Εθνικίστρια πρώην ντράμερ, υποψήφια πρωθυπουργός

Στα φοιτητικά της χρόνια, όταν ακόμα σπούδαζε διοίκηση επιχειρήσεων και μαθηματικά στο πανεπιστήμιο του Κόμπε, είχε ροζ μαλλιά, λάτρευε τις μοτοσικλέτες και έπαιζε ντραμς σε ένα συγκρότημα χέβι μέταλ. Τώρα, θέλει να γίνει η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, στη θέση του Γιουχισίντε Σούγκα, που παραιτήθηκε αιφνιδίως την περασμένη εβδομάδα, έχοντας πρώτα δει τη δημοτικότητά του να καταρρέει λόγω του τρόπου με τον οποίο διαχειρίστηκε την πανδημία. Τίποτα όμως το θετικό δεν προοιωνίζεται η υποψηφιότητα που έθεσε και επισήμως προχθές η 60χρονη Σανάε Τακαΐτσι για την ηγεσία του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (ΦΔΚ): πρόκειται για μία σκληροπυρηνική εθνικίστρια, μία διχαστική φιγούρα που επισκέπτεται συχνά τον Ναό Γιασουκούνι στο Τόκιο, εκεί όπου τιμώνται απαγχονισμένοι εγκληματίες πολέμου, έχει εκφραστεί στο παρελθόν θετικά για τον Χίτλερ και δηλώνει αποφασισμένη να αλλάξει το μεταπολεμικό, πασιφιστικό σύνταγμα της Ιαπωνίας.

Ο Σούγκα παραιτήθηκε έπειτα από μόλις έναν χρόνο στον πρωθυπουργικό θώκο, πυροδοτώντας ανησυχία πως η Ιαπωνία θα επιστρέψει στην περίοδο πολιτικής αστάθειας που είχε προηγηθεί της οκταετούς θητείας του προκατόχου του, του Σίνζο Αμπε. Αρκετά μέλη του ΦΔΚ, και κάποιοι ψηφοφόροι, νιώθουν λοιπόν μια κάποια νοσταλγία για την εποχή Αμπε, και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ατού της Σανάε Τακαΐτσι: ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας, που παραιτήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο λόγω προβλημάτων υγείας, είναι και ο ισχυρότερος υποστηρικτής της. Επισημοποιώντας την υποψηφιότητά της, η πρώην υπουργός Εσωτερικών και Επικοινωνιών του υπερασπίστηκε τις επισκέψεις της στον Ναό Γιασουκούνι, απέρριψε τις κυβερνητικές απολογίες για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υποσχέθηκε μία σκληρή πολιτική έναντι της Κίνας και μία νέα οικονομική πολιτική την οποία βάφτισε Σαναενόμικς, στα πρότυπα των πασίγνωστων Αμπενόμικς. Αφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής της ιαπωνικής νομοθεσίας, ώστε να επιτρέπονται τα υποχρεωτικά lockdown – μέχρι τώρα, στην Ιαπωνία τα μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης ήταν εθελοντικά.

«Υψιστο καθήκον είναι η απόλυτη προστασία των ζωών και των περιουσιών των πολιτών, η προστασία των εδαφών, των υδάτων, του εναέριου χώρου και των πόρων μας, της εθνικής κυριαρχίας και της τιμής της χώρας μας. Ορκίζω να αφιερωθώ στην επιδίωξη αυτής της αποστολής», ρίχνοντας και το χαρτί του φύλου της στον ανδροκρατούμενο πολιτικό κόσμο της Ιαπωνίας, «σαν ένα μυρμήγκι που αμφισβητεί έναν ελέφαντα – ίσως αυτό να σκέφτονται όλοι», όπως είπε. «Οταν πρωτοέθεσα υποψηφιότητα σε εκλογές, ήταν μια εποχή που το να είσαι γυναίκα ήταν μειονέκτημα. Τώρα πια όμως τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά σε σύγκριση με πριν από 30 χρόνια». Μετά τις σπουδές της στο πανεπιστήμιο του Κόμπε και το Ινστιτούτο Διακυβέρνησης και Διοίκησης Ματσουσίτα, η Τακαΐτσι ασχολήθηκε με τη συγγραφή και την τηλεόραση. Πρωτοεξελέγη βουλευτής ως ανεξάρτητη το 1993, κατόπιν ως μέλος της αντιπολίτευσης τρία χρόνια αργότερα, δύο μήνες μετά ωστόσο μεταπήδησε στο ΦΔΚ. Ως μέλος της Nippon Kaigi, μίας εθνικιστικής οργάνωσης που γινόταν όλο και πιο ισχυρή επί Αμπε, στηρίζει την τροποποίηση των συνταγματικών ρητρών που περιορίζουν τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας και την προώθηση στα σχολεία μιας πατριωτικής θεώρησης της ιαπωνικής ιστορίας, εκκαθαρισμένης από τις «μαζοχιστικές» περιγραφές πολεμικών θηριωδιών.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως οι (ακρο)δεξιές της θέσεις δεν είναι δημοφιλείς στους ψηφοφόρους, ότι το λαϊκό έρεισμα των δύο μεγάλων αντιπάλων της, του υπουργού Εμβολίων Τάρο Κόνο και του πρώην υπουργού Εξωτερικών Φούμιο Κισίντα είναι πολύ μεγαλύτερο. Ο νέος ηγέτης του ΦΔΚ ωστόσο θα επιλεγεί με ψηφοφορία στις 29 Σεπτεμβρίου από τους βουλευτές και τους τοπικούς άρχοντες του κόμματος. Και είναι σχεδόν βέβαιο πως όποιος κερδίσει θα γίνει ο νέος πρωθυπουργός: ο κυβερνών συνασπισμός έχει απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η Ιαπωνία, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να προχωρήσει κατόπιν σε γενικές εκλογές έως τις 30 Νοεμβρίου.