Βαθαίνει η κρίση στη γερμανική Χριστιανοδημοκρατία

Το σίριαλ του δράματος στη γερμανική Χριστιανοδημοκρατία μετά το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία του κόμματος είχε αυτήν την εβδομάδα ένα ακόμη επεισόδιο: την ανακοίνωση του προέδρου του CDU Αρμιν Λάσετ ότι παραιτείται, με δόσεις.

Θα ακολουθήσουν αρκετά επεισόδια ακόμη. Στα αμέσως επόμενα θα παραμείνει πρωταγωνιστής ο Αρμιν Λάσετ. Θέλει να δρομολογήσει ο ίδιος την ανασύσταση της ηγεσίας του κόμματος σε ένα συνέδριο του CDU που θα ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, ακόμα και η ανακοίνωση της αποχώρησής του έχει τα χαρακτηριστικά απροσδιοριστίας που συνόδευσαν την αποτυχημένη υποψηφιότητά του για την καγκελαρία. Θέλει ο ίδιος να κατευθύνει τη διαδικασία της διαδοχής του στα όργανα του κόμματος, αλλά οι φωνές να αποφασίσει η βάση για τη νέα ηγεσία γίνονται συνεχώς δυνατότερες και δεν αποκλείεται στο τέλος να επικρατήσουν.

Η διαδοχολογία στο CDU είχε ξεκινήσει αμέσως μετά την ήττα των εκλογών. Οι υποψήφιοι πήραν θέσεις μάχης. Ο φιλόδοξος, υπουργός Υγείας, Γιενς Σπαν, ζήτησε την ανανέωση της ηγεσίας του κόμματος, ο ηττημένος στην προηγούμενη κούρσα διαδοχής στο CDU, Νόρμπερτ Ρέντγκεν, έβαλε υποστηρικτές του να ζητήσουν ευθέως την παραίτηση του Λάσετ. Και ο Φρίντριχ Μερτς που είχε χάσει επίσης από τον Λάσετ τη μάχη της προεδρίας τον περασμένο Ιανουάριο, μολονότι είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία και δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή ανανέωσης, περιμένει την τρίτη ευκαιρία να αναλάβει το τιμόνι της γερμανικής Χριστιανοδημοκρατίας για να την επαναφέρει στις «καθαρές» συντηρητικές, φιλελεύθερες ρίζες της και να ανακόψει την αιμορραγία προς την ακροδεξιά AfD.

Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα του Σεπτεμβρίου έδειξε ότι οι απώλειες της Χριστιανικής Ενωσης δεν ήταν προς την ακροδεξιά AfD, που μείωσε τα ποσοστά της. Ηταν κυρίως προς τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους προς τους οποίους μετακινήθηκαν οι ψηφοφόροι του κέντρου που φοβήθηκαν τη δεξιά στροφή της Χριστιανικής Ενωσης μετά τη Μέρκελ.

Η εκλογική ήττα αποκαλύπτει στην ουσία το βάθος της κρίσης στρατηγικής και ηγεσίας στην οποία βρίσκεται η γερμανική Χριστιανοδημοκρατία τα τελευταία τρία χρόνια. Η κρίση ξεκίνησε το 2018 όταν η Ανγκελα Μέρκελ παρέδωσε μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες την προεδρία του CDU. Κατάφερε τότε να επιβάλλει διάδοχό της την Ανεγκρέτ Κραμπ-Καρενμπάουερ (ΑΚΚ) σε ένα ανδροκρατούμενο στο παρελθόν κόμμα, το οποίο δυστροπούσε στην προοπτική της δεύτερης κατά σειρά γυναίκας προέδρου και ταυτόχρονα ήταν βαθιά διχασμένο ανάμεσα στους υποστηρικτές της δεξιάς στροφής του CDU και της παραμονής στην κεντρώα γραμμή που ακολουθούσε η Ανγκελα Μέρκελ.

Η κρίση στρατηγικής επικαλύφθηκε προσωρινά με την επικράτηση της κεντρώας ΑΚΚ, η οποία παραιτήθηκε πριν κλείσει δύο χρόνια στη θέση της προέδρου του CDU. Δεν άντεξε στις εσωκομματικές πιέσεις και την ανοιχτή αμφισβήτησή της από τη Χριστιανοδημοκρατία της ανατολικής Γερμανίας, η οποία στο κρατίδιο της Θουριγγίας ερωτοτροπούσε ανοιχτά με το ακροδεξιό AfD. Ακολούθησε μία παρατεταμένη διαδικασία ανάδειξης νέου προέδρου, που έληξε τον περασμένο Ιανουάριο με την επικράτηση του Αρμιν Λάσετ. Αυτός κέρδισε οριακά την κούρσα από τον βασικό αντίπαλό του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ήθελε να απαλλάξει το CDU από τη «σοσιαλδημοκρατικοποίηση» που υπέστη υπό την ηγεσία της Μέρκελ.

Για δεύτερη φορά η απάντηση που δόθηκε στην κρίση στρατηγικής δεν ήταν αρκούντως πειστική και ο νεοεκλεγμένος ηγέτης του κόμματος Αρμιν Λάσετ δεν είχε την ικανότητα και την ακτινοβολία να δώσει νέα πνοή στο κουρασμένο από την πολυετή παραμονή στην εξουσία κόμμα. Η αμφισβήτησή του ήταν διαρκής τόσο από δεξιά στελέχη του CDU, όσο και κυρίως από το αδερφό κόμμα, τη Χριστιανοκοινωνική Ενωση της Βαυαρίας (CSU) και τον πρόεδρό της βαυαρό πρωθυπουργό, Μάρκους Ζέντερ. Αυτός έχασε μεν τη μάχη για το χρίσμα του υποψήφιου καγκελάριου της Χριστιανικής Ενωσης, αλλά δεν συμφιλιώθηκε ποτέ μ΄αυτό και δεν άφησε καμία ευκαιρία ανεκμετάλλευτη να πλήξει τον Λάσετ σε όλη τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα.

Αλλά και μετά τις εκλογές, ο Ζέντερ ήταν εκείνος που έβαλε ταφόπλακα στην προοπτική της «Τζαμάικα», τη συγκυβέρνηση Χριστιανικής Ενωσης – Πρασίνων – Φιλελευθέρων, η οποία ήταν για τον Αρμιν Λάσετ η τελευταία σανίδα σωτηρίας. Ο οπορτουνιστής Μάρκους Ζέντερ τράβηξε το χαλί από τα πόδια του Λάσετ από πολιτική ιδιοτέλεια. Το έκανε όχι μόνον επειδή δεν θέλει να δει τον Λάσετ καγκελάριο. Η παραμονή της Χριστιανικής Ενωσης, άρα και του κόμματός του CSU στην κυβέρνηση του Βερολίνου θα αποτελέσει εμπόδιο στη μάχη που έχει μπροστά του να κερδίσει τις εκλογές στη Βαυαρία. Μπορεί να το κάνει πολύ ευκολότερα αν η Χριστιανική Ενωση είναι στην αντιπολίτευση για να μπορεί και ο ίδιος να παίζει από το Μόναχο το χαρτί της αντιπολίτευσης στο Βερολίνο, αντί να απολογείται για τα πεπραγμένα μίας ομοσπονδιακής κυβέρνησης του ανεπιθύμητου Λάσετ.