Η Παλόμα Πικάσο στην έκθεση με έργα του Θεόφιλου

Πλάι στη θάλασσα, όπως έχουν συνηθίσει, όχι όμως ανάμεσα στα λιόδεντρα της Βαρειάς στη Λέσβο, αλλά στους φορτωμένους με ιστορία βράχους της Υδρας μετακόμισαν για ενάμιση μήνα ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα, οι Σουλιώτισσες που πηδούν από το Ζάλογγο, ο Παύλος Μελάς και ο Αθανάσιος Διάκος. Ολα τους «παιδιά» του χρωστήρα του κορυφαίου ίσως λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου. Δώδεκα εμβληματικοί πίνακες, γνώριμοι στους περισσότερους με την πρώτη ματιά είναι εκείνοι που συνθέτουν την έκθεση «Η Ιστορία είναι άνεμος…» στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Υδρας στο πλαίσιο της υπογραφής μνημονίου μεταξύ του μουσείου και του Δήμου Μυτιλήνης, με αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Είναι τα έργα που σε μια εμφάνιση αστραπή την ώρα των εγκαινίων, το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, κέρδισαν το βλέμμα της Παλόμα Πικάσο, της κόρης του διάσημου ζωγράφου, η οποία συνοδευόμενη από τον διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης, Νίκο Σταμπολίδη, κατάφερε να περάσει απαρατήρητη από το πλήθος των καλεσμένων, ενώ ήταν ιδιαιτέρως ευγενική και πρόθυμη να ποζάρει μπροστά στον πίνακα με τον Παύλο Μελά για τον φακό των «ΝΕΩΝ».

«Ο Θεόφιλος αναβίωνε την Ιστορία, τη δραματοποιούσε, όπως μόνο εκείνος ήξερε, δίνοντας απλόχερα το αποτύπωμά της όπου του το ζητούσαν: σε τοίχους, σε πόρτες, σε κασέλες, σε μουσαμάδες. Η ιστορία ήταν το οξυγόνο του μυτιληνιού λαϊκού ζωγράφου: την ανάσαινε βαθιά και αχόρταχα κι αυτό ακριβώς το αίσθημα εξέφραζε με μοναδικό τρόπο: Η ιστορία είναι άνεμος έλεγε και την καταλαβαίνεις όταν την ανασαίνεις…» εξηγεί τον τίτλο της έκθεσης η διευθύντρια του ΙΑΜΥ, Ντίνα Αδαμοπούλου, ενώ μας ξεναγεί στα έργα που σπάνια μετακινούνται από την έδρα τους και πατρίδα του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ, τη Βαρειά.

Πρόσωπα μεμονωμένα όπως ο «Ηρως Μιλτιάδης Γιαταγάνος» που απεικονίζεται ως ένας αρματωμένος φουστανελλάς και μια χωρική κόρη της Κέρκυρας αντιπαρατίθενται στον χώρο περιοδικών εκθέσεων του γεμάτου κειμήλια από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα με πολυπρόσωπες και παγωμένες στον χρόνο σκηνές όπως η Μονομαχία Αχιλλέα και Εκτορα και η παραχώρηση προνομίων στον πατριάρχη Γεννάδειο από τον σουλτάνο Μωάμεθ. Το νήμα που τις ενώνει είναι το φως και το χρώμα, η παράδοση και η ευαισθησία, αλλά και οι ανορθόγραφες, αλλά γλαφυρές επεξηγήσεις στο πλαίσιο κάθε έργου. Η έκθεση που συνοδεύεται από κατάλογο με κείμενο της ιστορικού τέχνης Λουίζας Καραπιδάκη πλαισιώνεται από πλούσιο πρόγραμμα δράσεων για παιδιά και ενήλικες. Αποτελεί δε προάγγελο της μεγάλης έκθεσης – αφιέρωμα στον Θεόφιλο με περισσότερα από 90 έργα που θα εγκαινιαστεί τον Νοέμβριο στο Ιδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.