Νομοσχέδιο

Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε την Παρασκευή μόνο από τους βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Δεν ήταν ωστόσο από εκείνα που έχουν όλα τα φόντα ώστε να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης – παρότι πληρούσε αρκετές από τις ιδεολογικές προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο. Η κυβέρνηση προώθησε την αυστηροποίηση του ήδη αυστηρού νομικού πλαισίου για επιστροφές και απελάσεις και θέλησε – κατά τα υπουργικά λεγόμενα – να ενισχύσει τη φύλαξη των συνόρων, ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση διάβασε στο άρθρο 40 την ποινικοποίηση της διάσωσης προσφύγων από αλληλέγγυους, η οποία τελικά αποκλείει από τη διάσωση και τους ιδιώτες ιδιοκτήτες σκαφών, «όπως προβλέπουν το Δίκαιο της Θάλασσας και η ανθρωπιά». Μέχρι και το Συμβούλιο της Ευρώπης, διά στόματος της επιτρόπου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του, αντιτάχθηκε επειδή το σχέδιο νόμου «θα έθετε σοβαρά προσκόμματα στο έργο που επιτελούν ΜΚΟ στη θάλασσα, το οποίο σώζει ζωές, και στη δυνατότητά τους να παρακολουθούν για πιθανές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αιγαίο». Παρεμπιπτόντως, στο Στρασβούργο δεν πέρασε απαρατήρητη η προσθήκη της συγκεκριμένης διάταξης αφού τελείωσε η δημόσια διαβούλευση.

Διλήμματα

Ο ΣΥΡΙΖΑ φώναξε από τα αντιπολιτευτικά έδρανα πως υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η Ελλάδα να καταδικαστεί εξαιτίας του «απαράδεκτου» νομοθετήματος. Ο αρμόδιος υπουργός, αφού κατέφυγε στα κλισέ της σύγκρισης με το 2015, απάντησε «δεν μπορώ να φανταστώ ότι κανείς θα δεχόταν οι λαθροδιακινητές να στέλνουν δικά τους σκάφη στη μέση γραμμή. Να περιμένουν τους “πελάτες τους”, μετά από συνεννόηση για…. διάσωση» – με αποτέλεσμα οι αριστεροί βουλευτές να διακρίνουν στην κυβερνητική ρητορική μια απόπειρα συσπείρωσης του συντηρητικού ακροατηρίου με τη βοήθεια «φθηνού εθνικισμού». Αυτή η διαμάχη μέσα στο ελληνικό Κοινοβούλιο έχει παραδόξως σημασία που υπερβαίνει τα σύνορα της χώρας: συμπυκνώνει αρκετά παραστατικά όλα τα διλήμματα με τα οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η ΕΕ λόγω των εξελίξεων στο Αφγανιστάν. Γιατί οι προσφυγικές ροές που τόσο φοβούνται οι Ευρωπαίοι ενδέχεται να δοκιμάσουν την ίδια τους την πίστη στον πυρήνα των αξιών που επικαλούνται ως καταστατικές της Ενωσής τους. Ή τη δυνατότητά τους να χαράσσουν πολιτική με βάση την πολυπλοκότητα των προβλημάτων κι όχι τις ναΐφ απλουστεύσεις που καταναλώνονται ευκολότερα από τα κομματικά ποίμνια κάθε πλευράς.