Ο «Ηρακλής» της Αν Κάρσον

Η προηγούμενη «στάση» ήταν οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη, που γέννησαν μέσα στη χρονιά το ομότιτλο κόμικ, από κοινού με την εικονογράφηση της Ροζάνα Μπρούνο («Trojan women, a comic», εκδ. New Directions). Τα προηγούμενα χρόνια, ως γνωστόν, είχε μεταφράσει τον «Ορέστη» (2010), την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» (2014) και τις «Βάκχες» (2017), επίσης του Ευριπίδη, την «Ορέστεια» του Αισχύλου (2010), την «Ηλέκτρα» (2001) και την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή (2015), ενώ κατέθεσε μια διασκευή στο «Antigonick» (2012). Τον ερχόμενο Οκτώβριο είναι η σειρά του «Ηρακλή» από τον τραγικό που αναδεικνύεται σε διαχρονική καταφυγή της σπουδαίας Αν Κάρσον. Το «H of H playbook» θα είναι μια από τις γνωστές ελεύθερες διασκευές που συνηθίζει η καναδή δημιουργός αντλώντας τα υλικά της από την αρχαιοελληνική γραμματεία. «Είναι μια έκρηξη σκέψεων, δοσμένη μέσα από τα σχέδια και τη γλώσσα» διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του ανεξάρτητου εκδοτικού οίκου New Directions, που μας πληροφορεί ότι η αναδημιουργία του μύθου θα συνοδεύεται από εικονογράφηση της ίδιας της μεταφράστριας, θυμίζοντας το εμβληματικό «Nox». «Ο Ηρακλής του μύθου είναι η ενσάρκωση της αρσενικής βίας που επιστρέφει στο σπίτι ύστερα από τους αγώνες του εναντίον εχθρών και τεράτων (οι περίφημοι “Αθλοι”), για να ανακαλύψει ότι δεν μπορεί να προσαρμοστεί στην ειρηνική οικογενειακή ζωή. Τρελαίνεται και σκοτώνει την οικογένειά του. Χάρη στην παρέμβαση του φίλου του Θησέα, ο Ηρακλής κατανοεί ότι δεν είναι τελικά στιγματισμένος ανεξίτηλα από τα εγκλήματά του, ούτε η ζωή του μένει ανάξια». Με αυτή την περιγραφή παρουσιάζουν οι εκλεκτικές εκδόσεις το βιβλίο, που αναμένεται στις 12 Οκτωβρίου.

ΠΡΟΤΥΠΟ ΗΡΩΙΣΜΟΥ. Εχει ενδιαφέρον που η μονίμως ανήσυχη Αν Κάρσον – με τελευταία «ελληνική» εμφάνισή της το «Ερως γλυκόπικος» από το Δώμα, το 2019 – στρέφεται στο συγκεκριμένο πρώιμο έργο του Ευριπίδη, που, όπως παρατηρεί ο C.W. Marshall, «παρουσίασε ένα νέο πρότυπο ηρωισμού στο κοινό του ύστερου 5ου αιώνα (σ.σ. στο συλλογικό “Ευριπίδης – 35 μελέτες”, επιμ. Laura K. MacClure, εκδ. University Studio Press, 2021). Ο Ηρακλής είναι μια τραγωδία όπου ο άνθρωπος απορρίπτει τους θεούς, παρόλο που γνωρίζει ότι υπάρχουν, επειδή οι ανθρώπινες αξίες είναι ανώτερες από τις θεϊκές. Δεν είναι ότι ο Ηρακλής πιστεύει στην τελειότητα των θεών· όμως κατηγορεί τους πραγματικούς θεούς, συμπεριλαμβανομένου του πατέρα του Δία, επειδή δεν γίνονται καλύτεροι από αυτό που είναι… Ο Ευριπίδης προσφέρει ένα νέο πρότυπο για τον ηρωισμό, ένα πρότυπο που διέπεται από μια ανθρώπινη αξία, τη συμπόνια, που ασθάνεται κανείς για την οικογένειά του ή κάποιον φίλο, και την τοποθετεί σε υψηλότερο σημείο από καθετί που έχουν να προσφέρουν οι θεοί».