Ενας διχασμός διαρκείας

Τι είναι το παρελθόν; Εφόσον πιστέψει κανείς τον Χάρολντ Πίντερ είναι ό,τι θυμόμαστε, ό,τι νομίζουμε πως θυμόμαστε, ό,τι έχουμε πειστεί ότι θυμόμαστε ή που προσποιούμαστε ότι θυμόμαστε. Εφόσον, όμως, παρατηρήσει τις συζητήσεις, εσωκομματικές ή σοσιαλμιντιακές, που προκαλεί το ΚΙΝΑΛ θα μπορούσε να ισχυριστεί πως είναι ό,τι ξεχάσαμε, ό,τι νομίζουμε πως ξεχάσαμε, ό,τι έχουμε πειστεί πως ξεχάσαμε ή που προσποιούμαστε πως ξεχάσαμε. Το κόμμα αποχαιρέτησε τον Ακη Τσοχατζόπουλο ανοίγοντας μια τέτοια κουβέντα για τα περασμένα. Μια κουβέντα, η οποία αν και παρελθοντική, ίσως τελικά αποκαλύπτει πολλά για το μέλλον του.

Η είδηση του θανάτου του πρώην υπουργού σχολιάστηκε από τη Χαριλάου Τρικούπη με μια ανακοίνωση που κατέληξε να της προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από εκείνα που γράφτηκε για να προλάβει. «Ο Ακης Τσοχατζόπουλος υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Συμμετείχε σε κορυφαίες κυβερνητικές και κομματικές θέσεις. Είναι γνωστό, όμως, ότι εδώ και πολλά χρόνια το ΠΑΣΟΚ είχε διαχωρίσει – με βάση τις αρχές και τις αξίες του – πλήρως και ριζικά τη θέση του απέναντί του. Συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους του», έγραφε. Κι ορισμένοι από τους παροικούντες την παράταξη διάβασαν στις 50 μόλις λέξεις της μια ασυγχώρητη «μικροψυχία» του πρώην – από το 2011 που τον διέγραψε ο Γιώργος Παπανδρέου – κόμματος του Ακη, την οποία έτρεξαν να ψέξουν διαδικτυακά.

Αντίδραση. Σύμφωνα με έμπειρο κεντροαριστερό, βέβαια, το Κίνημα Αλλαγής δεν γινόταν να αντιδράσει διαφορετικά. «Θα ήταν χειρότερα τα σκέτα συλλυπητήρια. Θα ήταν υποκριτικό, σαν να αποφεύγουμε να θυμίσουμε την παρουσία του στο ΠΑΣΟΚ». Το σκεπτικό που επικράτησε στην κομματική έδρα ήταν πως πρέπει να αναγνωρίσουν τη συνύπαρξή τους μαζί του και να επισημάνουν ότι οι δρόμοι τους είχαν προ πολλού χωρίσει. «Η σιωπή δεν θα ήταν λύση».

Μόνο που ο Τσοχατζόπουλος δεν ήταν απλά ο δανδής του Κινήματος. Ηταν ο άνθρωπος που παραλίγο να γίνει αρχηγός του. Εκείνος που παρότι έχασε από τον Κώστα Σημίτη είχε κατορθώσει να επιβάλει τον κανόνα της ανάγκης σε κάθε εκσυγχρονιστικό υπουργικό σχήμα να μετρούνται και μερικές θέσεις για τους «τσοχατζοπουλικούς». Και η σύλληψή του σε λάιβ σύνδεση το 2012 ήταν το γεγονός που πυροδότησε τη βόμβα του αντισυστημισμού, η οποία έριξε τον έναν από τους δυο κομματικούς πυλώνες του μεταπολιτευτικού συστήματος.

Παλιά πάθη. Το Κίνημα Αλλαγής, λοιπόν, άνοιξε μια συζήτηση για το παρελθόν του την έκβαση της οποίας αδυνατεί να ελέγξει. Οχι μόνο γιατί οι συμμετέχοντες σε εκείνη συνδιαλέγονται ακολουθώντας το θυμικό τους. Αλλά κι επειδή το ίδιο το αντικείμενό της οδηγεί τους τρίτους παρατηρητές στην αναπόφευκτη διαπίστωση ότι το κόμμα μπορεί πλέον να εξάψει μόνο παλιά πάθη, όχι να δημιουργήσει νέα.

Η κάπως άκομψη – λόγω τάιμινγκ – αποκήρυξη του νεκρού ανέδειξε και κάτι ακόμη: την καταστατική πασοκική αντίφαση ανάμεσα στον κοσμοπολιτισμό της μια πλευράς των στελεχών του και τον λαϊκισμό της άλλης. Υπενθύμισε, δηλαδή, τα δυο κομματικά πρόσωπα ενδεχομένως περισσότερο απ’ όσο φρόντισαν να τα εκμεταλλευτούν η ΝΔ κι ο ΣΥΡΙΖΑ όταν έκαναν μεταγραφές – η μεν από το εκσυγχρονιστικό μπλοκ κι ο δε από το βαθύ ΠΑΣΟΚ. Ετσι όμως η Χαριλάου Τρικούπη παραδέχθηκε εμμέσως ότι υπάρχει φυλλορροώντας και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά.

Ξεκινώντας την επίμαχη κουβέντα, με άλλα λόγια, είναι σαν ομολόγησε πως όλα εκείνα που το ίδιο το κόμμα θέλει να ξεχάσει κι όλα όσα θυμούνται οι ψηφοφόροι δυστυχώς συνεχίζουν να ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό.

n Η κηδεία του Ακη Τσοχατζόπουλου θα γίνει αύριο Τρίτη, στις 11 το πρωί, από τον Ιερό Ναό των Αγίων Θεοδώρων στο Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας.