Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν αισθάνονται ότι «όλα έχουν τελειώσει»

Τους τελευταίους δύο μήνες η Παρβάνα υπολογίζει ότι έχει βγει από το κατώφλι του σπιτιού της τέσσερις φορές. Πριν, πήγαινε κάθε μέρα στη δουλειά για να συντηρήσει την οικογένειά της και το απόγευμα σπούδαζε.

Μετά την κατάληψη της Κανταχάρ από τους Ταλιμπάν, ο διευθυντής της τής είπε να μην πηγαίνει στη δουλειά και στο πανεπιστήμιο δεν έχουν οργανώσει ακόμα τις τάξεις αμιγώς θηλέων που επιβάλλουν οι Ταλιμπάν. Πολλοί χαίρονται για την ηρεμία που επιτέλους έχει έρθει την πόλη μετά το ξαφνικό τέλος του πολέμου, αλλά για την Παρβάνα, μια νεαρή ανύπαντρη γυναίκα, οι δρόμοι στους οποίους περιπολούν οι ένοπλοι Ταλιμπάν είναι γεμάτοι κινδύνους. «Τώρα φοβάμαι να βγω έξω. Πριν δεν ήταν έτσι. Πριν ήμουν κάποια, μπορούσα να βοηθήσω την οικογένειά μου και άλλους. Τώρα, δεν μπορώ να συντηρήσω ούτε τον εαυτό μου», λέει. «Οι γυναίκες εδώ αισθάνονται ότι όλα τελείωσαν για εκείνες».

Η ηγεσία των Ταλιμπάν υποσχόταν τις πρώτες ημέρες ότι οι γυναίκες θα έχουν δικαιώματα στην εκπαίδευση και στην εργασία, στο πλαίσιο της σαρία, του ισλαμικου νόμου. Ομως καθώς ο καιρός περνά, χωρίς διευκρινίσεις, αυτό που διαπιστώνει κάποιος στους δρόμους της χώρας είναι ότι επιθυμούν ένα απαρτχάιντ φύλων. Στις γυναίκες μπορεί να δοθούν κάποια δικαιώματα, αλλά θα πρέπει να εργάζονται και να σπουδάζουν σε έναν κλειστό χώρο μακριά από τους άνδρες που κυβερνούν τη χώρα, την οικονομία και όλους τους σημαντικούς τομείς, οι ζωές τους θα βρίσκονται εν κρυπτώ.

Ο Νιαματουλάχ Χασάν, νέος δήμαρχος των Ταλιμπάν στην Κανταχάρ λέει ότι δύο γυναίκες επέστρεψαν στη δουλειά στον Δήμο, από ένα προσωπικό 1.200 ατόμων. Θα επιτρέψει και άλλες γυναίκες, από τη στιγμή που θα βρεθεί τρόπος να απομονωθούν από τους άνδρες και η κεντρική κυβέρνηση δώσει την έγκρισή της. Τα ίδια ισχύουν και στην εκπαίδευση – πολλές υποσχέσεις αλλά η εμπειρία των γυναικών είναι οι περιορισμοί. Αν και κάποια ιδιωτικά πανεπιστήμια έχουν ανοίξει, με τάξεις αυστηρά διαχωρισμένες μεταξύ αγοριών και κοριτσιών και με τις φοιτήτριες να φορούν μπούρκες, η έλλειψη γυναικών καθηγητών ή φοιτητριών θα οδηγήσει σε κλείσιμο πολλών τμημάτων για γυναίκες.

Στην Κανταχάρ η Ζαϊνάμπ είναι μια από τις δύο φοιτήτριες στο τμήμα μηχανικών και το πανεπιστήμιο ήδη την ενημέρωσε ότι δεν το συμφέρει οικονομικά να τις διδάσκει ξέχωρα από τους άνδρες. Απέχει ένα εξάμηνο από το πτυχίο, αλλά δεν ξέρει εάν θα το πάρει. «Είμαι τόσο στενοχωρημένη, τόσο απογοητευμένη», λέει. Και η Γκουλαλάι που σπουδάζει ιατρική είναι ανήσυχη για την ποιότητα του πτυχίου της. «Δεν είμαστε πολλές οι φοιτήτριες, και άρα δεν θα μας δώσουν τους έμπειρους καθηγητές, αλλά τους πιο νέους και άπειρους».

Η καταστροφή δεν περιορίζεται στις πόλεις. Οι γυναίκες σε μια από τις πιο βίαιες περιοχές της Κανταχάρ, που εργάζονταν σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την Παρβάνα, την πήραν τηλέφωνο κλαίγοντας. Οι υποσχέσεις της ηγεσίας των Ταλιμπάν για τη φοίτηση κοριτσιών στο Δημοτικό δεν σημαίνει τίποτα για τους ακραίους που διοικούν την περιοχή. «Μας είπαν ότι ονειρευόμαστε εάν πιστεύουμε ότι τα κορίτσια μας θα πάνε στο σχολείο. Και τώρα πρέπει να επιστρέψουμε στην παλιά ζωή – να παίρνουμε οδηγίες από τους άνδρες και να τις εκτελούμε».