τους αγωγούς και τη Ρωσία.

Οι τιμές στη συνέχεια υποχώρησαν στα επίπεδα των 85 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αλλά παραμένουν υπερτριπλάσιες από αυτές στις αρχές του έτους που διαμορφώνονταν σε μόλις 17 ευρώ.

Η έκρηξη στο ενεργειακό κόστος δημιουργεί μεγάλα προβλήματα όχι μόνο σε νοικοκυριά αλλά και στη βιομηχανική παραγωγή όπου μονάδες εξετάζουν ακόμη και να κατεβάσουν ρολά.

Οι λόγοι για το ράλι αυτό της ενέργειας είναι πολλοί, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις να γίνονται αυτοτροφοδοτούμενες και κανείς να μην μπορεί να προβλέψει πού θα σταματήσουν. Οι βασικότεροι λόγοι είναι οι εξής:

– Η τεράστια ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο από την Ευρώπη μέχρι την Αμερική και την Ασία, καθώς η παγκόσμια οικονομία να προσπαθεί να βγει από την πανδημία και οι δραστηριότητες ξαναπαίρνουν μπροστά.

– Ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του περιλαμβανομένης και της Ρωσίας (ΟΠΕΚ+) δεν ανοίγουν διάπλατα τις κάνουλες της προσφοράς. Στην κορύφωση της πανδημίας οι τιμές του «μαύρου χρυσού» είχαν βουλιάξει και τώρα οι πετρελαιοπαραγωγοί θέλουν να βγάλουν τα σπασμένα με το παραπάνω. Δεν είναι τυχαίο ότι παρά τις απανωτές συνεδριάσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του δεν αυξάνουν άμεσα την παραγωγή ώστε να αποκλιμακωθεί το ράλι των τιμών.

– Στο σκληρό γεωπολιτικό παιχνίδι που παίζεται στο φυσικό αέριο, με τη Ρωσία να επιδιώκει να κερδίσει ευνοϊκότερους όρους για τη λειτουργία του νέου αγωγού Nord Stream 2 ως βασικός προμηθευτής της Ευρώπης. Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκονται στο χαμηλότερο εποχικό τους επίπεδο εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, ενώ οι προμήθειες από την κορυφαία προμηθεύτρια της ηπείρου, τη Ρωσία, είναι χαμηλότερες από το επιθυμητό την ώρα που ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για να διασφαλιστούν μεγαλύτερες προμήθειες για φυσικό αέριο εντείνεται. Η Ασία επίσης έχει μεγάλη ζήτηση σε φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα να κατευθύνονται εκεί περισσότερα φορτία από το Κατάρ και άλλες παραγωγές χώρες, αντί για την Ευρώπη.

– Η «πράσινη μετάβαση» οδήγησε πολλές χώρες στην απόφαση να κλείσουν πυρηνικούς και λιγνιτικούς σταθμούς νωρίτερα από όσο αρχικά προγραμμάτιζαν, με αποτέλεσμα όταν χρειάζονται να τροφοδοτήσουν το σύστημα με περισσότερη ενέργεια να μην μπορούν να το κάνουν.