«Η υποκρισία του comme il faut που κυριαρχεί στη μόδα δεν μας άρεσε ποτέ»

Η μονοχρωμία χαρακτηρίζει τον τρόπο που ντύνονται και τον τρόπο που ντύνουν το κοινό τους. Πριν από τέσσερα χρόνια η Βαλίσια Γκότση και η Στέλλα Παναγοπούλου δημιούργησαν από μια σουρεαλιστική εξίσωση την επωνυμία με την οποία ξεκινούσαν μια πρωτότυπη διαδρομή στην ελληνική μόδα. Η Στέλλα δηλώνει την εμμονή της με τα φιλμ νουάρ, η Βαλίσια Γκότση με οτιδήποτε μαύρο, πανκ, αυστηρό και γεωμετρικό. Οι πόλεις του κόσμου και η ιστορία τους γίνονται συλλογές. Η Πράγα του κοντρουκτιβισμού της δεκαετίας του ’20-’30, το Λος Αντζελες των 50s, τα τοπία της Προβηγκίας στους πίνακες του Βαν Γκογκ και του γαλλικού σινεμά του ’60, η Σανγκάη του 1930, το Μαρακές του 1970 δίνουν ατμόσφαιρες και χρωματικές παλέτες στα ρούχα των 2plus1equals2 με το ιδιαίτερο πατρόν.

Γνωρίστηκαν στη Σχολή Βελουδάκη ακολουθώντας το όνειρο της μόδας μετά τις σπουδές φιλοσοφίας και γεωλογίας. Τα χρόνια μαθητείας και εργασίας στις Digitaria και στον Σωτήρη Γεωργίου ήταν η εμπειρία που απέκτησαν σε όλα τα στάδια κατασκευής του ρούχου: από τον σχεδιασμό του, το κόψιμό του με πατρόν, το ράψιμο έως τη φωτογράφιση και προβολή του και στη συνέχεια την πώλησή του. Στους μεταμοντέρνους καιρούς, η νεοσύστατη φίρμα τους 2plus1equals2 πήρε τον δρόμο της νεανικής επιχειρηματικότητας. Μιλάνε για μετακινήσεις που η γεωγραφία τους προσδιορίζεται από λεπτομέρειες τοπικής αρχιτεκτονικής, μουσικής, τέχνης, συμπεριφοράς των κατοίκων. Για την επωνυμία τους που προέκυψε από τον τίτλο κειμένου για τον σουρεαλισμό στον κινηματογράφο του γάλλου αβανγκάρντ ποιητή Πιερ-Αλμπέρ Μπιρό. Εξακολουθούν να χτίζουν τη συνεργασία τους προσθέτοντας την επεξεργασία εικόνων, βίντεο, αφισών, δίνοντας πληροφορίες στο κοινό που τις παρακολουθεί στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.

Βαλίσια Γκότση: «Είμαστε multitaskers. Ολα τα καταφέρνουμε μόνες μας. Ο σχεδιασμός των ρούχων είναι μόνο το 20% του χρόνου μας μέσα στη χρονιά. Το μπίζνες είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα. Κάνουμε τα γραφιστικά, παρακολουθούμε το site, τα οικονομικά της επιχείρησης, σχεδιάζουμε και μαζί ασχολούμαστε με την παραγωγή της συλλογής. Με τη Στέλλα είμαστε πλέον σαν αδελφές, έχουμε οικειότητα που φτάνει στην αυθάδεια μεταξύ μας. Αλλά έχουμε μάθει να επανερχόμαστε σε επαγγελματική σχέση για να λειτουργούμε υποδειγματικά. Παλαιότερα δεν με ενδιέφερε να μάθω τον ΦΠΑ αλλά τώρα άλλαξα. Οταν ασχολούμαι με τη μουσική, εμφανίζεται ο άλλος μου εαυτός και είμαι πιο αδιάφορη. Αλλά στη μόδα επειδή ερχόμαστε σε επαφή με κόσμο αυτό σε αλλάζει».

Συναντηθήκαμε για παγωμένο καφέ και τσάι στον δικό τους χώρο. Με διαστάσεις αναγεννησιακού studiolo, ως συμπυκνωμένη σε όγκο επιφάνεια εργασίας, σπουδής, στοχασμού, υποδοχής και προβολής. Η ζέστη του μεσημεριού σίγουρα ήταν παράταιρη με τα βαθυκόκκινα ρούχα από βελούδο που μιλούσαν για την πόλη που είχαν επιλέξει για τις μέρες του χειμώνα.

Στέλλα Παναγοπούλου: Μας ενέπνευσε η Βιέννη με δύο χαρακτηριστικές αναφορές της: την ανακτορική αίγλη των Αψβούργων και το κίνημα της Απόσχισης (Sezession) που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Αρ Νουβό. Δεν είναι ακριβώς αντιγραφή αλλά μια δική μας ερμηνεία.

Β.Γκ: Υπάρχουν επιρροές από δύο πίνακες του Γκούσταφ Κλιμτ με ακανόνιστες ψηφίδες από τη χρυσή περίοδό του, τα οποία κάναμε σχήματα ως λεπτομέρεια στο ρούχο. Ηταν κοπιαστικό και μας έβριζαν οι μοδίστρες που τις ταλαιπωρούσαμε μέχρι να βγει η ιδέα μας. Και ένα χέρι σε έργο του Εγκον Σίλε κατέληξε σε μια πλεκτή μπλούζα.

Πού φοριούνται τα ρούχα της μόδας εκτός από τις καθιερωμένες περιστάσεις γάμων, βαφτισιών και μπουζουκιών;

Σ.Π.: Τα ρούχα μας είναι πολυδιάστατες δομές. Τα περισσότερα κομμάτια μας φοριούνται από το πρωί έως το βράδυ και μπορούν να ενσωματωθούν σε οποιαδήποτε γκαρνταρόμπα που εκτιμά το κλασικό, εκλεκτικό, ευρηματικό και όχι μαζικό στυλ. Μας βρίσκουν και μας προσεγγίζουν μέσα από τα social media. Παλιά έπρεπε να διαθέτεις μερικά χιλιάδες ευρώ για να μπορέσεις να μπεις στις σελίδες των περιοδικών. Τώρα τα social media είναι πολύ βοηθητικά στην προβολή μας. Από επιχειρηματική άποψη είναι καλό. Κάποιες φορές η υπερέκθεση είναι βέβαια προβληματική.

Είστε εγκεφαλικές στη δημιουργία σύλληψης μιας συλλογής και οι εξηγήσεις δίνονται με βίντεο και φωτογραφίσεις.

Σ.Π.: Δεν υπάρχει η τυπική διαφήμιση. Δεν έχουμε προσεγγίσει κάποιο περιοδικό για να γίνει κάποια καταχώριση. Η υποκρισία του comme il faut που κυριαρχεί στη μόδα δεν μας άρεσε ποτέ. Βρίσκουμε τρόπους μέσα στον ανδροκρατούμενο χώρο να συνεργαζόμαστε με γυναίκες στυλίστριες. Και προσπαθούμε να συνεργαζόμαστε και με γυναίκες καλλιτέχνιδες στις παρουσιάσεις μας. Η πιο πρόσφατη έγινε την άνοιξη σχεδιάζοντας τα κοστούμια για την περφόρμανς «442, or Α Game Without Score», της χορογράφου Εύης Σούλη, και την ομάδα Stereo Nero.

Την ανδρική ματιά τη θέλετε στη δουλειά σας;

Σ.Π.: Δεν είμαστε αφοριστικές, αλλά μας χαρακτηρίζει η γυναικεία επιχειρηματικότητα. Πάντως στο στάδιο επεξεργασίας εικόνων και οπτικού υλικού, ναι, απευθυνόμαστε σε άνδρες συνεργάτες. Ο Γιώργος Μαρίνος στο σκανάρισμα των φιλμ, ο Αριστομένης Θεοδωρόπουλος στις αφίσες των συλλογών.

Β.Γκ.: Με τον Γιώργο Μαυρόπουλο δημιουργούμε πάντα μαζί και για πολύ καιρό τις ιστορίες μας σε φιλμ. Θέλει να βγάζει συγκεκριμένο συναίσθημα σε κάθε ιστορία. Σε κάθε φωτογράφιση που κάνουμε υπάρχουν θεματικοί άξονες. Οπως πέρυσι με τα μαγιό μας, υπήρχαν οι τρεις θεματικές του χρόνου με ατμόσφαιρες διαφορετικές, που έδειχναν παρελθόν, παρόν, μέλλον.

Σ.Π.: Ο ίδιος είναι ακριβολόγος, γι’ αυτό και στην καλοκαιρινή μας συλλογή που είχε θέμα το Μαρακές ήθελε να βρούμε μοντέλο με αντίστοιχα χαρακτηριστικά. Δηλαδή ξανθιά κοπέλα με σκανδιναβικά χαρακτηριστικά να φωτογραφηθεί με ντζελαμπά της συλλογής μας δεν γίνεται. Στη συλλογή της Αγίας Πετρούπολης όμως ήταν πράγματι κορίτσια από τη Ρωσία. Το κόνσεπτ μάς βοηθά να δείχνουμε ποικιλομορφία, ανάλογα με τη συλλογή. Είναι πολύ δύσκολο στην Ελλάδα, και ειδικά όταν το brand είναι μικρό, να απαιτήσει από ένα μοντέλο να έρθει εδώ με χαμηλή αμοιβή και να δουλέψει τοπικά.

Φτιάχνετε ένα σύμπαν με τα δικά του χαρακτηριστικά. Σίγουρα μη στερεοτυπικά ελληνικό.

Β.Γκ.: Δεν βλέπουμε το brand ως τον τρόπο για να βγάλουμε χρήματα. Από την πρώτη μας συλλογή δε σκεφτήκαμε εμπορικά ότι αυτός είναι ο τομέας για να πλουτίσουμε. Οχι πως δεν θα το θέλαμε βέβαια. Δεν αρκεί όμως για εμάς να ψάχνεις μόνο να δεις τι έχει ανταπόκριση στο κοινό και να απέχεις από τη δημιουργία. Οταν το ξεκινήσαμε, το βλέπαμε ως δημιουργικό καλλιτεχνικό πρότζεκτ που θέλαμε να βιοποριστούμε από αυτό. Αλλά δεν ήταν κινητήρια δύναμη το να βγάλουμε χρήματα. Κι επειδή μας αρέσει η μοναδικότητα και θέλουμε να ξεχωρίζουμε, μας βγήκε αυτόματα, δεν το προσπαθήσαμε. Ωστόσο φτιάξαμε μια δική μας υπογραφή και αυτή βρήκε το κοινό της. Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια καταφέραμε να είναι αναγνωρίσιμη η πινελιά μας.

Και η βιωσιμότητα που τελευταία έγινε «της μόδας»;

Β.Γκ.: Από την αρχή ψάχναμε οικολογικές πρώτες και δεύτερες ύλες. Στον τρόπο παραγωγής ήμασταν πάντα σε εγχώριο έδαφος. Γι’ αυτό και τα πήγαμε καλύτερα στην πανδημία, επειδή εμείς δεν είχαμε εξαρτήσεις από το εξωτερικό. Χρονικά δεν είχαμε καθυστερήσεις, αφού δουλεύουμε κυρίως με τεχνίτες στην Αθήνα.

Η Μεσόγειος αποτυπώνεται στις καλοκαιρινές σας συλλογές. Οχι όμως με κάποια ελληνικά στοιχεία. Είναι σκόπιμη αυτή η άρνηση;

Β.Γκ.: Ηθελα πρώτα να αποκτήσουμε σχεδιαστική ταυτότητα και μετά να δείξουμε την ελληνική μας πλευρά στον σχεδιασμό, για να καταλάβει ο κόσμος που μας παρακολουθεί την αντίληψή μας για την Ελλάδα. Παράλληλα να έχουμε τον χρόνο για να συγκεντρωθούμε σε ό,τι μας ενδιαφέρει από όλα αυτά τα στοιχεία που βρίσκονται γύρω μας. Οταν το μεταφέρεις μέσα σου, είναι πιο δύσκολο να το βγάλεις έξω και να το σχηματοποιήσεις.

Σ.Π.: Δεν θέλαμε οι πρώτες μας συλλογές να είναι από την Ελλάδα για να μη στιγματιστούμε ως νέο brand που ασχολείται με το αρχαίο κάλλος. Σίγουρα το επόμενο πρότζεκτ μας θα είναι ελληνικό. Το ότι έχουμε μεγαλώσει στην Αθήνα μάς επηρεάζει. Αυτό το multitasking που κάνουμε εδώ το θεωρώ προσόν. Γιατί μπορούμε να έχουμε ευελιξία στο πώς αντιμετωπίζουμε εμπόδια και λύνουμε τις δυσκολίες που ανακύπτουν. Γιατί σκεφτόμαστε να ολοκληρώσουμε μια συλλογή, όχι πώς να μην τσαλακωθούμε από τις άπειρες ώρες που δουλεύουμε. Ηδη ετοιμάζουμε την «Τηθύς». Είναι μια νέα συλλογή. Δεν θέλαμε να της δώσουμε την ονομασία μιας πόλης γιατί είναι μια μικρή συλλογή τοπικού χαρακτήρα στην οποία T-shirts και φούτερ θα προστίθενται ως streetwear κομμάτια. Η Τηθύς ήταν μια μυθολογική μορφή. Μία από τις Τιτανίδες, κόρη του Ουρανού και της Γαίας, από την οποία ονομάστηκε ένας από τους δορυφόρους του Κρόνου. Στη γεωλογία Τηθύς είναι και η ονομασία της αρχαίας μεγάλης εσωτερικής θάλασσας της Γης κατά τον Κρητιδικό Αιώνα, σημερινό και σχετικά μικρό απομεινάρι της οποίας αποτελεί η Μεσόγειος Θάλασσα. Φαίνεται ότι κάτι το ελληνικό αρχίζει να μας βγαίνει…