Διεγράφη, τώρα {LF}ας εξαφανιστεί

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο βουλευτής έως χθες της ΝΔ, Κωνσταντίνος Μπογδάνος, συγκρούστηκε με τη δημοκρατική συνείδηση του τόπου και με τα εξωστρεφή χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας και της σύγχρονης ταυτότητας του κόμματός του. Την τελευταία φορά διέδωσε μια λίστα με παιδιά μιας τάξης ενός αθηναϊκού νηπιαγωγείου στην οποία υπερτερούσαν τα ξένα ονόματα.

Προφανώς, ο βουλευτής παρεξήγησε τότε τη συμβιβαστική στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη, την προσπάθεια να του δώσει ακόμα μια ευκαιρία, επωμιζόμενος το πολιτικό κόστος εκείνης της αχρείας σύλληψης. Πιθανόν, εξέλαβε την απλή επίπληξη εναντίον του ως αδυναμία του Πρωθυπουργού. Ισως θεώρησε ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της ΝΔ, οι 158 έδρες στη Βουλή, είναι εύθραυστη κι ότι αυτό του δίνει δικαίωμα να επανέρχεται προτάσσοντας μια ταυτότητα ακραίου δεξιού. Οπότε χθες έκανε το αντικομμουνιστικό σόου του στη Βουλή, με αποτέλεσμα να βγάλει από τα ρούχα του τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια – και να εξαναγκάσει τον Πρωθυπουργό να τον διαγράψει από τη Σλοβενία, όπου βρίσκεται.

Στην αντιπαράθεσή του με τον Μπογδάνο, ο Δένδιας επισήμανε, ορθότατα, ότι τέτοιου τύπου αντιπαραθέσεις δεν έχουν νόημα και παραπέμπουν σε ένα παρελθόν μίσους, για το οποίο η Δεξιά δεν έχει λίγες ευθύνες – ιδιαίτερα τα μετεμφυλιακά χρόνια. Εχει δίκιο ο Δένδιας, μόνο απολιθωμένοι παρεμβάλλουν το Βίτσι στη σημερινή πολιτική ατζέντα – και πάντως δεν έχει νόημα να το επικαλούνται ως απειλή οι τότε νικητές. Το στοίχημα είναι το αύριο, το στοίχημα είναι μια ισχυρή και δυναμική ευρωπαϊκή Ελλάδα, δύναμη ανάπτυξης και ειρήνης – και όχι η αναβίωση του φοβικού αντικομμουνισμού που καλλιέργησαν ο Γρίβας, το μετεμφυλιακό κράτος των χωροφυλάκων και η χούντα. Αλλωστε, συνειδητά η ελληνική πολιτεία δεν συμμετέχει στις γιορτές μίσους, συνειδητά έχει επενδύσει στη λήθη και στη συμφιλίωση. Αλίμονο αν τον φορμαλισμό του εμφύλιου μίσους που αναβιώνει κατά καιρούς στο βαθμιαία περιθωριοποιούμενο ΚΚΕ ή τον οιονεί εμφύλιο που εμπνεύστηκε μετά τη χρεωκοπία και τα μνημόνια ο ΣΥΡΙΖΑ τον διαιώνιζε και η ΝΔ. Θα ζούσαμε με το όπλο παρά πόδα, ξύνοντας τα νύχια μας για καβγά. Ενώ το θέμα είναι η περιθωριοποίηση όσων επενδύουν στον εμφύλιο – ώσπου να μην μπορούν να τον επικαλεστούν ως παράδειγμα οι νεότεροι.

Φυσικά, το νόημα του Εμφυλίου δεν είναι κάτι που πρέπει να το θάψουμε. Θα μας απασχολεί, όπως θα απασχολεί όσους εκφράζονται από το συνταγματικό τόξο και οι μύθοι γι’ αυτόν – κι η αποδόμηση της κυρίαρχης για ένα διάστημα αριστερής μυθολογίας. Αυτά όμως είναι πρωτίστως υπόθεση των ειδικών, με προεξάρχουσα την κοινότητα των ιστορικών. Ο Εμφύλιος είναι πρωτίστως υπόθεση της κουλτούρας, υπόθεση έρευνας και συνεδρίων. Κατά τα άλλα, δουλειά της ΝΔ είναι η διεύρυνση της δημοκρατίας, δεν είναι τα μνημόσυνα μίσους ούτε η διαιώνιση της σύγκρουσης ούτε ο ριζοσπαστικός εξτρεμισμός – ή, έστω, η συμβολική του.

Ο Μπογδάνος είναι, νομίζω, θύμα αυτής της συμβολικής της ιδεολογικοπολιτικής σύγκρουσης. Πολιτικά αδαής, όμως, έγινε ο εκφραστής των χωριστικών ιδεολογιών του μίσους – και πολύ φοβάμαι ότι πήρε ένα δρόμο που νομοτελειακά οδηγεί μόνο στην εξτρεμιστική Ακροδεξιά. Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να αποφύγει αυτή τη διαδρομή: η παραίτηση και η εγκατάλειψη του πολιτικού προσκηνίου το οποίο ουδέποτε κατανόησε. Αλλά αυτό προϋποθέτει γενναιότητα. Και ο Μπογδάνος δεν είμαι σίγουρος ότι τη διαθέτει.