Περί συνοχής{CR}

Στο μυθιστόρημα «Εξι Νύχτες στην Ακρόπολη», ο βραβευμένος Γιώργος Σεφέρης περιγράφει την προσπάθεια εφτά νέων, στα τέλη του ’20, να αποκτήσουν ως παρέα συνοχή. Η ιδέα που πέφτει στο τραπέζι είναι να επισκέπτονται όλοι μαζί την Ακρόπολη μία φορά τον μήνα και συγκεκριμένα τη νύχτα με πανσέληνο. «Στην Ακρόπολη, κατά πανσέληνον θα βρούμε την ενέργεια που θα κινήσει τα νερά μας για να κοινωνήσουν. Αλλά μπορεί να βρούμε και μιαν άλλη δύναμη που δεν είναι απίθανο να βοηθήσει τον σκοπό μας. Τη δύναμη της κληρονομιάς των αθάνατων προγόνων μας…», έλεγε ο Νικόλας στην ομήγυρη του μεσοπολέμου. Για την ίδια χρονική περίοδο, των παιδικών του χρόνων, ο Μίκης Θεοδωράκης εξιστορούσε: «Περάσαμε από την Αθήνα ένα διάστημα. Εκείνο που μου έμεινε αξέχαστο ήταν η επίσκεψη στην Ακρόπολη. Και φαίνεται ότι αυτή η αρμονία του Παρθενώνα επηρέασε πάρα πολύ τον εσωτερικό μου κόσμο». Σε μία από τις τελευταίες του συνεντεύξεις θα ομολογήσει κοιτάζοντας τη θέα της Ακρόπολης από το καθιστικό του: «Αυτή η εικόνα θα μου λείψει περισσότερο από όλα όταν θα φύγω», προσθέτοντας: «Χρόνια την κοιτάω και δεν την έχω χορτάσει ακόμα. Η εικόνα της Ακρόπολης είναι σαν συμφωνία».

Πράγματι, καθημερινά, άνθρωποι από κάθε γωνιά της γης, ανηφορίζουν στον Ιερό Βράχο και, πατώντας στο τελευταίο σκαλοπάτι, από όπου τους αποκαλύπτεται ο Παρθενώνας, ακούγεται από κάθε έναν, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων, το ίδιο επιφώνημα δέους. Σήμερα, στους πρόποδές της, στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου στη Μητρόπολη, η σορός του Μίκη δέχεται την αγάπη ενός πλήθους ετερογενούς. Ανθρωποι, ίσως χωρίς πολλά κοινά, στέκονται στην ίδια ουρά για να προσκυνήσουν τον ίδιο άνθρωπο, τραγουδώντας εν χορώ τους δικούς του «Παρθενώνες», τον Επιτάφιο, την Ομορφη Πόλη, το Αξιον Εστί, τον Ζορμπά, σημεία σύγκλισης του ελληνισμού εντός και εκτός συνόρων. «Είμαστε πολύ περήφανοι που είμαστε Ελληνες και μιλάγαμε την ίδια γλώσσα με τον Μίκη Θεοδωράκη», λέει ένας κύριος συγκινημένος. Τώρα που έφυγε ο Μίκης – και «συγχωρέθηκαν» και οι όποιες αντιφάσεις για τις οποίες έγινε λόγος ένθεν κακείθεν – μια βουτιά στο έργο του κάθε τόσο, ειδικά όταν κινδυνεύουμε να αγγίξουμε επικίνδυνους γκρεμούς, θα είναι προς το συμφέρον μας. Για την αναγκαία συνοχή.