Γιατί επιβάλλεται ο «επαναπατρισμός» της ευρωπαϊκής παραγωγής

Η κρίση της πανδημίας ανέτρεπε πολλά από τα δεδομένα της αγοράς, υποχρεώνοντας τα στελέχη της να αναθεωρήσουν μέρος των πολιτικών τους, ιδιαίτερα των επενδυτικών. Η επιβολή ενός καθολικού, ενός παγκόσμιου lockdown, που προκάλεσε την πλήρη αναμόρφωση της σχέσης μεταξύ προσφοράς / ζήτησης, με τις γνωστές συνέπειες στην παραγωγή, τις τιμές και την επάρκεια των αγαθών-υπηρεσιών, έφερε στην επιφάνεια και το ζήτημα της ασφάλειας και του ελέγχου των παραγωγικών δομών. Στην Ευρώπη, οι «ισχυροί» της βιομηχανίας, βίωσαν για πρώτη φορά τις βαριές συνέπειες από την υπερσυγκέντρωση των δομών παραγωγής σε μια χώρα, όπως η Κίνα, ή σε μια γεωγραφική περιοχή, όπως η Ασία. Δέκα είναι οι λόγοι για τους οποίους επιβάλλεται η άσκηση μιας νέας πολιτικής, που ακούει στο όνομα nearshoring:

Η διάχυση του παραγωγικού ρίσκου: Το κλείσιμο της αχανούς ασιατικής αγοράς, για λόγους που υπαγόρευσε η παγκόσμια υγειονομική κρίση, εγκλώβισε το παραγωγικό δυναμικό της Ευρώπης σε μια απομακρυσμένη, για την ίδια, περιοχή.

Ο καλύτερος έλεγχος της παραγωγής: Είναι βέβαιο ότι η παραγωγή προϊόντων εντός ευρωπαϊκού εδάφους, θα εξασφαλίσει σε μεγαλύτερο βαθμό ζητήματα σχετικά με την ποιότητα και την ασφάλεια, την εφαρμογή προδιαγραφών, την εξασφάλιση «πράσινου αποτυπώματος» και την τήρηση των θεμελιωδών ευρωπαϊκών αρχών.

Η ταχύτερη – οικονομικότερη διακίνηση αγαθών: Προφανώς τα κόστη παραγωγής στην Ασία είναι χαμηλότερα των ευρωπαϊκών, ωστόσο δεν θα πρέπει να παραγνωρίζονται άλλες παράμετροι, όπως το κόστος μεταφοράς, αλλά και οι χρόνοι διακίνησης και ανταπόκρισης των εταιρειών στις αυξημένες ανάγκες της ζήτησης, κυρίως τις έκτακτες.

Η τόνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας και της ζώνης του ευρώ: Αδιαμφισβήτητα η «επιστροφή» μονάδων παραγωγής από χώρες της Ασίας στην Ευρώπη θα στηρίξει σε μεγάλο βαθμό την οικονομία της, τις επενδυτικές ροές, την αγορά εργασίας κ.ά.

Η διάχυση κεφαλαίων στη μεταποίηση: Η ανάπτυξη νέων βιομηχανικών μονάδων στην Ευρώπη θα δημιουργήσει ευκαιρίες οργάνωσης επιχειρηματικών ζωνών στα «σύνορα» κάθε μετεγκατεστημένης δομής, εντός των οποίων θα αναπτυχθούν μεταποιητικές επιχειρήσεις.

Η εξισορρόπηση των γεωπολιτικών δυνάμεων: Η στροφή μεγάλων παραγωγικών ομίλων από την Ασία στην Ευρώπη, θα εξισορροπήσει γεωπολιτικά την ευρωζώνη έναντι της Κίνας. Θα ενδυναμώσει τη θέση της και τη διαπραγματευτική της δύναμη σε επίπεδο οικονομίας, αλλά και πολιτικής.

Η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης: Τα έκτακτα κονδύλια που θα διατεθούν στην ευρωπαϊκή οικονομία αποτελούν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, μεγάλοι παραγωγικοί όμιλοι να χρηματοδοτήσουν με χαμηλότερο κόστος έναν νέο κύκλο επενδύσεων, για την οργάνωση σύγχρονων μονάδων εντός ευρωπαϊκών συνόρων.

Η τόνωση των διμερών οικονομικών σχέσεων: Η ενίσχυση των ευρωπαϊκών δομών παραγωγής, θα αναβαθμίσει τις οικονομικές σχέσεις των κρατών – μελών της ΕΕ, λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι μέρος των μεταφερόμενων μονάδων από την Ασία στην Ευρώπη δεν θα γίνει κατ΄ ανάγκη στις χώρες όπου έχουν τις έδρες τους οι παραγωγοί, αλλά και σε τρίτες εθνικές αγορές.

Η μεγέθυνση του ευρωπαϊκού τεχνολογικού αποτυπώματος: Η επιστροφή της ευρωπαϊκής παραγωγής στο… φυσικό της χώρο, πέραν των ανωτέρω, θα συμβάλλει τα μέγιστα ώστε η Ευρώπη να ενισχύσει ακόμη περισσότερο το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που διαθέτει έναντι της Ασίας στον τομέα του R&D.

Αναθεώρηση του πλαισίου χορήγησης επενδυτικών κινήτρων: Ο «νομοθέτης», σε κοινοτικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, έχει χρέος να αντιληφθεί τις αλλαγές που επέρχονται στους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας και να λειτουργήσει υποβοηθητικά, ώστε να διευκολύνει τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο.

Ο Αθανάσιος Κελέμης είναι γενικός διευθυντής του Ελληνογερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου